Opodatkowanie PCC majątku spółki przy przekształceniu

Wyrok NSA z 2.9.2015 r., II FSK 1797/13

Monitor Podatkowy | 11/2015
Moduł: prawo podatkowe

Jeśli zatem majątek spółki osobowej powstały w wyniku przekształcenia, inaczej rzecz ujmując, wartość wkładów do spółki osobowej, przewyższa kapitał zakładowy spółki przekształcanej, to ta nadwyżka z racji wcześniejszego jej nieopodatkowania podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych. (...) Oznacza to, że z wykładni art. 1 ust. 3 pkt 3, art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. f) i art. 9 pkt 11 lit. a) PCCU wynika, iż w przypadku zmiany umowy spółki polegającej na przekształceniu spółki z o.o. w spółkę komandytową, opodatkowaniu – jako zwiększenie majątku spółki osobowej – podlegać będzie różnica pomiędzy wartością majątku wniesionego do spółki komandytowej a wysokością opodatkowanego uprzednio kapitału zakładowego spółki z o.o.

Wyrok NSA z 2.9.2015 r., II FSK 1797/13

Z uzasadnienia: Wyrokiem z 12.2.2013 r., I SA/Bd 2/13, WSA w Bydgoszczy oddalił skargę B. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w B. (dalej: spółka) na interpretację Ministra Finansów z 2.10.2012 r. w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd I instancji wynika, że we wniosku spółka wskazała, iż obecnie ma formę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, ale zostanie przekształcona w spółkę komandytową z kapitałami własnymi, które będą tożsame z kapitałami spółki z o.o. Spytała, czy spółka komandytowa, będąca następcą prawnym przekształconej spółki z o.o., zobowiązana będzie do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z transakcją przekształcenia? Spółka podkreśliła, że obowiązek podatkowy nie powstanie, bowiem przekształcenie nie będzie prowadziło do zwiększenia majątku spółki komandytowej. Tym samym nie dojdzie do podwyższenia podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 1 ust. 3 pkt 3 ustawy z 9.9.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm., dalej: PCCU). W dniu 2.10.2012 r. organ interpretacyjny uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, a w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stwierdził brak podstaw do zmiany zajmowanego stanowiska. W skardze na powyższą interpretację spółka zarzuciła naruszenie art. 1 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. f) PCCU poprzez błędną wykładnię, niewłaściwe odniesienie się do definicji zmiany umowy spółki oraz nieuzasadnione rozszerzenie katalogu działań kwalifikowanych jako zmiana umowy spółki związana z przekształceniem o przepisy określające podstawę opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. (...) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, oddalając skargę, zaznaczył, że opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlega różnica pomiędzy wartością majątku wniesionego do spółki komandytowej a wysokością opodatkowanego uprzednio kapitału zakładowego spółki z o.o. Spółka komandytowa uzyskała – w wyniku przekształcenia w nią spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – kapitał zapasowy, niepodzielony zysk z lat ubiegłych oraz zysk bieżący spółki kapitałowej. Uzyskane środki weszły w podstawę opodatkowania i podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Sąd I instancji wskazał, że gdyby uznać – jak chce spółka – iż przekształcenie nie skutkuje żadnym przysporzeniem majątkowym po stronie spółki osobowej, ze względu na przejęcie struktury kapitałów spółki z o.o., to nie można byłoby pogodzić tego twierdzenia z treścią art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. f) i art. 1 ust. 3 pkt 3 PCCU. Regulacje te byłyby bowiem zbędne, nie zawierałyby żadnej treści normatywnej, nie występowałby bowiem majątek do opodatkowania. Nie dochodziłoby do zwiększenia majątku spółki osobowej w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 3 PCCU. Zbędne byłoby też ustanowienie przez prawodawcę w art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. f) PCCU podstawy opodatkowania przy przekształceniu spółek. Zwiększeniem majątku, o jakim mowa w art. 1 ust. 1 pkt 3 PCCU, jest przysporzenie powstałe w wyniku samego przekształcenia. To wartość wkładów ponad kapitał zakładowy spółki z o.o. Te wnioski potwierdza jednoznaczna treść art. 1 ust. 1 pkt 2 PCCU, który stanowi, że opodatkowaniu podlega zmiana umowy spółki, w tym przekształcenie spółki z kapitałowej w osobową w zakresie podwyższenia podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Powyższy wyrok spółka zaskarżyła w całości skargą kasacyjną, zarzucając sądowi I instancji naruszenie:
1) art. 1 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. f) PCCU poprzez błędną wykładnię definicji pojęcia „zmiana umowy spółki” i w konsekwencji błędne zastosowanie tych przepisów do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego poprzez nieuzasadnione rozszerzenie katalogu działań kwalifikowanych jako zmiana umowy spółki związanych z przekształceniem o przepisy określające podstawę opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych i niewłaściwe ich odniesienie do struktury kapitałów spółki przekształcanej i przekształconej oraz 2) art. 1 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. f) PCCU poprzez dokonanie rozszerzającej wykładni pojęcia „majątek” spółki osobowej bez wskazania podstawy prawnej takiej interpretacji, mimo że właściwe wyjaśnienie tego pojęcia ma istotne znaczenie dla określenia skutków prawnych zmiany umowy spółki w związku z planowanym przekształceniem. (...)