Opodatkowanie odszkodowania za dyskryminację w pracy

Wyrok NSA z 1.10.2014 r., I SA/Bk 294/14

Monitor Podatkowy | 11/2014
Moduł: prawo podatkowe

Skarżący jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych powinien opodatkować odszkodowanie za szkodę majątkową, polegającą na utracie spodziewanych korzyści w postaci dodatkowego wynagrodzenia przysługującego za grę aktora w spektaklach na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b) PDOFizU.

Wyrok NSA z 1.10.2014 r., I SA/Bk 294/14

Z uzasadnienia: W dniu 26.11.2013 r. Teatr (...) w B. (dalej również jako teatr, wnioskodawca, skarżący) wniósł o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odszkodowania z tytułu dyskryminacji w zatrudnieniu. We wniosku wskazano, że teatr zatrudnia aktorów na umowę o pracę. W ramach miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego aktor zobowiązany jest do udziału w próbach, czynnego udziału we wszystkich przedsięwzięciach artystycznych i upowszechnieniowych podejmowanych przez wnioskodawcę, uczestniczenia w sesjach zdjęciowych, nagraniach radiowych i telewizyjnych oraz innych działaniach promocyjno-reklamowych. Dodatkowo aktor otrzymuje wynagrodzenie za udział w spektaklu, które jest uzależnione od granej roli i ustalane jest procentowo od wynagrodzenia zasadniczego przez dyrektora. Teatr został pozwany do sądu przez aktora o odszkodowanie z tytułu dyskryminacji w zatrudnieniu. Dyskryminacja w zatrudnieniu miała polegać na naruszeniu zasady równego traktowania w zatrudnieniu poprzez uniemożliwianie świadczenia pracy na takich zasadach jak innym aktorom. Aktorka nie była obsadzana w rolach, w związku z czym nie otrzymywała dodatkowego wynagrodzenia za grę w spektaklach. Otrzymywała co miesiąc wynagrodzenie zasadnicze. Sąd Okręgowy wyrokiem z (...).9.2013 r. oddalił apelację teatru i podtrzymał wyrok Sądu Rejonowego z (...).2.2013 r. o odszkodowanie z tytułu dyskryminacji. Sąd przyznał aktorce odszkodowanie, uzasadniając: (...) odszkodowanie przewidziane w art. 183d KP powinno być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. (...) Ciężar dowodu wysokości należnego odszkodowania z art. 183d spoczywa na powodzie (art. 6 i art. 471 KC w zw. z art. 300 KP). Szczególny rozkład ciężaru dowodu, korzystny dla pracownika, przewidziany w art. 183b § 1 KP, dotyczy bowiem tylko bezprawności zachowania pracodawcy (dyskryminacji). Szkoda może mieć charakter majątkowy, jak również niemajątkowy (zadośćuczynienie). W przypadku powódki mowa jest o odszkodowaniu za szkodę majątkową, polegającą na utracie spodziewanych korzyści w postaci dodatkowego wynagrodzenia przysługującego za grę aktora w spektaklach. W związku z powyższym wnioskodawca sformułował następujące pytanie: czy jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych powinien opodatkować odszkodowanie za szkodę majątkową polegającą na utracie spodziewanych korzyści przyznane aktorce wyrokiem sądu? Zdaniem teatru odszkodowanie zasądzone na rzecz aktorki powinno być opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.; dalej PDOFizU). W wydanej (...).2.2014 r. interpretacji indywidualnej Nr (...), działający w imieniu Ministra Finansów Dyrektor IS w B., uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Organ interpretacyjny przedstawił treść art. 183a–183d i wskazał, że odszkodowanie wypłacone z tytułu nierównego traktowania – dyskryminacji w zatrudnieniu, którego zasady ustalania wynikają z art. 183d KP, korzysta ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 PDOFizU. W rezultacie na wnioskodawcy jako płatniku nie ciąży obowiązek obliczenia, pobrania i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. W ocenie Ministra Finansów bez znaczenia w przedmiotowej sytuacji pozostaje dyspozycja przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b) PDOFizU. Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa pełnomocnik skarżącego złożyła do sądu skargę. (...) Autorka skargi zarzuciła, że znakomita część treści interpretacji organu dotyczyła przepisów KP dotyczących dyskryminacji. Podczas gdy podstawa prawna uzasadnienia interpretacji w zakresie zastosowanie przepisów prawa podatkowego ograniczyła się jedynie do ich powołania, bez uczynienia jakiejkolwiek ich wykładni. W przedmiotowej interpretacji brak było szczegółowych wyjaśnień dotyczących przepisów art. 21 ust. 1 pkt 3 i 3b PDOFizU, które mogłyby mieć zastosowanie w zaistniałym stanie faktycznym. W ocenie teatru w przedstawionym stanie faktycznym zastosowanie powinna mieć norma określona w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. b) PDOFizU, a nie tak jak wskazał organ – art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Odszkodowanie otrzymane przez podatnika wynikało bowiem z wyroku sądu powszechnego i dotyczyło korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. W skardze wskazano, że wysokość odszkodowania/zadośćuczynienia lub zasady ustalenia ich wysokości na rzecz pracownika z tytułu dyskryminacji nie wynikają wprost ani z przepisów odrębnych ustaw ani z przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Wysokość zasądzonego odszkodowania wynika z postępowania dowodowego przeprowadzonego przez sąd powszechny. (...). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.