Opodatkowanie dochodów z transportu międzynarodowego

Opodatkowanie dochodów z transportu międzynarodowego

Monitor Podatkowy | 4/2000
Moduł: prawo podatkowe
Józef Banach

Zasada generalna

Działalność polegająca na świadczeniu usług w transporcie międzynarodowym - z uwagi na fakt, że związana jest zazwyczaj z kilkoma różnymi państwami - stanowi przykład działalności gospodarczej, z której zyski w szczególny sposób są narażone na wielokrotne opodatkowanie. Przypisanie odpowiedniej części tych zysków poszczególnym państwom, które roszczą sobie pretensje do ich opodatkowania z uwagi na fakt, że zyski te są związane właśnie z tym państwem (alokacja zysków), w oparciu o ogólne zasady jest niezwykle trudne i stawia pod dużym znakiem zapytania ich prawidłowość.

Z tego też względu, w Modelowej Konwencji OECD, a w ślad za nią również w większości zawartych przez Polskę umów o UPO, przyjęto rozwiązanie polegające na przyznaniu prawa do opodatkowania dochodów uzyskiwanych z tego rodzaju działalności wyłącznie jednemu państwu.

Zauważyć jednakże należy, że odmiennie od Modelowej Konwencji OECD, w Modelowej Konwencji ONZ istnieją dwie wersje tego artykułu, z których jedna umożliwia opodatkowanie tego rodzaju dochodów również w państwie ich źródła, w przypadku gdy zyski z eksploatacji statków morskich osiągane w drugim umawiającym się państwie1 nie mają charakteru incydentalnego. Znajduje to swój wyraz również w niektórych z polskich umów o UPO, w których artykuł ten jest częściowo wzorowany właśnie na MK ONZ.

I tak np.:

  • w umowie z Singapurem, w przypadku dochodów z transportu morskiego, istnieje możliwość ich opodatkowania w obu UsP, przy czym państwo źródła takiego dochodu ma prawo do poboru tylko części podatku należnego na podstawie jego wewnętrznego ustawodawstwa podatkowego (w tym wypadku 50%);
  • w umowie z Indiami możliwość taka ogranicza się wyłącznie do dochodów osiąganych z transportu morskiego dokonywanego między portami UsP a państwa trzeciego;
  • w umowie z Filipinami zasadą jest opodatkowanie dochodów z transportu międzynarodowego w państwie miejsca faktycznego zarządu, lecz państwo źródła zawsze dysponuje prawem do jego częściowego opodatkowania (1,5% osiągniętego tam dochodu brutto, oraz wysokość najniższej stawki, jaka może być nałożona na taki dochód, w stosunku do osoby z państwa trzeciego w Filipinach);
  • w umowie z Finlandią (transport drogowy i kolejowy) na wzór zapisu odnośnie do opodatkowania zysków przedsiębiorstw, możliwość opodatkowania dochodów z tego rodzaju transportu międzynarodowego w państwie jego źródła istnieje wtedy, gdy ustalimy, że przedsiębiorstwo to posiada w tym państwie zakład;
  • natomiast w umowie z Tajlandią z zakresu tego artykułu wyłączone są dochody z transportu międzynarodowego innego niż transport powietrzny, a zatem dochody np. z transportu morskiego są tam opodatkowane na zasadach ogólnych.