Odliczenie VAT w przypadku kwestionowania części transakcji

Wyrok NSA z 17.12.2019 r., I FSK 1872/19

Monitor Podatkowy | 2/2020
Moduł: prawo podatkowe
DOI: 10.32027/MOPOD.20.2.9

W przypadku gdy – tak jak w niniejszej sprawie – możliwe jest precyzyjne wyodrębnienie czynności faktycznie dokonanych (od czynności fikcyjnej) i przypisanie im konkretnych wartości, całkowita odmowa prawa do obniżenia podatku należnego z uwagi na stwierdzenie czynności fikcyjnej jest zbyt daleko idąca. Stanowisko takie nie daje się bowiem usprawiedliwić ani w świetle brzmienia art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) VATU, który expressis verbis wyklucza odliczenie „w części” dotyczącej czynności niedokonanych, ani w świetle podstawowych założeń konstrukcyjnych podatku VAT jako podatku obrotowego.

Wyrok NSA z 17.12.2019 r., I FSK 1872/19


Z uzasadnienia: (...) Wyrokiem z 19.6.2019 r., I SA/Op 120/19, WSA w Opolu, w sprawie ze skargi B.P., uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O. z 31.1.2019 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2012 r. W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w O. (dalej: DIAS), zrzekając się rozprawy, wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości (...). Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30.8.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: PostSądAdmU), zarzucono:
I) w zakresie naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy:
• art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) PostSądAdmU oraz art. 141 § 4 i art. 113 § 1, art. 133 § 1, art. 151 i art. 153 ­PostSądAdmU w zw. z art. 122, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 1 i 2 ustawy z 29.8.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: OrdPU) poprzez uwzględnienie skargi na ww. decyzję i uznanie, że skoro organ podatkowy ustalił, że nie doszło do dzierżawy jednego pojazdu Volkswagen Transporter VW T4 i doszło do wydzierżawienia przez T.P. czterech pozostałych pojazdów, objętych sporną „jednopozycyjną” fakturą VAT tytułem „Dzierżawa samochodów” wystawioną na rzecz B.P., to DIAS nie wykazał w postępowaniu podatkowym, że przedmiotowa faktura dotycząca dzierżawy pięciu samochodów stwierdza czynność, która nie została dokonana w całości, podczas gdy sąd I instancji wadliwie ustalił, że sporna faktura stwierdza czynność, która nie została dokonana tylko w części dotyczącej tej czynności, w sytuacji gdy usługa objęta fakturą to: „Dzierżawa samochodów” i nie obejmowała kilku czynności tylko jedną czynność – świadczenie na rzecz osoby fizycznej – a zatem nieuzasadnione jest wyodrębnienie z kwoty netto części „składowej” obejmującej cenę usługi dzierżawy jednego pojazdu (VW T4), gdyż sporna faktura stwierdza jedną czynność i dokumentuje świadczenie na rzecz osoby fizycznej, które faktycznie nie wystąpiło w sposób opisany w fakturze, co doprowadziło sąd I instancji do nieprawidłowej oceny w zakresie wykładni i zastosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) i art. 86 ust. 1 i 2 ustawy z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2018 r. poz. 2174; dalej: VATU), które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
II) w zakresie naruszenia prawa materialnego:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) PostSądAdmU i art. 153 ­PostSądAdmU, art. 86 ust. 1 i 2 VATU w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) oraz art. 106e ust. 1 VATU w brzmieniu obowiązującym w badanym miesiącu oraz poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w sytuacji gdy nie jest kwestionowany przez organy podatkowe fakt wydzierżawienia przez T.P. czterech pojazdów, objętych sporną fakturą VAT jako usługa pn. „Dzierżawa samochodów” wystawioną na rzecz B.P., a jest kwestionowany fakt wydzierżawienia jednego pojazdu VW T4, to dopuszczalne jest uznanie prawa podatnika do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zawartego w zakwestionowanej fakturze VAT w zakresie, w jakim dotyczy ona czterech pojazdów, w sytuacji gdy kwestionowana przez organy podatkowe faktura VAT zawierała jedynie jedną pozycję zbiorczą z tytułu usługi „Dzierżawa samochodów”, a ww. przepis nakazuje pozbawiać podatników prawa do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego zawartego w fakturach, które stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane w części dotyczącej tych czynności, a czynność dzierżawy dotycząca pięciu samochodów jest jedną czynnością i jako taka nie miała miejsca, natomiast wadliwe jest rozumienie ww. przepisu zaprezentowane przez sąd I instancji zmierzające do nałożenia na organ obowiązku wyodrębniania części czynności z jednej czynności, gdyż w przedmiotowej fakturze brak jest wielości czynności; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) PostSądAdmU i art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 86 ust. 1 i 2 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) VATU poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że w sytuacji gdy stwierdzono w sposób bezsporny, że kontrahent skarżącej T.P. rzekomo dzierżawił pojazd, którym nie dysponował, wobec czego wystawiona przez niego faktura na rzecz skarżącej nie dokumentowała zdarzeń faktycznych, skarżąca ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z tej faktury, a organy podatkowe powinny wydzielić część czynności z faktury dokumentującej w części czynność nierzeczywistą i niedokonaną w sytuacji, gdy czynność ta została ujęta w jednej pozycji na fakturze.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.