Obowiązek w VAT w związku z zapłatą zaliczki na poczet czynszu

Wyrok WSA w Krakowie z 23.6.2016 r., I SA/Kr 528/16

Monitor Podatkowy | 9/2016
Moduł: prawo podatkowe

Jednakże należy wskazać, że ani z przepisu art. 19a ust. 8, jak i z innych powoływanych przez organ przepisów ustawy podatkowej nie wynika, że w związku z określeniem w umowie najmu terminu zapłaty zaliczki w taki sposób, jak to zostało określone w umowie najmu, powstaje obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług, z tytułu wpłaty tej zaliczki, a także zachodzi obowiązek wystawienia faktury. W opinii sądu analiza sporządzonego uzasadnienia i zawartej w nim argumentacji prowadzi do wniosku, że organ dokonał błędnej wykładni art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. b) w zw. z ust. 8 i art. 106i ust. 3 pkt 4 VATU, uznając, że określenie w umowie najmu terminu zapłaty zaliczki i dokonanie zapłaty spowoduje powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług, a także obowiązek wystawienia faktury.

Wyrok WSA w Krakowie z 23.6.2016 r., I SA/Kr 528/16

Z uzasadnienia: Wnioskiem z 1.12.2015 r. N. Spółka z o.o. w B. wystąpiła o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie konieczności udokumentowania otrzymanej kwoty zaliczki na poczet czynszu najmu fakturą zaliczkową i momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT w związku z wpłatą ww. zaliczki. W przedmiotowym wniosku, przedstawiając stan faktyczny, spółka wskazała, że jest właścicielem nieruchomości (grunty i budynki) „Centrum H.Z.” w K., w których wynajmuje lokale na potrzeby działalności handlowo-usługowo-biurowej dla spółek i osób fizycznych. W dniu 10.11.2015 r. spółka podpisała z najemcą na okres 5 lat umowę na wynajem budynku o powierzchni (...) m2, który zostanie wybudowany na koszt spółki i oddany najemcy do użytkowania do 30.6.2016 r. Zgodnie z umową przyszły najemca ma płacić czynsz w wysokości 44 895,00 zł brutto, od dnia protokolarnego odebrania budynku – miesięcznie z góry, w terminie do 10. dnia każdego miesiąca przelewem na konto spółki. W dniu 20.11.2015 r. przyszły najemca wpłacił na konto spółki kwotę w wysokości 1 207 000,00 zł zgodnie z podpisaną umową. Zgodnie z zapisami § 1 pkt 7 umowy jest to: (...) zaliczka na poczet czynszu płatnego z góry, którą najemca wpłaci najpóźniej w dniu podpisania umowy. Kwota zaliczki zostanie rozliczona w 50% na początku trwania umowy, a w 50% w ostatnich miesiącach trwania umowy, tak aby po zakończeniu umowy została całkowicie wykorzystana. Najemca w tym czasie będzie zwolniony z uiszczania miesięcznego czynszu najmu (...). Otrzymana przez spółkę kwota na poczet czynszu najmu nie jest 100% wartością czynszu, jaki najemca będzie miał obowiązek uiścić. W związku z tak zarysowanym stanem faktycznym zadano następujące pytanie: Czy wpłata zaliczki na poczet czynszu najmu powoduje powstanie obowiązku podatkowego oraz obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej? Kiedy powstanie obowiązek podatkowy w podatku VAT w prezentowanej sytuacji? Zdaniem wnioskodawcy, z analizy art. 19a ust. 5, ust. 7, ust. 8 oraz art. 106i ust. 3 VATU i usług wynika, że obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia usługi najmu powstaje z chwilą wystawienia faktury. Natomiast jeśli podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z opóźnieniem, to obowiązek podatkowy powstaje nie później niż z chwilą upływu terminu płatności. O tym, kiedy ma być rozliczony podatek należny z tytułu świadczenia przez spółkę umów najmu, decyduje moment wystawienia faktury, przy czym nieprzekraczalnym terminem jest ustalony między stronami termin płatności. Określenie w umowie najmu terminu zapłaty zaliczki oraz dokonanie jej zapłaty nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku VAT, a także obowiązku wystawienia faktury. W zaistniałym stanie faktycznym obowiązek podatkowy powstanie każdorazowo co miesiąc w dniu sporządzenia faktury, wystawionej nie później niż z upływem terminu płatności, tj. do 10. każdego ­miesiąca. Dyrektor Izby Skarbowej działający w imieniu Ministra Finansów w interpretacji indywidualnej z 15.2.2016 r. Nr (...) stwierdził, że stanowisko N. Spółka z o.o. w przedmiocie podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu Minister Finansów wskazał, że przepisy VATU przewidują szczególny moment powstania obowiązku podatkowego dla usługi najmu, tj. z chwilą wystawienia faktury. Natomiast w sytuacji gdy podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstaje nie późnej niż z chwilą upływu terminu płatności. Innymi słowy, jak podkreślił organ, o tym, kiedy ma być rozliczony podatek należny z tytułu świadczenia takich usług, decyduje co do zasady moment wystawienia faktury, jednak nieprzekraczalnym momentem jest termin płatności ustalony pomiędzy stronami. W przedmiotowej sprawie należało stwierdzić, w ocenie organu, że wprawdzie kwota 1 207 000,00 zł została wpłacona przed wykonaniem usługi i określona jest przez wnioskodawcę mianem zaliczki, jednakże z opisu sprawy wynika, że dzień podpisania umowy, tj. dzień 10.112015 r., to również termin płatności określony przez strony w umowie dla tej części należności. Zatem, jak wskazał, organ to dzień 10.112015 r. należy uznać za termin płatności tej części czynszu z tytułu umowy najmu. W dalszej kolejności organ wskazał na art. 106i ust. 3 pkt 4 VATU, z którego wynika, że fakturę wystawia się nie później niż z upływem terminu płatności – w przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4, stwierdzając, że skoro strony ustaliły termin płatności części czynszu z tytułu świadczonej usługi najmu na dzień 10.112015 r., to wnioskodawca winien wystawić nie później niż do 10.11.2015 r. fakturę dla żądanej w tym terminie od najemcy kwoty z tytułu umowy najmu, w myśl art. 106i ust. 3 pkt 4 VATU. Tak więc w przedmiotowej sprawie obowiązek podatkowy z tytułu umowy najmu w odniesieniu do tej części należności, dla której termin płatności określono jako „najpóźniej w dniu podpisania umowy”, a ta została podpisana 10.11.2015 r., powstał, jak podkreślił organ, z chwilą ­upływu tego terminu płatności, tj. 10.11.2015 r. Bez znaczenia dla sprawy, jak wskazał organ, jest fakt, że strony ustaliły w umowie najmu nieruchomości, że kwota ta będzie rozliczona w poszczególnych miesiącach. (...) Na powyższą interpretację indywidualną N. Sp. z o.o. wniosła skargę do WSA w Krakowie. (...) Zatem według skarżącej kwota w wysokości 1 207 000,00 zł jest otrzymaną przed wykonaniem usługi najmu i stanowi część wpłaty na poczet przyszłych należności w związku z tym spełnia definicję pojęcia zaliczki określonej w słowniku PWN. Reasumując, zdaniem skarżącej spółki należy stwierdzić, że określona w umowie kwota 1 207 000,00 zł jest zaliczką na poczet przyszłego czynszu najmu nieruchomości, która nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku VAT, a także obowiązku wystawienia faktury. (...)