Nowa ustawa o podatku akcyzowym – zmiany w zakresie energetyki

Monitor Podatkowy | 3/2009
Moduł: prawo podatkowe
Marcin Zimny

Celem niniejszego artykułu jest omówienie najważniejszych zmian wprowadzonych od 1 marca 2009 r. przez ustawę o podatku akcyzowym w zasadach opodatkowania akcyzą energii elektrycznej.

Wprowadzenie

Ustawa z 8.12.2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11, dalej: nowa AkcU) uchyla z dniem 1.3.2009 r. dotychczas obowiązującą ustawę z 23.1.2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 535 z późn. zm.). Prace nad nową AkcU rozpoczęły się w Ministerstwie Finansów w zasadzie zaraz po wejściu w życie dotychczas obowiązującej ustawy. Powody rozpoczęcia prac nowelizacyjnych były w zasadzie dwa. Po pierwsze, już w momencie wejścia w życie AkcU 2004 była ona niezgoda z przepisami prawa wspólnotowego, tj. dyrektywą Rady 2003/96/WE (zmienionej dyrektywą 2004/74/WE) w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.U. UE.L.03.283.51, dalej: dyrektywa energetyczna). Ta niezgodność dotyczyła przede wszystkim zasad opodatkowania energią elektryczną. Brak dostosowania wynikał z faktu, że tekst dyrektywy energetycznej został ogłoszony już po przekazaniu projektu AkcU 2004 do Sejmu1 (prace nad AkcU 2004 rozpoczęły się zanim została uchwalona dyrektywa energetyczna). Po drugie, AkcU z 2004 r. nie była w pełni dopracowana, wiele przepisów budziło wątpliwości natury prawnej i praktycznej. Po uchwaleniu tej ustawy, ale jeszcze przed jej wejściem w życie, Ministerstwo Finansów wyjaśniało powstające wątpliwości, wydając ogólne interpretacje przepisów prawa podatkowego. Usprawiedliwieniem autorów ustawy z 2004 r. niech będzie fakt, że wiele rozwiązań wprowadzonych w ustawie stanowiło całkowite novum w polskim systemie podatkowym, np. procedura zawieszenia poboru akcyzy, składy podatkowe. Stąd też na gruncie polskiego systemu opodatkowania akcyzą ich funkcjonowanie nie było zweryfikowane przez praktykę. Liczba zmian spowodowana z jednej strony koniecznością dostosowania polskich przepisów akcyzowych do prawa wspólnotowego, a z drugiej strony koniecznością doprecyzowania niejasnych przepisów, jak również realizacji postulatów przedsiębiorców mających na celu uproszczenie systemu opodatkowania akcyzą doprowadziła do uchwalenia nowej AkcU.

Nowe zasady opodatkowania energii elektrycznej

Dyrektywa energetyczna

Nowa AkcU największe zmiany wprowadza w zakresie opodatkowania akcyzą energii elektrycznej, co jak już zostało wskazane, wynikało z konieczności dostosowania polskich przepisów akcyzowych do przepisów dyrektywy energetycznej, w szczególności w odniesieniu do [...]