Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności

Wyrok NSA z 25.11.2016 r., II FSK 2995/14

Monitor Podatkowy | 4/2017
Moduł: prawo podatkowe

W rozpatrywanej sprawie w tym samym dniu zostały wydane zarówno trzy decyzje wymiarowe, jak również odrębnie jedno postanowienie o nadaniu tym decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności. Obydwa orzeczenia zostały wydane wprawdzie tego samego dnia (8.11.2013 r.), to jednak użyty w sentencji zaskarżonego postanowienia zwrot nadaje rygor natychmiastowej wykonalności decyzjom tut. organu podatkowego z 8.11.2013 r. (...) świadczy o tym, że wydanie ww. postanowienia zostało poprzedzone wydaniem owych decyzji. (...) Uchylenie decyzji nieostatecznej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, nie stanowi zatem automatycznie przesłanki do umorzenia postępowania zażaleniowego dotyczącego postanowienia o nadaniu przedmiotowego rygoru w sytuacji, gdy na podstawie takiej nieostatecznej decyzji zaopatrzonej w rygor natychmiastowej wykonalności zastosowano środek egzekucyjny.

Wyrok NSA z 25.11.2016 r., II FSK 2995/14

Z uzasadnienia: Wyrokiem z 18.6.2014 r., I SA/Ke 209/14 WSA w Kielcach oddalił skargę G.S. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach (...) w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z 30.8.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: PostSądAdmU). (...) Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku przebieg postępowania, WSA w Kielcach podał, że postanowieniem z 8.11.2013 r. znak: (...) Naczelnik (...) US w K. (dalej: Naczelnik US) nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzjom tegoż organu z 8.11.2013 r. o numerach (...), określającym skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec, wrzesień i listopad 2008 r. Naczelnik US jako podstawę prawną powołał art. 239b § 1 pkt 4 ustawy z 29.8.1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: OrdPU). Utrzymując w mocy powyżej wymienione postanowienie Naczelnika US, Dyrektor IS w postanowieniu z 5.2.2014 r. o nr (...) uznał, że wystąpiły przesłanki do nadania ww. decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności, o których mowa w art. 239b § 1 pkt 4 OrdPU. Okres do upływu terminu przedawnienia był krótszy niż 3 miesiące, gdyż decyzje wymiarowe wydano 8.11.2013 r. Dyrektor IS wskazał ponadto na uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązań z ww. decyzji wymiarowych. Podatnik trwale bowiem uchyla się od regulowania zobowiązań podatkowych, w związku z czym prowadzone są wobec niego postępowania egzekucyjne z tytułu zaległości w ww. podatku i dochodowym od osób fizycznych oraz należności na kwotę 100 zł, której wierzycielem jest Wojewoda S. Wskazał również, że skarżący 1.7.2010 r. zlikwidował działalność gospodarczą, a obecnie osiąga niskie dochody ze stosunku pracy, tj. miesięcznie brutto 400 zł. Nie posiada również majątku ruchomego oraz nieruchomości. Ponadto skarżący już na etapie postępowania kontrolnego nie zgadzał się z ustaleniami kontroli i nie złożył korekt deklaracji VAT-7 za kontrolowany okres. Według organu odwoławczego, istotne znaczenie ma fakt, że od dłuższego czasu podatnik nie reguluje dobrowolnie zobowiązań podatkowych oraz innych płatności. Dotyczy to zarówno dużych kwot, jak i niewielkich zobowiązań bieżących. Nie reaguje także na wezwania do zapłaty, co powoduje wszczynanie postępowań egzekucyjnych. W związku z tym zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązania podatkowe mogą nie zostać wykonane. (...) Od ww. postanowienia skarżący wniósł skargę do WSA w Kielcach, w której zaskarżył to postanowienie w całości i zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) PostSądAdmU w związku z art. 239b OrdPU poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że możliwym jest nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności łącznie kilku decyzjom na podstawie jednego postanowienia oraz uznanie, że zostały spełnione wskazane w tym przepisie przesłanki, a ponadto zarzucił naruszenie art. 239b i art. 212 OrdPU poprzez wydanie postanowienia w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności co do decyzji, która nie została skarżącemu wcześniej doręczona, a zatem nie zaczęła funkcjonować w obrocie prawnym. (...) W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w dacie wydania postanowienia w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja, której rygor został nadany. Zdaniem skarżącego powołującego się na art. 212 OrdPU, wywieranie skutków prawnych przez decyzję uzależnione jest od jej doręczenia adresatowi. Oznacza to, że doręczenie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nie może nastąpić przed doręczeniem decyzji, której rygor ten ma być nadany. Najpierw powinna zostać doręczona skarżącemu decyzja, a później – po jej zaistnieniu w obrocie prawnym – postanowienie o nadaniu jej rygoru. W sprawie tak nie było i zaskarżone postanowienie nie mogło i nie może odnieść żadnego skutku oraz powinno być uchylone. Skarżący wskazał również, że organ I instancji błędnie jednym postanowieniem nadał rygor natychmiastowej wykonalności wobec trzech decyzji, podczas gdy brak jest podstaw prawnych do takiej kumulacji. Przepis art. 239b łączy bowiem wydanie postanowienia z decyzją, a nie z decyzjami. Należało więc wydać 3 osobne postanowienia w odniesieniu do każdego zapadłego rozstrzygnięcia. Skarżący zwrócił także uwagę, że w zaskarżonym postanowieniu nie zostały w sposób należyty wykazane przesłanki, o których mowa w art. 239b OrdPU. W zakresie przedawnienia zarzucił, że nie ponosi on winy, że decyzja została wydana w tej, a nie w innej dacie, jest to wynikiem działania organów kontrolnych, które przeprowadzają postępowanie w ostatnim możliwym terminie. Jednocześnie skarżący podniósł, że przeprowadzenie na podstawie decyzji organu I instancji, egzekucji (przynajmniej zanim wniesione odwołanie od decyzji zostanie rozpoznane) będzie niesprawiedliwe i wyrządzi szkodę, w szczególności zostaną uszczuplone niesłusznie i tak skromne środki do życia, jakimi dysponuje (...)