Charakter prawny decyzji podatkowej. Decyzja o odpowiedzialności podatkowej płatnika (inkasenta). Decyzja o zakresie odpowiedzialności spadkobiercy

Charakter prawny decyzji podatkowej. Decyzja o odpowiedzialności podatkowej płatnika (inkasenta). Decyzja o zakresie odpowiedzialności spadkobiercy

Monitor Podatkowy | 4/2001
Moduł: prawo podatkowe
Dominik Mączyński

Podatkowe decyzje ustalające i określające

Załatwienie sprawy podatkowej następuje przez wydanie decyzji administracyjnej, która rozstrzyga sprawę co do istoty lub w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji. Decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty organ podatkowy może np. ustalić wysokość zobowiązania podatkowego lub stwierdzić nieważność decyzji podatkowej. Decyzja, która nie rozstrzyga sprawy co do istoty, lecz w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji, to np. decyzja o umorzeniu postępowania lub o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Organ podatkowy może wydać decyzję tylko wtedy, gdy zostanie do tego upoważniony przez przepis ustawy podatkowej.

W doktrynie prawa administracyjnego ogólnie przyjęty jest podział na decyzje deklaratoryjne i konstytutywne 1 . Pierwsze stwierdzają jedynie, że dany stan prawny zaistniał w przeszłości; nie tworzą nowego porządku prawnego ani nowych obowiązków i uprawnień dla stron stosunku prawnego. Decyzja deklaratoryjna „podciąga stan faktyczny pod normy prawne w sposób wiążący” 2 , jest jedynie dokonanym przez organ podatkowy stwierdzeniem, iż dana sytuacja miała miejsce. Decyzje konstytutywne mają natomiast charakter twórczy. Tworzą, zmieniają lub uchylają stosunek prawny. Uprawnienia lub obowiązki wynikają nie z ustawy, lecz z mocy decyzji administracyjnej. Decyzje konstytutywne wywierają skutki ex nunc, tzn. z chwilą ich wydania, ogłoszenia lub doręczenia.