Zasady postępowania dowodowego

A A A
Wyrok WSA

1. Organy podatkowe nie mogą z góry założyć, że przesłuchanie świadka będzie bezcelowe z uwagi na jego niewiarygodność. Niewiarygodność zeznań może być stwierdzona dopiero po przesłuchaniu.

 

2. W przypadku, gdy organy podważają wiarygodność dokumentu z powodu braku podpisu lub daty, powinny wyjaśnić, dlaczego brak tych elementów przesądza o niewiarygodności.

 

Wyrok WSA w Warszawie z 20.4.2006 r. (III SA/Wa 1837/05)


W toku prowadzonej działalności Spółka zajmowała się handlem aluminium. Surowiec był kupowany u kontrahenta austriackiego, a następnie sprzedawany kontrahentom włoskim. Z kontrahentami łączyły Spółkę powiązania o charakterze rodzinnym, bowiem w zarządach tych spółek zasiadały spokrewnione ze sobą osoby. W związku z tymi transakcjami, Spółka wykazała w deklaracji podatkowej za 1999 r. przychody i koszty podatkowe. Jednocześnie należy zauważyć, że w ramach transakcji, które Spółka prowadziła jako sprzedający, niektórzy kontrahenci płacili kwoty znacząco przekraczające ceny aluminium, wykazane na fakturach. Spółka nie uwzględniła tych nadwyżek w przychodach podatkowych (w późniejszym postępowaniu podatkowym, przedstawiciele Spółki utrzymywali, że te nadwyżki były zaliczkami na poczet przyszłych dostaw).

 

W toku prowadzonej kontroli podatkowej opisane wyżej transakcje stały się przedmiotem sporu Spółki z organami kontrolnymi. Organy uznały bowiem, że transakcje kupna i sprzedaży aluminium były fikcyjne; w rzeczywistości - zdaniem organów - strony tych transakcji miały na celu „nieopodatkowane przekazanie pieniędzy”. W trakcie postępowania dowodowego, organy zakwestionowały szereg dokumentów przedstawionych przez Spółkę; wspomniane dokumenty miały - zdaniem przedstawicieli Spółki - dowodzić, że sporne transakcje miały charakter realny, a nie pozorny. Powodem zakwestionowania tych materiałów był m.in. brak podpisów lub dat na dokumentach. Niezależnie od powyższego, Spółka wnosiła o przesłuchanie świadka, którym miała być osoba pełniąca funkcję prezesa Spółki w 1999 r. (tj. w okresie, którego dotyczył spór). Organy podatkowe nie przesłuchały byłego prezesa, bowiem założyły, że będzie on zeznawał na korzyść Spółki i w związku z tym, jego zeznanie byłoby niewiarygodne.

 

W rezultacie postępowania, organy stwierdziły, że koszty i przychody wynikające z fikcyjnych transakcji kupna i sprzedaży aluminium nie powinny być uwzględniane w deklaracji podatkowej Spółki za 1999 r. Jednocześnie uznały, że Spółka powinna zaliczyć wpłaty od kontrahentów - jako „otrzymane pieniądze” - do przychodów podatkowych. W rezultacie, określono Spółce zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. Spółka - nie godząc się na ustalenia organów skarbowych - zaskarżyła decyzję Dyrektora IS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego regulujących postępowanie dowodowe.

 

Po rozpoznaniu skargi, WSA uchylił decyzję Dyrektora IS, przychylając się do zarzutów zawartych w skardze.

 

Na wstępie ustnego uzasadnienia, sąd odniósł się do kwestii dotyczących postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy kontrolne. W pierwszej kolejności WSA wskazał, że organy nie mogły „z góry” odrzucić dowodu w postaci zeznania byłego prezesa; innymi słowy, nie mogły przyjąć założenia, że zeznania będą niewiarygodne. Zdaniem sądu, niewiarygodność zeznań można stwierdzić po przesłuchaniu, a nie przed.

 

Następnie sąd uznał, że organy nazbyt pobieżnie potraktowały kwestię rzekomej niewiarygodności dokumentów przedkładanych przez Spółkę. Nie wystarczy bowiem stwierdzić, że dokumenty są niewiarygodne ze względu na brak daty lub podpisu; obowiązkiem organów było wyjaśnienie dlaczego brak powyższych elementów przesądza o niewiarygodności.

 

Na zakończenie ustnego uzasadnienia sąd odniósł się do przypisania Spółce przychodu w formie „otrzymanych pieniędzy”. Zdaniem sądu, organy również w tej kwestii wykazały się nadmierną lakonicznością. Powinny były bowiem określić tytuł prawny, z jakiego wynikały płatności (np. darowizna). Brak wskazania takiego tytułu oznacza -  zdaniem Sądu - że decyzja była niekompletna również w tym aspekcie.

 

Opracowanie:
Piotr Kaim, Magdalena Śmigrocka, Artur Ciechomski
Autorzy pracują w Zespole zarządzania wiedzą
Działu doradztwa podatkowego PricewaterhouseCoopers.

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Zasady postępowania dowodowego
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny