Wystawienie przedwczesnej faktury nie rodzi obowiązku dokonania korekty ani zapłaty podatku

A A A


Skoro w okolicznościach nakreślonych we wniosku faktura zaliczkowa odnosi się do rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, które podlegają opodatkowaniu, to samo jej wystawienie w sposób niezgodny z przepisami (przedwcześnie) nie rodzi obowiązku zapłaty podatku na podstawie art. 108 ust. 1 VATU. Takiej przedwcześnie wystawionej faktury nie można więc uznać za „pustą”, to jest oderwaną od realnych zdarzeń gospodarczych, przy której obowiązek zapłaty podatku wiąże się z samym tylko faktem wystawienia faktury.

   Wyrok WSA w Rzeszowie z 24.1.2019 r., I SA/Rz 1130/18


Stan faktyczny będący przedmiotem komentowanego rozstrzygnięcia dotyczy spółki świadczącej usługi informatyczne (dalej: Spółka). Kontrahenci Spółki często wymagają przed zapłatą zaliczki wystawienia na ich rzecz stosownej faktury. Zgodnie z ustaleniami między stronami płatność ma nastąpić w ciągu 30 dni od wystawienia faktury zaliczkowej. Zdarzają się jednak sytuacje, w których kontrahent opóźnia się z zapłatą, co powoduje przekroczenie 30-dniowego terminu.

W związku z powyższym Spółka zapytała, czy zapłata przez kontrahenta zaliczki po upływie 30-dniowego terminu, przez co faktura zaliczkowa staje się niezgodna z art. 106i ust. 7 pkt 2 ustawy z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług (teskt jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2174 ze zm., dalej: VATU), skutkuje uznaniem wystawionego dokumentu za fakturę pustą w myśl art. 108 ust. 1 VATU. W rezultacie wnioskodawca zobowiązany jest zapłacić VAT należny niezależnie od daty uiszczenia zaliczki. Ponadto wnioskodawca zapytał również o obowiązek dokonania w takiej sytuacji korekty faktury ­polegającej na dodaniu informacji dotyczącej daty zapłaty ­zaliczki.

Spółka we wniosku o interpretację stanęła na stanowisku, zgodnie z którym faktura zaliczkowa wystawiona przedwcześnie, tj. wcześniej niż 30 dni przed otrzymaniem stosownej płatności, nie może być uznana za fakturę pustą. Dokumentuje ona bowiem rzeczywiste zdarzenie gospodarcze. Niezależnie więc od terminu wystawienia faktury obowiązek zapłaty podatku powstaje w dacie otrzymania płatności od kontrahenta. W sytuacji takiej sprzedawca nie ma przy tym obowiązku korekty wystawionej faktury zaliczkowej.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: DKIS) zajął odmienne stanowisko. W jego opinii art. 108 ust. 1 VATU należy rozumieć szerzej. W konsekwencji również faktura wystawiona przedwcześnie jest fakturą pustą skutkującą obowiązkiem zapłaty VAT należnego. Wystawca faktury ma jednak możliwość skorygowania jej do zera na mocy art. 106j ust. 1 pkt 5 VATU, w sytuacji gdy minęło 30 dni od jej wystawienia, a nie dokonano płatności.

Spółka wniosła skargę do sądu na takie rozstrzygnięcie, powtarzając przy tym swoje stanowisko zawarte we wniosku o wydanie interpretacji. W odpowiedzi na skargę DKIS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za zasadną. Przychylił się do argumentacji podatnika, zgodnie z którą obowiązek podatkowy przy zaliczkach jest niezależny od daty wystawienia faktury. Samą fakturę należy z kolei traktować jako wezwanie do zapłaty. Sytuacja opisana we wniosku nie jest więc w konsekwencji objęta art. 108 ust. 1 VATU, gdyż niewątpliwie dokumentuje ona rzeczywiste zdarzenie gospodarcze. Jako że taka faktura nie może być uznana za fakturę pustą, nieprawidłowe są również konkluzje dotyczące obowiązku jej korekty.

Komentarz

Stanowisko sądu należy ocenić pozytywnie. Lektura zaskarżonej interpretacji nasuwa wątpliwości co do jej zgodności z zasadą neutralności VAT. Z jednej strony sprzedawca jest bowiem obowiązany do zapłaty podatku, przy jednoczesnym braku prawa do odliczenia dla nabywcy. Nakładanie tak surowej sankcji z powodu naruszenia przepisów dotyczących terminów wystawiania faktur wydaje się niezasadne, w szczególności biorąc pod uwagę fakt, że naruszenie to jest niezależne od sprzedawcy.

Podzielić można też uwagi podatnika co do zastosowania art. 108 ust. 1 VATU w analizowanej sprawie. Celem wskazanego przepisu jest zapobieganie nadużyciom w zakresie VAT poprzez jego sankcyjny charakter. Obejmuje więc przede wszystkim sytuacje, gdy kwota podatku wynika tylko i wyłącznie z faktury. Tymczasem w opisywanym stanie faktycznym faktura niewątpliwie dotyczy rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.

Pamiętać jednak należy, że omawiana kwestia wciąż budzi liczne kontrowersje. W interpretacjach wydawanych przez organy podatkowe w kwestii przedwcześnie wystawianych faktur spotkać się można zarówno ze stanowiskiem negatywnym (por. interpretacja z 15.1.2019 r., 0114-KDIP1-3.4012.672. 2018.1.JF), jak i korzystnymi dla podatników rozstrzygnięciami (por. interpretacja z 10.11.2015 r., IPPP1/4512-972/15-2/EK). Mimo wydania korzystnego wyroku przez WSA w Rzeszowie należy mieć więc na względzie wciąż istniejące ryzyko uznania przez organy podatkowe, że przedwcześnie wystawiona faktura prowadzi do obowiązku zapłaty podatku.

Warto również zaznaczyć, że z analogicznym problemem borykać się mogą również nabywcy towarów lub usług, którzy spóźnili się z płatnością za fakturę zaliczkową. Wśród organów podatkowych pojawiają się bowiem głosy, że przedwcześnie wystawiona faktura nie daje prawa do odliczenia wynikającego z niej podatku (por. interpretacja z 26.4.2018 r., 0114-KDIP4.4012.135.2018.1.MPE).


Opracowanie i komentarz: Dominik Dudek, konsultant


 

Komentarze przygotowali eksperci z PwC

 

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Wystawienie przedwczesnej faktury nie rodzi obowiązku dokonania korekty ani zapłaty podatku
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny