Wypłata środków pieniężnych wspólnikowi tytułem zmniejszenia jego udziału kapitałowego nie rodzi przychodu po jego stronie

A A A

Wbrew również twierdzeniom organu interpretacyjnego PDOFizU nie zawiera przepisów dających podstawę do opodatkowania wypłat środków pieniężnych dokonywanych przez spółkę jawną na rzecz wspólnika z tytułu zmniejszenia udziału kapitałowego. Skutki podatkowe zmniejszenia udziału kapitałowego wspólnika spółki jawnej nie zostały bowiem w tej ustawie uregulowane. W przypadku gdy ustawodawca nie zdecydował się wprowadzić w przepisach PDOFizU wyraźnej normy nakazującej opodatkowanie częściowego zwrotu wkładu ze spółki osobowej, to nie ulega wątpliwości, że w momencie uzyskania wypłaty przez wspólnika jest ona neutralna podatkowo (…).

Wyrok WSA w Krakowie z 24.8.2016 r., I SA/Kr 813/16

Niniejsza sprawa została zapoczątkowana wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Wnioskodawca (dalej: wnioskodawca lub podatnik) jest osobą fizyczną, a w przyszłości wspólnikiem spółki jawnej z siedzibą w Polsce (dalej: spółka) powstałej w wyniku przekształcenia spółki komandytowo-akcyjnej. Umowa spółki ma dopuszczać zmniejszanie udziałów kapitałowych poszczególnych wspólników po uzyskaniu zgody pozostałych wspólników. Zmniejszenie udziału będzie polegało na wypłacie przez spółkę na rzecz wnioskodawcy środków pieniężnych w wysokości odpowiadającej częściowej wartości wkładu podatnika do spółki. Łączna wartość wypłat będzie niższa niż określona w umowie spółki wartość wkładu wnioskodawcy do spółki.

W tym stanie faktycznym zadano pytanie: czy owa wypłata spowoduje po stronie podatnika powstanie przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: PDOFizU).

Zdaniem wnioskodawcy przychód w tej sytuacji nie powstanie. W swojej argumentacji podatnik podkreślił, że zmniejszenie udziału kapitałowego poprzez zwrot części wkładu nie jest równoznaczny z wystąpieniem wspólnika ze spółki, a PDOFizU nie zawiera przepisów dotyczących świadczeń spółki jawnej na rzecz wspólnika w związku ze zmniejszeniem udziału kapitałowego.

Przepisem takim nie jest art. 8 PDOFizU, regulujący zasady opodatkowania wspólników spółek niebędących osobami prawnymi w rozumieniu PDOFizU. Nie jest nim również art. 14 ust. 2 pkt 16 PDOFizU, gdyż odnosi się do wystąpienia wspólnika ze spółki. Nie jest nim też art. 11 ust. 1 PDOFizU, gdyż podatnik nie otrzymuje w tym przypadku żadnego przysporzenia majątkowego – wypłata otrzymana od spółki jest częścią wniesionego uprzednio przez podatnika wkładu. Wnioskodawca na poparcie swoich tez przywołał orzeczenie NSA z 30.7.2014, II FSK 2046/12 i z 22.5.2014 r., II FSK 1471/12.

Dyrektor IS (dalej: organ) w swojej interpretacji uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe. Zgodził się ze stwierdzeniem, że wypłata nie podlega pod art. 14 ust. 2 pkt 16 PDOFizU, natomiast uznał, że powinna być uznana za przychód z praw majątkowych, czyli źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 7 PDOFizU. Zdaniem organu, katalog praw majątkowych określony w art. 18 PDOFizU jest jedynie przykładowy i powinno zaliczać się do niego świadczenie otrzymane przez podatnika z tytułu obniżenia wkładu w spółce, gdyż wkład wiąże się z konkretnymi prawami majątkowymi, przysługującymi wnioskodawcy w związku z członkostwem w spółce.

Podatnik wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (dalej: WSA, sąd) skargę.

Komentarz

Sąd uznał skargę za zasadną. W pierwszej kolejności potwierdził, że nie ma zastosowania art. 14 ust. 2 pkt 16 PDOFizU, gdyż reguluje on wyłącznie skutki podatkowe wystąpienia wspólnika ze spółki, co nie jest tożsame z redukcją udziału kapitałowego.

Ponadto, zdaniem WSA, nie powstaje przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 PDOFizU, gdyż wypłacane podatnikowi środki pieniężne nie kreują po jego stronie przysporzenia majątkowego – podatnik tylko odzyskuje część swojego majątku, wniesionego wcześniej do spółki jako wkład.

Sąd nie podzielił stanowiska organu, jakoby przychód uzyskany przez podatnika mieścił się w katalogu z art. 18 PDOFizU. Z charakteru praw majątkowych w tym artykule wynika, że ów przepis nie dotyczy praw udziałowych, tzn. związanych z udziałem w spółkach prawa handlowego.

Bardzo istotne i zasługujące na aprobatę są też ogólniejsze wnioski sformułowane przez sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodził się bowiem z podatnikiem i stwierdził, że skoro PDOFizU nie zawiera przepisów określających skutki podatkowe zmniejszenia udziału kapitałowego wspólnika spółki jawnej, to wypłata środków z tego tytułu stanowi obszar wolny od podatku. Jeżeli ustawodawca nie wprowadził w PDOFizU wyraźnej normy nakazującej opodatkowanie tego typu wypłat, to są one neutralne podatkowo, a ich skutki winny być analizowane dopiero w momencie wystąpienia wspólnika ze spółki.

Zarówno doktryna prawa podatkowego, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych podkreślają, że „milczenie” ustawodawcy w odniesieniu do danych zdarzeń faktycznych, niezależnie od tego, czym jest spowodowane, czyni te zdarzenia wolnymi od opodatkowania i zakazane jest stosowanie w tym wypadku analogii.

Intencje ustawodawcy wskazuje treść art. 14 ust. 3 pkt 10 i art. 11 PDOFizU. Zgodnie z nimi zamierzonym rozwiązaniem było odroczenie omawianych powyżej wypłat do momentu wystąpienia wspólnika ze spółki.

 

Opracowanie i komentarz: Maciej Synowicz, konsultant

 

Komentarze przygotowali eksperci z PwC

 

 

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Wypłata środków pieniężnych wspólnikowi tytułem zmniejszenia jego udziału kapitałowego nie rodzi przychodu po jego stronie
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny