Wynajem aut pracownikom nie pozbawia prawa do pełnego odliczenia VAT

A A A

(…) stronie skarżącej przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z pojazdami (…) brak jest bowiem podstaw, aby przyjąć, że najem w stosunku do pracowników i w stosunku do osób trzecich ma inną formę i opiera się na innych zasadach.

Wyrok WSA w Poznaniu z 8.6.2016 r., I SA/Po 2089/15

Komentowany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym: X Sp. z o.o. (dalej Spółka) prowadzi w Polsce działalność, której głównym przedmiotem jest ochrona osób i mienia. Spółka prowadzi także działalność w zakresie wynajmu samochodów. W ramach prowadzonej działalności Spółka nabywa na własność, a także bierze w najem długoterminowy m.in. samochody osobowe.

Samochody znajdujące się w posiadaniu Spółki są wykorzystywane zasadniczo do celów służbowych. Niemniej jednak użytkownicy mają możliwość korzystania z nich do celów prywatnych na podstawie umowy najmu, która szczegółowo określa zasady odpłatności za korzystanie samochodów do celów prywatnych. Wszelkie zasady przyznawania i użytkowania samochodów, w tym obowiązki i zakres odpowiedzialności ich użytkowników, zostały określone przez Spółkę w Polityce Floty Grupy Kapitałowej. Ponadto, wszystkie samochody wyposażone są w system monitorowania GPS oraz podlegają brandowaniu wzorem zaakceptowanym przez władze Spółki.

Spółka prowadzi ewidencję przebiegu samochodów osobowych i zgłosiła je w ustawowym terminie naczelnikowi urzędu skarbowego (na podstawie informacji VAT-26). Ewidencja wszystkich przejazdów służbowych oraz prywatnych jest prowadzona za pomocą systemu monitorowania pojazdów GPS. Kilometry zewidencjonowane jako prywatne są podstawą do wystawienia obciążenia na rzecz pracownika użytkującego samochód służbowy, który jest zobowiązany dokonywać płatności za użytkowanie samochodu służbowego do celów prywatnych na rzecz Spółki.

Na tle powyższego stanu faktycznego Spółka za pośrednictwem Dyrektora IS w P. zwróciła się do Ministra Finansów (dalej: MF) z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, w którym zadała pytanie m.in. o to, czy może ona odliczyć 100% podatku naliczonego w związku z nabyciem, najmem, ­leasingiem lub poniesieniem wydatków eksploatacyjnych w odniesieniu do samochodów osobowych.

Zdaniem Spółki ma ona prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z tymi pojazdami (w tym paliwa), gdyż spełniają one warunek z art. 86a ust. 4 pkt 1 VATU, tj. sposób ich wykorzystania przez Spółkę określony w zasadach ich używania, potwierdzony dodatkowo prowadzoną przez Spółkę ewidencją, wyklucza ich użycie do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

Dyrektor Izby Skarbowej w P., działając w imieniu MF, uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe, kwestionując prawo Spółki do odliczenia pełnej kwoty podatku VAT od samochodów osobowych. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w przedstawionym przez Spółkę stanie faktycznym nie będzie spełniona wynikająca z art. 86a ust. 3 pkt 1 przesłanka wyłącznego wykorzystania pojazdów do celów prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem organu fakt wykorzystywania pojazdu do celów działalności gospodarczej musi być rozpatrywany w kategoriach obiektywnych. W sytuacji opisanej we wniosku kryteria pozwalające na dokonanie pełnego odliczenia nie będą spełnione. Pomimo faktu, że zarówno używanie samochodów przez pracowników do świadczenia pracy na rzecz spółki, jak i wynajem samochodów pracownikom stanowią wykorzystywanie samochodów w działalności gospodarczej, udostępnianie ich pracownikom w ramach umowy najmu nie wyklucza ich używania przez nich do celów prywatnych poza tą umową.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpatrzeniu skargi Spółki uchylił interpretację MF. W uzasadnieniu wyroku uznał, iż wbrew twierdzeniom organu nie można różnicować wynajmu dokonywanego na rzecz pracowników i na rzecz osób trzecich. Wskazał, iż na podstawie prowadzonych przez podatnika ewidencji jest możliwe ustalenie, kiedy pracownik korzysta z samochodu w celach służbowych, a kiedy w ramach umowy najmu. Mając to na uwadze, orzekł, że Spółce przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z samochodami osobowymi (w tym od paliwa – ale tylko nabytego w celu realizacji zadań w zakresie ochrony osób i mienia).

Komentarz

Stanowisko WSA w Poznaniu potwierdza dotychczasowe podejście sądów administracyjnych, które konsekwentnie weryfikują restrykcyjne podejście organów podatkowych w podobnych sprawach (m.in. I SA/Kr 1834/14, I SA/Łd 435/15). Co do zasady, organy podatkowe potwierdzają co prawda, iż najem samochodów pracownikom stanowi wykorzystywanie samochodów do działalności gospodarczej. Niemniej jednak kwestionują one prawo do pełnego odliczenia podatku VAT przez podatników, podnosząc, iż użytkowanie samochodu przez tę samą osobę do celów służbowych, jak też w ramach umowy najmu, nie wyklucza możliwości wykorzystania przez nią tego pojazdu poza umową najmu do celów prywatnych. W komentowanym orzeczeniu WSA nie zgodził się z tym stanowiskiem, uznając różnicowanie umów najmu ze względu na to, czy użytkownikiem jest pracownik, czy osoba trzecia, za bezpodstawne.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, aby uzyskać prawo do pełnego odliczenia podatku VAT od wydatków związanych z samochodami osobowymi, muszą zostać spełnione łącznie dwa warunki, tj.:

- sposób wykorzystywania samochodów, zwłaszcza określony w ustalonych przez niego zasadach ich używania wyklucza ich użycie do celów prywatnych,

- wykluczenie to musi być potwierdzoną prowadzoną do tych celów ewidencją.

Przepisy nie zawierają jednak precyzyjnych wytycznych, w jaki sposób podatnik powinien wykluczyć możliwość użycia samochodów do celów prywatnych. W związku z tym, jak słusznie wskazał WSA, podatnik ma tutaj pewną dowolność i może osiągnąć to przykładowo za pomocą wprowadzonych regulaminów, umów, zarządzeń wraz z podjęciem dodatkowych działań, które zabezpieczają ich wykonanie. Istotne jest jednak, aby działania takie były dostosowane do specyfiki działalności firmy i sposobu użytkowania w niej samochodów osobowych, a także obiektywnie potwierdzały, że pojazd jest wykorzystywany wyłącznie w działalności gospodarczej i nie ma możliwości jego prywatnego użytku.

W komentowanym orzeczeniu sąd słusznie wskazał więc, iż organ nie miał żadnych uzasadnionych podstaw do uznania, że w przedstawionej w opisywanym stanie faktycznym sytuacji nie ma obiektywnych możliwości wyeliminowania użycia samochodów do użytku prywatnego. Spółka prowadziła bowiem wymaganą przepisami ewidencję oraz wprowadziła Polityką Flotową, która szczegółowo określała zasady korzystania z samochodów służbowych. Dodatkowo, kontrolowała użycie samochodu przez pracowników za pomocą systemu GPS, który pozwalał na dokładne ustalenie, kiedy dany pracownik korzysta z samochodu w ramach wykonywania zadań służbowych, a kiedy w celach prywatnych (w ramach umowy najmu zawartej ze Spółką). Nie sposób zatem zarzucić jej niedopełnienia staranności w stworzeniu warunków dających maksymalną gwarancję wykorzystania pojazdów wyłącznie w działalności gospodarczej.

Jak słusznie wskazał sąd, w celu spełnienia przesłanki wykluczenia użycia samochodów do celów prywatnych, chodzi bowiem jedynie o stworzenie takich mechanizmów i wprowadzenie takich zasad, które dadzą maksymalną gwarancję wykorzystania pojazdów wyłącznie w działalności gospodarczej. Nie sposób wymagać od podatnika całkowitego wyeliminowania możliwości użycia samochodów do użytku prywatnego, szczególnie gdy z uwagi na „czynnik ludzki” jest to obiektywnie niemożliwe.

 

Opracowanie i komentarz: Piotr Kochanecki, konsultant

Komentarze przygotowali eksperci z PwC

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Wynajem aut pracownikom nie pozbawia prawa do pełnego odliczenia VAT
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny