Wymiana udziałów

A A A

Do przychodów wspólnika spółki komandytowej będącej udziałowcem w spółce kapitałowej dokonującej wymiany udziałów z inną spółką kapitałową, nie zalicza się przychodów z tytułu tej wymiany. Tym samym art. 24 ust. 8a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (PDOFizU) obejmuje zwolnieniem z podatku dochodowego także wspólników spółki komandytowej będącej udziałowcem spółki nabywanej w ramach wymiany udziałów.

Wyrok NSA z 30.1.2015 r., II FSK 3244/12; II FSK 3245/12

Komentowany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym:

Wnioskodawca jest wspólnikiem spółki komandytowej (dalej: spółka). Spółka natomiast jest jedynym wspólnikiem dwóch spółek z o.o. (dalej: spółka 1 i spółka 2). Spółka, spółka 1 i spółka 2 posiadają siedzibę na terytorium Polski. Planowana jest kilkuetapowa operacja restrukturyzacyjna. W jej ramach spółka 1 m.in. planuje wnieść wszystkie swoje udziały w spółce jako wkład niepieniężny do spółki 2, która stanie się w konsekwencji jedynym udziałowcem spółki 1. W zamian za ten aport spółka 2 wyemituje własne udziały, które zostaną objęte przez spółkę (transakcja wymiany udziałów).

Zdaniem wnioskodawcy, ewentualny przychód związany z wniesieniem aportu do spółki 2 przez spółkę nie powinien być przypisany spółce (z uwagi na jej transparentność podatkową), lecz jej wspólnikom. Jednakże zdaniem wnioskodawcy przychód taki po stronie wspólników nie powstanie z uwagi na treść art. 24 ust. 8a PDOFizU, który zwalnia z opodatkowania transakcję wymiany udziałów.

Organ podatkowy nie zgodził się z wnioskodawcą, twierdząc, że zwolnienie transakcji wymiany udziałów z opodatkowania jest możliwe, pod warunkiem że w transakcję zaangażowane są podmioty będące podatnikami podatku dochodowego. Zdaniem organów realizację warunków zastosowania zwolnienia z opodatkowania należy badać w odniesieniu do spółki komandytowej, a nie do wspólników. W opinii organu nie został spełniony zatem warunek podmiotów dokonujących transakcji wymiany udziałów, gdyż transakcji dokonuje spółka komandytowa niebędąca podatnikiem.

Naczelny Sąd Administracyjny (jak też WSA) przyznał rację podatnikowi. Sąd zauważył, iż przepis art. 24 ust. 8a PDOFizU nie wskazuje, do czyjego przychodu nie zalicza się wartości udziałów przekazanych w wyniku wymiany udziałów, a jedynie z kontekstu tego przepisu można wnioskować, że chodzi o przychody udziałowca spółki, której udziały są nabywane. Udziałowiec będący spółką komandytową nie ma własnych przychodów podlegających opodatkowaniu. Przychody spółki komandytowej stanowią przychody podatkowe jej wspólników. Zatem gdy udziałowcem spółki dokonującej wymiany udziałów jest spółka komandytowa, to przychód powstający w wyniku wymiany udziałów jest przychodem jej wspólników. Jeżeli spełnione są warunki zastosowania zwolnienia z art. 24 ust. 8a PDOFizU, to przychód ten korzysta ze zwolnienia z opodatkowania. Zdaniem sądu zwolnieniu podlega bowiem sam przychód, niezależnie od tego, u kogo on wystąpi.

Komentarz

Stanowisko NSA prezentowane w przedmiotowej sprawie potwierdza, iż sądy administracyjne co do zasady prezentują bardziej prowspólnotowe stanowisko, w przeciwieństwie do profiskalnego podejścia prezentowanego przez zdecydowaną większość organów podatkowych.

Naczelny Sąd Administracyjny słusznie uznał, iż skoro spółka komandytowa jest przejrzysta podatkowo, a osiągnięty po jej stronie przychód powstanie po stronie jej wspólników, to w konsekwencji także postanowienia przepisu art. 24 ust. 8a PDOFizU powinny oddziaływać na sytuację wspólników tej spółki, a nie samej spółki, skoro ta nie może osiągnąć żadnego przychodu w rozumieniu podatkowym.

Naczelny Sąd Administracyjny, korzystnie dla podatników, stoi na stanowisku, że przepis art. 24 ust. 8a PDOFizU nie wprowadza żadnych obostrzeń podmiotowych związanych z powstaniem przychodu w przypadku transakcji wymiany udziałów. Zwolnieniu podlega sam przychód związany z wymianą udziałów. W żadnym jednak miejscu ustawodawca nie wskazał, o czyj konkretnie przychód chodzi.

Ponadto NSA w komentowanym wyroku słusznie przytacza przepisy dyrektywy w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie w przypadku łączenia, podziałów, podziałów przez wydzielenie, wnoszenia aktywów i wymiany udziałów dotyczących spółek różnych państw członkowskich oraz przeniesienia statutowej siedziby SE lub SCE z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego, które wskazują, iż intencją ustawodawcy unijnego było objęcie zwolnieniem z opodatkowania także przychodów wspólników transparentnych podatkowo podmiotów dokonujących wymiany udziałów.

Sąd słusznie podkreśla, że skoro przepisy dyrektywy jasno wskazują, że przychody wspólników udziałowca transparentnego podatkowo z tytułu tzw. wymiany udziałów podlegają zwolnieniu, a wprowadzone w wyniku implementacji krajowe przepisy nie stanowią inaczej, to przyjąć należy, iż organ podatkowy dokonał błędnej wykładni art. 24 ust. 8a PDOFizU.

Prezentowany wyrok wpisuje się w korzystną dla podatników linię orzeczniczą. Możliwość zwolnienia przychodu z tytułu wymiany udziałów w kontekście jednoczesnej transparentności podmiotu biorącego w niej udział jest racjonalna i uzasadniona. Przyjęcie odmiennej koncepcji wskazywałoby na podatkową nierówność podmiotów dokonujących transakcji wymiany udziałów z uwagi na formę prowadzenia działalności.

Opracowanie i komentarz: Magdalena Olszewska, konsultant

Komentarze przygotowali eksperci z PwC

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Wymiana udziałów
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny