Wykonywanie prokury w rozumieniu art. 1091 KC nie skutkuje powstaniem przychodów z działalności gospodarczej

A A A

Realizacja instytucji prawnej prokury uregulowanej w art. 1091 KC nie skutkuje otrzymaniem przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5a pkt 6 PDOFizU.

Wyrok NSA z 21.8.2015 r., II FSK 1491/13

Wnioskodawca planuje zarejestrować działalność gospodarczą i wykonywać funkcje prokurenta w spółkach prawa handlowego. Wykonywanie tej funkcji będzie wiązało się z realizacją określonych obowiązków względem każdej ze spółek udzielających prokury i odpowiedzialnością za wykonane czynności. Ponadto wnioskodawca będzie świadczył na rzecz tych spółek usługi administracyjne, doradcze i prawnicze. Nie będzie jednak świadczył usług zarządzania. Podstawą wynagradzania prokurenta za pełnienie tej funkcji będzie uchwała zarządu spółki. Ponadto wnioskodawca podpisze umowę o świadczenie usług obejmującą swoim zakresem funkcję i obowiązki prokurenta.

Na podstawie wyżej wskazanego stanu faktycznego, podatnik zwrócił się do Ministra Finansów z zapytaniem, czy dochody uzyskane z tytułu prokury będą stanowić dochody z działalności gospodarczej oraz czy przychody te będą mogły zostać opodatkowane podatkiem liniowym. Zdaniem wnioskodawcy uzyskane przez niego dochody powinny zostać uznane za przychód z działalności gospodarczej i będą mogły podlegać opodatkowaniu 19% podatkiem liniowym.

Ze stanowiskiem spółki nie zgodził się organ podatkowy, uznając je za nieprawidłowe. Twierdził, że prokura stanowi szczególny rodzaj pełnomocnictwa i jest uznawana za jednostronną czynność prawną, gdyż do udzielenia prokury wystarczające jest złożenie oświadczenie woli złożone przed podmiot do tego uprawniony. Zdaniem organu brak jest podstaw prawnych do zaliczenia uzyskiwanego z tytułu prokury świadczenia pieniężnego do źródła, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza. Ponadto na kwalifikację tego przychodu nie ma wpływu fakt formalnego zawarcia z daną spółką umowy cywilnoprawnej.

Po bezskutecznym wezwaniu organu podatkowego do usunięcia naruszenia prawa spółka złożyła skargę na przedmiotową interpretację do WSA. Sąd przychylił się do zarzutów stawianych w skardze i uchylił zaskarżoną interpretację, twierdząc, że PDOFizU nie wskazuje wprost, do jakiego źródła przychodu należy zakwalifikować przychód uzyskiwany w związku z pełnieniem funkcji prokurenta. Zdaniem WSA w przedmiotowym stanie faktycznym przychód ten powinien zostać zaliczony do przychodów z działalności gospodarczej i jednocześnie będą mogły zostać opodatkowane podatkiem liniowym.

Od wyroku WSA organ złożył skargę kasacyjną, która według NSA zasługiwała na uwzględnienie. Zdaniem NSA wykonywanie funkcji prokurenta nie skutkuje uzyskaniem przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, a ponadto, zdaniem sądu, z przepisów KC nie wynika w ogóle, że prokura jest ustanawiana i wykonywana za wynagrodzeniem dla prokurenta. Sąd stwierdził, że jeśli wynagrodzenie to jest przyznawane, to na podstawie innej czynności niż ustanowienie prokury.

Komentarz

W przedmiotowej sprawie NSA wskazał, iż stan faktyczny nie został ustalony w sposób wyczerpujący, co powoduje, że nie można wysnuć konkretnych wniosków w zakresie przedmiotowego orzeczenia.

Na podstawie wyroku WSA, który potwierdził prezentowane przez wnioskodawcę stanowisko, można stwierdzić, że istnieje pogląd, iż przychody uzyskane przez prokurenta, który pełni swą funkcję w oparciu na działalność gospodarczą, powinny zostać uznane za przychód z działalności gospodarczej. Z tym nie zgadzają się jednak organy podatkowe, twierdząc, że prokura, będąc czynnością prawną jednostronną, nie może być przedmiotem działalności gospodarczej, co nastąpiło również w przedmiotowej sprawie (vide: interpretacja indywidualna Dyrektora IS w Katowicach z 30.7.2014 r. ­IBPBI/1/415-483/14/AB).

Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiotowym wyroku wskazał, iż z przepisów KC nie wynika, że prokura jest ustanawiana i wykonywana za wynagrodzeniem dla prokurenta, a jeśli takie wynagrodzenie prokurent otrzymuje, to na podstawie innej czynności niż samo ustanowienie prokury. Teza ta nie znajduje jednak potwierdzenia, ponieważ w praktyce prokurenci są wynagradzani niezależnie od tego, czy łączy ich ze spółką jakikolwiek stosunek prawny.

Gdy między spółką a prokurentem nie istnieje żaden inny stosunek prawny, wynagrodzenie przyznawane jest zazwyczaj na podstawie uchwały odpowiedniego organu spółki. Organy podatkowe przyjmują, że przychód uzyskany w tym przypadku przez prokurenta powinien zostać zaklasyfikowany do przychodów z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 PDOFizU (vide: interpretacja indywidualna Dyrektora IS w Katowicach z 20.12.2013 r., ­IBPBII/1/415-890/13/MCZ).

Wielokrotnie zdarza się również, że nawet w przypadku kiedy prokurenta łączy ze spółką umowa o pracę lub umowa cywilnoprawna, wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji uznawane jest za przychód z innych źródeł. Istotne jest, aby w tym przypadku wykonywanie czynności prokurenta i jednocześnie wynagradzanie za pełnienie tej funkcji nie wynikało z łączącego prokurenta ze spółką stosunku prawnego, a jedynie z uchwały odpowiedniego organu spółki (vide: interpretacja indywidualna Dyrektora IS w Katowicach z 3.10.2013 r., ­IBPBII/1/415-694/13/BD).

Jednakże w przypadku gdy prokurent pełni swą funkcję na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej zawartej ze spółką i jednocześnie na tej podstawie uzyskuje z tego tytułu przychód, to powinien on zostać uznany odpowiednio za przychód ze stosunku pracy lub działalności wykonywanej osobiście (vide: interpretacja indywidualna Dyrektora IS w Poznaniu z 11.7.2012 r., ILPB2/415-382/12-2/JK).

Opracowanie i komentarz: Mateusz Teodorczuk, konsultant

Komentarze przygotowali eksperci z PwC

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Wykonywanie prokury w rozumieniu art. 1091 KC nie skutkuje powstaniem przychodów z działalności gospodarczej
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny