Wydatki na badanie i sporządzenie opracowań dotyczących analizy ekonomicznej i technicznej przyszłego, planowanego przedsięwzięcia związanego z otworzeniem spółki celowej stanowią koszt uzyskania przychodów dla spółki zlecającej

A A A

Opisane wydatki są związane przede wszystkim z procesem motywacyjnym podatnika w zakresie zabezpieczenia jego źródeł przychodów, a nie ich osiąganiem przez nowo utworzony podmiot.

Wyrok NSA z 2.12.2014 r., II FSK 2724/12

Spółka (dalej: wnioskodawca, podatnik) wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, w zakresie uznania przedmiotowych wydatków związanych z utworzeniem spółki celowej za koszt uzyskania przychodów. W stanie faktycznym spółka podkreśliła, iż prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie kopalnictwa rud miedzi, którą realizuje za pomocą oddziałów górniczych. W celu dywersyfikacji kanałów generujących przychody oraz ograniczenia występującego ryzyka spółka podejmuje wiele czynności polegających na tworzeniu innych podmiotów gospodarczych (po czym obejmuje w nich udziały). Wnioskodawca nawiązał w tym zakresie współpracę, której rezultatem miała być budowa odrębnego źródła wytwarzania energii elektrycznej w ramach spółki celowej.

Dodatkowo współdziałające strony zobowiązały się ponieść w tym celu wydatki na: zgłoszenie do Prezesa UOKiK, opracowanie biznesplanu oraz opracowanie umowy spółki. Ponadto strony po opracowaniu analizy studium wykonalności podjęły dalsze czynności mające na celu utworzenie spółki celowej, w tym poniosły wydatki na obsługę prawną oraz doradczą. Usługi te, w zgodzie z postanowieniami umowy, miały być stosownie dokumentowane, przy czym żadne z uzyskanych opracowań nie miało stanowić przedmiotu aportu do nowej spółki celowej.

Na tle powyższego stanu faktycznego zadano pytanie: czy wydatki ponoszone przez podatnika na nabycie wyżej przywołanych usług, poprzedzających utworzenie nowego podmiotu, powinny być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia.

W opinii wnioskodawcy wydatki ponoszone na nabycie usług niematerialnych będących przedmiotem interpretacji, stanowią koszt uzyskania przychodu w momencie ujęcia ich w księgach rachunkowych.

Dyrektor IS w Poznaniu w interpretacjach z 29.11.2011 r. (ILPB3/423-413/11-2/J i ILPB3/423-413/11-3/JG) uznał stanowisko spółki za prawidłowe w części odnoszącej się do wydatków dotyczących:

1) reprezentowania stron w toku postępowania;

2) przygotowania wstępnych umów;

3) przygotowania wniosku do UOKiK;

4) udziału w negocjacjach dotyczących treści umowy wspólników spółki celowej

oraz za nieprawidłowe w zakresie opisanych pozostałych wydatków, powołując się przy tym na art. 16 ust. 1 pkt 8 PDOPrU, zgodnie z którym nie stanowią kosztów podatkowych wydatki poniesione m.in. na nabycie udziałów w spółce.

Podatnik zaskarżył wydaną interpretację podatkową do WSA we Wrocławiu, który w wyroku z 26.6.2012 r. (I SA/Wr 271/12, I SA/Wr 272/12) nie podzielił stanowiska organu podatkowego i uchylił zaskarżone interpretacje. Zdaniem sądu w sposób nieuzasadniony dokonano zróżnicowania dwóch kategorii wydatków dotyczących utworzenia nowego podmiotu.

Organ podatkowy wniósł skargi kasacyjne od wyroków WSA we Wrocławiu do NSA, który w dalszej kolejności oddalił je w obu sprawach.

Komentarz

Jednym z nadrzędnych warunków, jaki powinien zostać zachowany w przypadku uznania danego wydatku za koszt podatkowy, jest zachowanie związku przyczynowo-skutkowego wydatku z uzyskanym przychodem oraz właściwe jego udokumentowanie.

Wydatki na zakup usług niematerialnych poprzedzających decyzję o utworzeniu nowej spółki celowej w jej ostatecznym kształcie stanowią koszt uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 PDOPrU jako wydatki pośrednio związane z zachowaniem, jak też zabezpieczeniem źródła przychodów w dacie ich poniesienia (tj. w dacie ujęcia ich w księgach rachunkowych na podstawie otrzymanej przez spółkę faktury). Powyższe powinno być powszechnie traktowane jako przejaw rozwagi, a także przezorności inwestorów i zarazem uznane jako niezbędne do podjęcia ekonomicznie racjonalnej decyzji inwestycyjnej.

Warto podkreślić, że ww. wydatki nie zaliczają się do katalogu kosztów, jakie powinny zostać zewidencjonowane w nowo tworzonej spółce jako poniesione jeszcze przed jej rejestracją. Koszty te dotyczą bowiem dywersyfikacji uzyskiwanych przychodów oraz ograniczenia ryzyka związanego z prowadzeniem własnej działalności w spółce tworzącej. Dotyczą więc konkretnej strategii inwestycyjnej spółki nie zaś nowej jednostki gospodarczej.

Warto także zaznaczyć, iż mimo braku stosownych regulacji w odniesieniu do właściwego dokumentowania usług niematerialnych (organy nie powinny formułować dodatkowych kryteriów kwalifikacyjnych, jeśli nie wymagają tego od podatnika przepisy) sama faktura VAT nie daje podstawy do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodów. Jak wynika z wyroku WSA w Bydgoszczy z 2.12.2009 r. (I SA/Bd 658/09): Faktura nie jest dowodem wykonania umowy; dla oceny faktury jako dokumentu stanowiącego przeprowadzenie operacji gospodarczej istotne znaczenie mają nie tylko jej cechy formalne, lecz również okoliczności faktyczne sprawy.

Rekomenduje się zatem gromadzenie raportów bądź protokołów z wykonywanych czynności dotyczących wszelkiego rodzaju analiz i badań. Sama Ordynacja podatkowa zawiera katalog otwarty środków mogących stanowić właściwy dowód wykonywanych czynności niematerialnych. Podstawą jest zatem posiadanie właściwej dokumentacji, która będzie zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa.

Reasumując, należy przychylnie odnieść się do uzasadnienia NSA, który w komentowanym wyroku wskazał, że wydatki poniesione na badanie i sporządzenie opracowań dotyczących analizy ekonomicznej i technicznej przyszłego, planowanego przedsięwzięcia związanego z otworzeniem spółki celowej stanowią koszt uzyskania przychodów.

Opracowanie i komentarz: Bartosz Karpik, konsultant

Komentarze przygotowali eksperci z PwC

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Wydatki na badanie i sporządzenie opracowań dotyczących analizy ekonomicznej i technicznej przyszłego, planowanego przedsięwzięcia związanego z otworzeniem spółki celowej stanowią koszt uzyskania przychodów dla spółki zlecającej
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny