W przypadku wierzytelności nieściągalnych oraz umorzonych do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się podatku VAT

A A A


W przypadku wierzytelności nieściągalnych i umorzonych ustawodawca pozwala zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów tylko te wierzytelności, które uprzednio na podstawie art. 14 ust. 1 PDOFizU zostały zarachowane jako przychody należne. Skoro zatem jako przychód należny zarachowana zostaje wierzytelność netto, nieobejmująca należnego podatku VAT, to zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów podlega także ta zarachowana część wierzytelności.

Wyrok WSA w Warszawie z 31.10.2018 r., III SA/Wa 42/18


Komentowany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym: wnioskodawca wystąpił do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS) z wnioskiem o wydanie interpretacji dotyczącej zdarzenia przyszłego. Wnioskodawca wskazał, że jest komandytariuszem spółki komandytowej, która prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług ochroniarskich. Wnioskodawca na podstawie przepisów art. 14 ust. 1 PDOFizU kwalifikuje wynikające z prowadzonej przez niego działalności przychody należne do przychodów podatkowych.

Ze względu na brak zapłaty przedmiotowych wierzytelności przez kontrahentów wierzytelności te w przypadkach, gdy brak jest przesłanek do ich odzyskania, podlegają umorzeniu lub są odpisywane jako wierzytelności nieściągalne w oparciu na wymagane przepisami dokumenty.

Wnioskodawca zwrócił się z pytaniem do Dyrektora KIS, czy wierzytelności odpisane jako nieściągalne lub umorzone, należy zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów (dalej: KUP), odpowiednio na podstawie przepisów art. 23 ust. 1 pkt 20 oraz art. 23 ust. 1 pkt 41 PDOFizU, w kwotach netto czy w kwotach brutto, tj. łącznie z podatkiem VAT?

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w przypadku wierzytelności nieściągalnych oraz umorzonych zarachowanych jako przychody należne KUP jest cała kwota wymagalnej wierzytelności, tj. łącznie z podatkiem VAT.

Dyrektor KIS wydał interpretację indywidualną, w której uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. Wskazał on, że przyjęcie jako słusznego poglądu wnioskodawcy doprowadziłby do nieuprawnionego zaliczenia w KUP wartości, które zgodnie z przepisami PDOFizU nie mogą być kosztami. Ponadto Dyrektor KIS podkreślił, że kwota netto wierzytelności oraz podatek VAT nie są ze sobą nierozerwalnie połączone. Wskazał, że norma odnosząca się do obowiązku rozpoznania przychodów należnych odnosi się do wierzytelności jedynie w kwocie netto. Zestawienie tych norm prawa podatkowego jasno wskazuje, że na potrzeby kalkulacji podatku dochodowego od osób fizycznych należy dzielić wierzytelność na część obejmującą kwotę netto oraz na część zawierającą kwotę podatku VAT.

Wnioskodawca zaskarżył wydaną interpretację Dyrektora KIS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: WSA), który oddalił skargę. Sąd ten przyznał rację Dyrektorowi KIS, wskazując, iż językowa i logiczna analiza przytoczonych przepisów we wzajemnym ich związku nakazuje podzielić pogląd Dyrektora KIS, w myśl którego należny podatek VAT nie może być zaliczony do KUP, chociaż stanowi element wierzytelności, rozumianej jako świadczenie wymagalne, którego można domagać się od dłużnika. Podzielenie stanowiska wnioskodawcy oznaczałoby bowiem, że za KUP może być także uznana ta część wierzytelności, która nie stanowi przychodu należnego; to zaś pozostawałoby w oczywistej sprzeczności z normą wyrażoną odpowiednio w art. 23 ust. 1 pkt 20 i art. 23 ust. 1 pkt 41 PDOFizU.

Komentarz

W zakresie możliwości zaliczenia wierzytelności nieściągalnych lub umorzonych do KUP ustawodawca wprowadził w art. 23 ust. 1 pkt 20 art. 23 ust. 1 pkt 41 PDOFizU wymóg uprzedniego zarachowania takich wierzytelności jako przychód należny. Jak wynika natomiast z art. 14 ust. 1 PDOFizU, podatnik co do zasady rozpoznaje przychód należny w kwocie netto.

Należy wskazać, że WSA słusznie zaakcentował w komentowanym orzeczeniu zdanie drugie art. 14 ust. 1 PDOFizU, zgodnie z którym u podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem VAT za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek VAT.

Z uwagi na powyższe, skoro podatek VAT nie stanowi przychodu w rozumieniu art. 14 ust. 1 PDOFizU, to brak jest przesłanek za tym, aby stanowił on KUP w przypadku uznania wierzytelności za nieściągalną lub umorzoną. Innymi słowy, wartość wierzytelności w części odpowiadającej kwocie VAT należnego, nie stanowi kosztu podatkowego, gdyż VAT należny dotyczący nieściągalnej lub umorzonej wierzytelności nie mógł być uprzednio zarachowany jako przychód należny.

W kontekście analizy możliwości zaliczenia należnego podatku VAT do KUP, w odniesieniu do wierzytelności odpisanych jako nieściągalne lub umorzone, warto również wskazać na brzmienie art. 89a VATU. Zgodnie z przywołaną regulacją, podatnik ma możliwość odzyskać kwotę należnego podatku od nieściągalnej lub umorzonej wierzytelności (tzw. ulga na złe długi). Oznacza to, że kwota podatku VAT ujęta w tych wierzytelnościach może być neutralna na gruncie przepisów o VAT. W konsekwencji część wierzytelności odpowiadająca wysokości podatku VAT może być również neutralna dla podatnika.

Podsumowując, stanowisko WSA, należy uznać za prawidłowe. Nieściągalną lub umorzoną wierzytelność można zaliczyć do kosztów podatkowych wyłącznie w kwocie netto (bez należnego podatku VAT). Wskazać przy tym należy, że skoro podatnik ma możliwość skorygowania złożonych deklaracji w zakresie VAT i odzyskania przez to nadpłaconego podatku, to podatek ten nie powinien stanowić KUP ww. wierzytelności. Zaliczenie do KUP wierzytelności w kwocie brutto mogłoby prowadzić do naruszenia zasady neutralności podatku VAT poprzez uzyskanie podwójnej korzyści podatkowej – zarówno na gruncie PDOFizU, jak i VATU.


Opracowanie i komentarz: Bartłomiej Cogiel, Konsultant


 

Komentarze przygotowali eksperci z PwC

 

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
W przypadku wierzytelności nieściągalnych oraz umorzonych do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się podatku VAT
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny