Ulga na budowę domu z przeznaczeniem na wynajem lokali: wydatki na nabycie gruntu

A A A
Wyrok NSA

1. Sąd I instancji nie może wydać wyroku merytorycznego, jeżeli stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe budzi wątpliwości. W takiej sytuacji, sąd musi uchylić zaskarżoną decyzję z powodów proceduralnych.

 

2. W świetle przepisów o uldze na budowę domu z przeznaczeniem na wynajem lokali, obowiązującej do końca 2000 r., odtworzenie budynku po jego uprzedniej rozbiórce powinno być traktowane jak „budowa”. W konsekwencji, grunt na którym stoi taki budynek może być uważany za grunt „pod budowę”.

 

Wyrok NSA z 20.4.2006 r. (II FSK 608/05)


Do końca 2000 r. w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązywała ulga dla podatników, którzy ponieśli wydatki na budowę własnego budynku wielorodzinnego zawierającego lokale mieszkalne, o ile co najmniej pięć takich lokali było przeznaczonych na wynajem. Wspomniane wydatki można było odliczyć od dochodu. art. 26 ust. 1 pkt 8 PDOFizU, tj., pozwalał potraktować w ten sam sposób również wydatki poniesione na zakup działki pod budowę budynku, o którym mowa powyżej.

 

W okresie obowiązywania tej ulgi, Podatnik poniósł wydatki na zakup zabytkowego domu oraz własności znajdującego się pod nim gruntu. Jak ustalono w trakcie późniejszego postępowania podatkowego, celem Podatnika było od samego początku dokonanie rozbiórki budynku, a następnie - odtworzenie jego historycznego kształtu. Ze względu na stan techniczny, nie była bowiem możliwa zwykła renowacja. Zdaniem organów podatkowych, pierwotny zamiar Podatnika został zrealizowany, tj. dokonano rozbiórki, a następnie odtworzono budynek w jego historycznym kształcie. Zaznaczyć należy, że budynek ten - zakładając, że został wybudowany - spełniał kryteria pozwalające na zastosowanie ulgi dla podatników, którzy wybudowali dom wielorodzinny z przeznaczeniem lokali na wynajem.

 

Na tle powyższego stanu faktycznego, doszło do sporu między Podatnikami a organami podatkowymi; spór dotyczył skutków podatkowych nabycia działki gruntu, na której znajdował się budynek. Podatnik uznał, że działka ta może być potraktowana jak działka pod budowę budynku uprawniającego do zastosowania ulgi. Nabycie takiej działki, jak już wspomnieliśmy, również uprawniało do ulgi. W efekcie, Podatnik odliczył od dochodu wydatki na nabycie działki.

 

Organy podatkowe uznały, że odliczenie było niepoprawne i w efekcie określiły Podatnikowi zaległość podatkową. Ich zdaniem, jeżeli na działce stoi budynek, zaś celem podatnika jest wyłącznie odtworzenie jego historycznego wyglądu bez zmiany miejsca, to nie można twierdzić, że mamy do czynienia z „działką pod budowę” (a zakup tylko takiej działki uprawniał do ulgi). Ponadto, w ocenie organów, w opisanych okolicznościach na kwalifikację gruntu nie wpływał fakt, że budynek nabyty przez Podatnika wraz z gruntem był przeznaczony do rozbiórki. W II instancji decyzję wydał Dyrektor IS we Wrocławiu.

 

Podatnik wniósł skargę do WSA. Sąd I instancji uchylił decyzję Dyrektora IS, przy czym jako przyczynę uchylenia wskazał naruszenie przepisów prawa procesowego. Naruszenie polegać miało na pozostawieniu pewnych luk jeśli chodzi o ustalenia faktyczne. W związku z powyższym, sąd polecił Dyrektorowi wyczerpujące wyjaśnienie charakteru prac, jakie zostały wykonane przez Podatnika w odniesieniu do budynku. Wspomniane wyjaśnienie zmierzać miało do ustalenia, czy można uznać, że Podatnik „wybudował” budynek wielorodzinny, który kwalifikował się do objęcia ulgą.

 

Dyrektor IS, wniósł skargę kasacyjną do NSA. Jego zdaniem, w postępowaniu podatkowym stan faktyczny został zbadany wyczerpująco. Tym samym, sąd I instancji bezpodstawnie zarzucił organom niepełne ustalenia faktyczne. Innymi słowy, zdaniem Dyrektora, organy przedstawiły sądowi wszystkie istotne okoliczności sprawy i na tej podstawie sąd powinien był wydać wyrok merytoryczny, a nie proceduralny. Na rozprawie przed NSA, Przedstawiciel Dyrektora starał się podkreślać ten właśnie procesowy aspekt kontrowersji. Sugerował zarazem, że - ze względu na proceduralne uzasadnienie wyroku I instancji - merytoryczna poprawność decyzji organów nie ma znaczenia na etapie postępowania kasacyjnego.

 

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Dyrektora IS. W ustnym uzasadnieniu NSA podzielił zastrzeżenia sądu I instancji odnośnie ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym. Sąd zaznaczył, że merytoryczny wyrok pierwszoinstancyjny może zapaść wyłącznie wtedy, gdy ustalenia faktyczne organów podatkowych nie budzą wątpliwości. Tymczasem, w rozpatrywanej sprawie takie wątpliwości istniały i stąd konieczne było uchylenie decyzji. _ródłem wątpliwości było przytoczenie przez organy podatkowe istotnych faktów bez dokonania ich całościowej oceny. Z jednej strony, organy przyjmowały, że Podatnik nabył działkę zabudowaną i stąd wywodziły, nabyty przezeń grunt nie był gruntem „pod zabudowę” (skoro Podatnik miał prowadzić roboty w tym samym miejscu, w którym stał już budynek). Z drugiej strony, organy wskazywały, że budynek nabyty wraz z gruntem przeznaczony był do rozbiórki i odtworzenia. Zabrakło zatem jednoznacznej konkluzji, czy - w zaistniałym stanie faktycznym - odtworzenie po rozbiórce oznaczało, że Podatnik zrealizował „budowę” budynku wielorodzinnego. Odpowiedź na to pytanie powinna się znaleźć już w decyzji organu podatkowego, bo tylko ona pozwala prawidłowo zastosować przepis prawa materialnego dotyczący m.in. „wydatków na zakup działki pod budowę”. Przy okazji NSA przypomniał jeden z wcześniejszych wyroków, w którym stwierdzono, że - dla celów omawianej ulgi - grunt, na którym stoi budynek przeznaczony do rozbiórki należy traktować jak grunt niezabudowany. Innymi słowy, jeżeli podatnik - po rozbiórce - zamierza zrealizować na takim gruncie budowę, mamy wówczas do czynienia z działką „pod budowę” w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 8 PDOFizU w brzmieniu sprzed 1.1.2001 r.).


Opracowanie:
Piotr Kaim, Magdalena Śmigrocka, Artur Ciechomski
Autorzy pracują w Zespole zarządzania wiedzą
Działu doradztwa podatkowego PricewaterhouseCoopers.

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Ulga na budowę domu z przeznaczeniem na wynajem lokali: wydatki na nabycie gruntu
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny