Uczestnictwo w kursie organizowanym przez organ samorządu zawodowego nie powoduje powstania przychodu u uczestnika

A A A

W tej sytuacji nie można zatem podzielić stanowiska Ministra Finansów zaprezentowanego w zaskarżonej interpretacji, że wnioskodawca (wykonujący zawód pielęgniarza), odbywając specjalistyczne szkolenie, otrzymuje konkretny wymiar finansowy, gdyż uczestnictwo w szkoleniu nie powoduje uszczuplenia jego majątku, a zatem wnioskodawca uzyskuje nieodpłatne świadczenie.

Wyrok WSA w Krakowie z 6.10.2016 r., I SA/Kr 868/16

Omawiany wyrok dotyczył następującego stanu faktycznego: Okręgowa Izba Pielęgniarek i Położnych w K. (dalej: wnioskodawca, izba) wystąpiła o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych dotyczącej skutków podatkowych finansowania członkom izby udziału w kursach szkoleniowych.

Wnioskodawca wskazał w pierwszej kolejności na art. 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zezwalający na tworzenie samorządów zawodowych reprezentujących osoby wykonujące zawody zaufania publicznego. W drugiej kolejności odwołał się do ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych (dalej: PPSamU), której art. 11 ust. 2 pkt 4 nakłada na członków korporacji obowiązek opłacania składek członkowskich, finansujących działalność organów samorządu zawodowego. Składka płacona jest co miesiąc w wysokości określonej w Uchwale Krajowego Zjazdu Pielęgniarek i Położnych. Artykuł 61 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 pkt 2 PPSamU z kolei nakładają obowiązek stałego aktualizowania wiedzy i podnoszenia kwalifikacji zawodowych przez członków izby.

Odpowiednikiem tych obciążeń nałożonych na pielęgniarki i położnych jest istniejący po stronie organu samorządu zawodowego obowiązek prowadzenia szkoleń zawodowych (art. 4 ust. 2 pkt 6 PPSamU). W przypadku organizowanych przez wnioskodawcę nieodpłatnych kursów podyplomowych uczestnictwo uzależnione jest od regularnego opłacania składek, niezalegania z ich zapłatą oraz określonego okresu przynależności do izby.

W związku z tym zadano dwa pytania:

1) Czy po stronie uczestników kursów powstanie obowiązek podatkowy w podatku od osób fizycznych w sytuacji, gdy udział w kursie jest bezpłatny, a jednocześnie zależny od spełnienia określonych obowiązków na rzecz izby i skorelowany z ustawowym obowiązkiem podwyższania kwalifikacji zawodowych?

2) Czy wnioskodawca zobowiązany jest wystawić informację PIT-8C dla pielęgniarek lub położnych biorących udział w kursach.

Zdaniem izby uczestnictwo w opisanych powyżej kursach szkoleniowych nie kreuje po stronie ich uczestników przychodu podlegającego opodatkowaniu, a zatem Wnioskodawca nie musi wystawiać im informacji PIT-8C. Według wnioskodawcy istotą problemu prawnego jest ustalenie, czy uczestnictwo w kursie stanowi nieodpłatne świadczenie kwalifikowane jako przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: PDOFizU). W opinii izby nie można w tym przypadku mówić o nieodpłatnym świadczeniu, gdyż umożliwienie uczestnictwa w kursie uzależnione jest od realizacji określonego ustawowo obowiązku o wymiarze finansowym, wpływającym na stan majątku samorządu. Pogląd ten nie został jednak podzielony przez Dyrektora Izby Skarbowej (dalej: DIS, organ).

Komentarz

Sednem sporu w niniejszej sprawie jest rozumienie pojęcia nieodpłatnego świadczenia w kontekście przysporzenia w postaci uczestnictwa w kursach.

Organ przypomniał, że PDOFizU nie zawiera definicji nieodpłatnego świadczenia. Dyrektor IS odwołał się do definicji słownikowej, zgodnie z którym jest to świadczenie niewymagające opłaty, takie, za które się nie płaci, bezpłatne. Nieodpłatnym świadczeniem jest więc zdarzenie, którego skutkiem (następstwem) jest nieodpłatne przysporzenie majątku jednej osobie (mające konkretny wymiar finansowy) kosztem majątku innego podmiotu.

Zdaniem organu finansowanie kosztów kursu to przekazanie konkretnego świadczenia nieodpłatnego. Nie ma tu znaczenia ustawowe zobowiązanie osób wykonujących niektóre zawody do stałego podnoszenia kwalifikacji, gdyż nie znaczy to, że mają podnosić je bezpłatnie (kosztem majątku innego podmiotu). Według DIS nie ma znaczenia również finansowanie szkoleń ze składek członkowskich. Wpłacone składki kreują bowiem przychód po stronie izby i stają się jej środkami własnymi. Jest ona uprawniona do zarządzania tymi środkami, a zatem, organizując i finansując kursy, finansuje je swoim własnym majątkiem.

Rozstrzygnięcie organu zostało zaskarżone do WSA w Krakowie, który uznał skargę za zasadną. Należy zdecydowanie zgodzić się z poglądem sądu, zgodnie z którym z nieodpłatnym świadczeniem mamy do czynienia w przypadku, gdy otrzymujący odnosi określoną korzyść pod tytułem darmym – nie świadcząc nic obecnie ani w przyszłości. Wzajemność świadczeń powinna być badana z uwzględnieniem kontekstu, a nie sprowadzana do ekwiwalentności w cywilistycznym, obligacyjnym rozumieniu. W komentowanym stanie faktycznym istotnym elementem kontekstu jest korelacja obowiązków izby (prowadzenie kształcenia podyplomowego) i jej członków (podnoszenie kwalifikacji). Ciężary ponoszone przez członków samorządu na rzecz Izby nie mogą być przez nią wydawane arbitralnie, gdyż służą realizacji jej ustawowych obowiązków, w tym kształcenia członków. Płacone składki stają się majątkiem samorządu, ale przede wszystkim stanowią formę ekwiwalentu za uzyskane szkolenia. Ten element decyduje o tym, że członkowie izby korzystający ze szkoleń nie otrzymują przysporzenia pod tytułem darmym, a zatem nie można mówić w tym przypadku o nieodpłatnym świadczeniu.

 

Opracowanie i komentarz: Maciej Synowicz, konsultant

 

Komentarze przygotowali eksperci z PwC

 

 

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Uczestnictwo w kursie organizowanym przez organ samorządu zawodowego nie powoduje powstania przychodu u uczestnika
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny