Ubezpieczenie stanowi wraz z umową leasingu jedną usługę, dla której należy zastosować jedną stawkę VAT

A A A
 

W świetle art. 29 ust. 1 ustawy z 11.3.2004 r. o podatku od towarów i usług, w stanie prawnym obowiązującym w 2006 r. podmiot świadczący usługi leasingu powinien włączyć do podstawy opodatkowania tych usług koszty ubezpieczenia przedmiotu leasingu.

 

Uchwała NSA z 8.11.2010 r., I FPS 3/10

 

 

Organ podatkowy stwierdził, że spółka zawierała umowy ubezpieczenia przedmiotów leasingu z kontrahentami, a następnie obciążała ich kosztami ubezpieczenia, które nie stanowiły opłaty leasingu. Przy jednorazowym ubezpieczeniu spółka wykazywała refakturowane wydatki jako zwolnione z opodatkowania VAT, a w przypadku pokrycia kosztów ubezpieczenia przez leasingobiorcę w ratach spółka obok zwolnionych od podatku refakturowanych kosztów ubezpieczenia wykazywała również koszty obsługi ubezpieczenia przedmiotu leasingu opodatkowane stawką 22% podatku VAT. Organ uznał, że kwota ubezpieczenia pozostawała w bezpośrednim związku z przedmiotem poszczególnych umów i stanowiła jedną usługę podlegającą tej samej stawce podatku VAT.

 

Spółka zaskarżyła rozstrzygnięcie organu do WSA, zarzucając mu błędną wykładnię art. 29 ust. 1 VATU oraz niezastosowanie art. 6 (4) VI Dyrektywy Rady z 1977 roku.

 

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, wskazując, że art. 29 ust. 1 VATU stanowi odpowiednik art. 11 (A)(1)(a) VI Dyrektywy, a więc podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi wynagrodzenie. Tym samym kwota należna z tytułu usługi leasingu obejmuje również koszty ubezpieczenia przedmiotu leasingu, którymi spółka jako finansujący obciąża korzystającego. Usługi o charakterze kompleksowym nie mogą być dzielone i refakturowane co do poszczególnych elementów.

 

Spółka złożyła skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził jednak, że w orzecznictwie występują dwa odmienne poglądy na badane zagadnienie, w związku z czym przekazano sprawę do rozstrzygnięcia przez skład siedmiu sędziów NSA.

 

W uchwale sąd zwrócił uwagę, że przy ustalaniu przedmiotu opodatkowania według VATU decydujące znaczenie powinny mieć aspekty ekonomiczne i cel czynności prawnej, a nie jej cywilnoprawna forma. Usługa leasingu, której towarzyszy ubezpieczenie przedmiotu umowy, nie uprawnia do dzielenia tej czynności z punktu widzenia podatku VAT na dwie czynności tylko z tego powodu, że mogą być one przedmiotem odrębnych stosunków zobowiązaniowych na gruncie prawa prywatnego. Z podatkowego punktu widzenia wyodrębnianie dwóch elementów tego świadczenia stanowiłoby zabieg sztuczny, pozostający w sprzeczności z gospodarczym celem leasingu. Ubezpieczenie leasingu ma charakter pomocniczy, który bez świadczenia głównego nie ma racji bytu. Sąd podkreślił, że w przypadku opodatkowania tzw. świadczeń złożonych należy przyjmować jednolitą stawkę podatku VAT, biorąc pod uwagę charakter świadczenia podstawowego, które stanowi cel działalności wykonywanej przez podatnika.

 

Opracowanie: Łukasz Łebski, konsultant

 

Komentarz

 

Przy zawieraniu umów leasingu, w szczególności gdy przedmiotem są pojazdy samochodowe, powszechnym zjawiskiem jest jednoczesne refakturowanie na leasingobiorcę kosztów ubezpieczenia. W takich przypadkach pojawia się problem właściwego opodatkowania usługi ubezpieczenia oraz zastosowanie prawidłowej stawki podatku. W większości przypadków firmy leasingowe refakturują usługę ubezpieczeniową, przyjmując tym samym stawkę właściwą dla tego rodzaju usług, czyli zwolnienie z VAT. Praktyka ta stanowiła często przedmiot sporów pomiędzy podatnikami a organami skarbowymi i była wielokrotnie rozstrzygana przed sądami administracyjnymi. Dotychczasowe orzecznictwo sądów w tej kwestii było jednak różnorodne. Przykładowo WSA we Wrocławiu w wyroku z 8.12.2008 r., I SA/Wr 881/08 uznał, iż podatnikom refakturującym koszty ubezpieczenia nie przysługuje zwolnienie z VAT, natomiast WSA w Warszawie w wyroku z 24.3.2010 r., III SA/Wa 1888/09 uznał, że podatnikom takim przysługuje prawo do traktowania refakturowanych usług ubezpieczeniowych jako usług zwolnionych. Ostatecznie kwestia ta została rozstrzygnięta uchwałą NSA w składzie 7 sędziów z 8.11.2010 r., w której stwierdzono, że w takiej sytuacji podatnikowi nie przysługuje prawo do zastosowania zwolnienia. Usługa ubezpieczeniowa stanowiąca jedynie część usługi podstawowej powinna być opodatkowana według stawki właściwej dla nadrzędnej usługi. Takie rozwiązanie jest niekorzystne dla podatników refakturujących koszty ubezpieczeń, aczkolwiek poparte wykładnią przepisów krajowych na podstawie zgodności z uregulowaniami wspólnotowymi. Przepis dyrektywy (obecnie art. 78 lit. b) Dyrektywy 2006/112/WE, wcześniej art. 11(A)(2)(b) VI Dyrektywy) dotyczący podstawy opodatkowania, wyraźnie wskazuje, że koszty ubezpieczeń wlicza się w podstawę opodatkowania. Mimo że różni się on brzmieniem od art. 29 ust. 1 VATU, w którym jest mowa ogólnie o kwocie należnej z tytułu sprzedaży, to nie ma wątpliwości, iż w tym zakresie unormowanie krajowe realizuje prawo wspólnotowe. Oznacza to, że koszty ubezpieczeń powinny być wliczone w całość świadczenia i opodatkowane jednolitą stawką właściwą dla usługi nadrzędnej, jaką jest usługa ­leasingowa.

 

Katarzyna Antoniak, konsultantka

 
 

Wybór orzeczeń i komentarze przygotowali eksperci z Działu prawno-podatkowego i Zespołu zarządzania wiedzą PricewaterhouseCoopers

 

 

Glosa do tego orzeczenia >>>

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Ubezpieczenie stanowi wraz z umową leasingu jedną usługę, dla której należy zastosować jedną stawkę VAT
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny