Przychód z tytułu obejmowanych udziałów (akcji) powyżej ich wartości nominalnej

A A A

W stanie prawnym obowiązującym w 2012 r. organy podatkowe nie były uprawnione do określenia przychodu spółki wnoszącej aport z tytułu obejmowanych udziałów (akcji) w innej wysokości niż wartość nominalna objętych udziałów (akcji), a co się z tym wiąże, w takim przypadku znajdował zastosowanie wyłącznie art. 14 ust. 1 zdanie pierwsze wskazanej ustawy.

Wyrok NSA z 20.7.2015 r., II FSK 1772/13

Komentowany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym: spółka we wniosku o interpretację indywidualną wskazała, że obejmie udziały w podwyższonym kapitale zakładowym innej spółki w zamian za aport w postaci gruntu. Wartość nominalna objętych udziałów byłaby niższa niż wartość rynkowa aportu, w związku z czym wystąpiłaby nadwyżka emisyjna, przekazana na kapitał zapasowy. Spółka zadała pytanie, czy jej jedynym przychodem z objęcia udziałów będzie wartość nominalna tych udziałów w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 7 PDOPrU, także wówczas, gdy wartość ta będzie niższa niż wartość rynkowa aportu. Zdaniem spółki nie ma podstaw do określenia przychodu w wysokości innej niż wartość nominalna udziałów oraz do szacowania przychodu spółki na podstawie art. 14 ust. 1 zd. 2 PDOPrU.

Minister Finansów uznał stanowisko spółki w zakresie: rozpoznania przychodu w wysokości wartości nominalnej objętych udziałów w zamian za aport – za prawidłowe; a w zakresie możliwości zastosowania art. 14 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 7 PDOPrU – za nieprawidłowe. Artykuł 12 ust. 1 pkt 7 stanowi, że przychodem jest nominalna wartość udziałów (akcji) w spółce objętych w zamian za wkład niepieniężny oraz wskazuje, że art. 14 ust. 1–3 stosuje się odpowiednio. Artykuł 14 z kolei stanowi, że jeśli cena bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej, to przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Zdaniem Ministra Finansów przyczyny, w związku z którymi wartość nominalna udziałów jest niższa od wartości rynkowej wkładu, mogą być zweryfikowane przez organ jedynie podczas postępowania podatkowego, które nie może być prowadzone w wyniku wniosku o wydanie interpretacji.

W skardze do sądu administracyjnego spółka wniosła o uchylenie interpretacji indywidualnej w zakresie możliwości zastosowania art. 14 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 7 PDOPrU. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną a Minister Finansów złożył skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 28.1.2015 r. stwierdził, że na tle sprawy powstało zagadnienie prawne, które budzi poważne wątpliwości w orzecznictwie sądowym, w związku z czym przedstawił je do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpatrując w poszerzonym składzie, przedstawione zagadnienie prawne, przejął sprawę do rozpoznania. Zdaniem NSA jedyny zarzut skargi kasacyjnej sprowadzał się do ustalenia, jak należy rozumieć odesłanie w art. 12 ust. 1 pkt 7 PDOPrU do odpowiedniego stosowania art. 14 ust. 1–3. Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się zarówno do wykładni językowej, jak i systemowej, podzielił stanowisko sądu I instancji, że „odpowiednie” stosowanie art. 14 ust. 1–3, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 7 PDOPrU, nie może prowadzić do wniosku, że organy podatkowe mają prawo ustalić przychód skarżącej spółki z tytułu obejmowanych udziałów w innej wysokości niż wartość nominalna objętych udziałów.

Komentarz

Spór pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi w zakresie możliwości doszacowania wartości przychodu z tytułu wkładu z agio trwa już od dawna. Zgodnie z podejściem prezentowanym przez organy podatkowe przepisy PDOPrU umożliwiają doszacowanie przychodu podatkowego do wartości rynkowej wkładu. Organy swoje stanowisko argumentują tym, że odpowiednie odesłanie do art. 14 ust. 1–3 PDOPrU należy rozumieć w ten sposób, że jeśli cena bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej, to przychód określa organ podatkowy w wysokości rynkowej. W sprawie interpretacji tego przepisu oraz znaczenia „odpowiedniego stosowania” pojawiły się rozbieżności w orzecznictwie sądowym. Z tego względu przekazanie sprawy do poszerzonego składu NSA należało uznać za uzasadnione.

Nadzieją na rozstrzygnięcie trwającego sporu miało być wydanie uchwały 7 sędziów, która ma moc wiążącą dla innych składów sądów administracyjnych, a także powinna stanowić istotną dyrektywę interpretacyjną zarówno dla podatników, jak i organów podatkowych. Jednakże NSA 20.7.2015 r. postanowił niniejszą sprawę rozstrzygnąć jedynie wyrokiem obowiązującym w konkretnej sprawie, ze względu na zmianę przepisów. W 2014 r. zmianie uległ przepis art. 15 ust. 1k pkt 1 PDOPrU, który obecnie określa, że kosztem z tytułu zbycia objętych za aport udziałów jest wartość przychodu z tytułu ich objęcia (a nie wartość nominalna).

Komentowany wyrok zasługuje na aprobatę. Niemniej wydaje się, że tak długo jak nie będzie uchwały NSA w zakresie możliwości szacowania przychodu podatników z tytułu wkładu z agio, będą trwały liczne spory podatników z organami podatkowymi. Przy tym należy zwrócić uwagę, że analogiczne spory występują na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Opracowanie i komentarz: Iwona Krzemińska, konsultant

Komentarze przygotowali eksperci z PwC

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Przychód z tytułu obejmowanych udziałów (akcji) powyżej ich wartości nominalnej
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny