Przesłuchanie świadka wymaga udziału strony

A A A
Wyrok WSA

Organ podatkowy powinien zapewnić podatnikowi możliwość czynnego udziału w postępowaniu. W szczególności, jeżeli organ korzysta z dowodu w postaci zeznań świadków, do jego obowiązków należy dopuszczenie podatnika do udziału we wszystkich przesłuchaniach.

 

Wyrok WSA w Warszawie z 19.4.2006 r., (III SA/Wa 255/06)


Spółka zajmująca się sprzedażą i obsługą sprzętu komputerowego (dalej: „Podatnik”) współpracowała - w ramach swojej działalności - z licznymi usługodawcami, będącymi podatnikami podatku od towarów i usług.

 

W ramach przeprowadzanej u Podatnika kontroli Dyrektor UKS stwierdził nieprawidłowe odliczenie podatku naliczonego z tytułu nabycia niektórych usług. Uznał, że odliczenie to doprowadziło do zawyżenia różnicy podatku do przeniesienia na następny miesiąc. W efekcie Dyrektor ustalił sankcję w postaci 30% zawyżenia tej różnicy. Zdaniem organu kontrolującego, niektóre faktury wystawione przez kontrahentów Podatnika dotyczyły usług, które w rzeczywistości nie zostały wykonane. Dyrektor UKS uznał zatem, że te faktury nie dawały prawa do odliczenia podatku na podstawie § 50 ust. 4 pkt 5 lit. a) rozporządzenia wykonawczego w sprawie VAT z 1999 r.

 

Do powyższych konkluzji doprowadziło Dyrektora UKS postępowanie dowodowe, w którym stwierdzono rozbieżności w zeznaniach świadków, którzy byli przesłuchiwani w trakcie postępowania kontrolnego. Dyrektor stwierdził też, że część z kontrahentów firmy w okresie, za który wystawione były faktury, w ogóle nie prowadziła działalności gospodarczej na terenie, na którym działał Podatnik. Ponadto, Dyrektor poddał w wątpliwość zasadność wykonania niektórych usług. Jego zdaniem, np. „konfiguracja” skonfigurowanych już przez producenta komputerów była bezcelowa, a zakup m.in. takiej właśnie usługi dokumentowały znalezione u Podatnika faktury. Zarzucił również brak dokumentacji potwierdzającej wykonanie usług przez kontrahentów.

 

Zdaniem Podatnika, Dyrektor UKS w sposób dowolny dobierał świadków. Osoby wskazane w trakcie postępowania podatkowego przez Podatnika były przesłuchiwane w obecności jego przedstawicieli. Inaczej było z innymi świadkami, których przesłuchano wyłącznie w obecności urzędników skarbowych. Efektem tych przesłuchań były notatki sporządzone przez inspektora UKS. Przedstawiciele Podatnika dowiedzieli się o istnieniu tych notatek, jak też o fakcie samych przesłuchań, dopiero pod koniec postępowania. Zdaniem Podatnika - Dyrektor UKS dopuścił się naruszenia przepisów OrdPU dotyczących udziału strony w postępowaniu podatkowym oraz trybu przesłuchania świadków.

 

Podatnik złożył odwołanie od decyzji Dyrektora UKS do Dyrektora IS. Dyrektor przychylił się jednak do ustaleń poczynionych przez Dyrektora UKS i utrzymał w mocy jego decyzję, nie podejmując samemu żadnych dodatkowych czynności wyjaśniających. Na decyzję Dyrektora IS Podatnik złożył skargę do WSA w Warszawie. W skardze powtórzył zarzuty naruszenia przepisów dotyczących postępowania podatkowego (m.in. art. 123 § 1 oraz art. 190 § 1 i 2 OrdPU).

 

Pełnomocnik Podatnika podtrzymał przed sądem zarzuty sformułowane w skardze. Jego zdaniem, organy podatkowe dopuszczały się „intuicyjności” przy doborze materiałów dowodowych. Stwierdził też, że organy celowo nie dopuszczały do udziału Podatnika w przesłuchaniach niektórych świadków, z obawy że przyjęta przez urzędników wersja wydarzeń nie zostanie potwierdzona.

 

Odnosząc się do zarzutu braku dokumentacji potwierdzającej wykonannie usług przez kontrahentów, Pełnomocnik stwierdził, że Podatnikowi wystarczały umowy o współpracę zawierane z kontrahentami. Dalsze czynności wynikające z podpisanych umów, nie musiały być - zdaniem Pełnomocnika - dokumentowane w jakiś dodatkowy sposób, ponieważ umowy tego nie przewidywały. Pełnomocnik podkreślił, że Podatnik dobrał sobie do współpracy małych, sprawdzonych i zaufanych podwykonawców, których działań nie dokumentował, i od których nie musiał wymagać dodatkowych dokumentów czy potwierdzeń.

 

Pełnomocnik zauważył ponadto, że rekonfiguracja skonfigurowanych uprzednio komputerów znajduje uzasadnienie, jeśli weźmie się pod uwagę zróżnicowane potrzeby klientów. Jak zaznaczył, wymagania wobec komputera i oprogramowania, jakie ma osoba fizyczna diametralnie różnią się od wymagań, jakie stawiają sprzętowi komputerowemu specjalistyczne instytucje, takie jak banki czy poczta.

 

Występując na rozprawie, Przedstawiciel Dyrektora IS ponownie zarzucił Podatnikowi brak jakiejkolwiek dokumentacji, która wskazywałaby na rzeczywiste wykonanie usług, za które płacił Podatnik podwykonawcom. Zwrócił również uwagę na fakt, że żaden ze wskazanych przez Podatnika podwykonawców nie złożył deklaracji VAT-7 za grudzień 2000 r. Część z tych firm została ponadto w niedługim czasie wyrejestrowana. Powyższe, wraz z ustaleniami dokonanymi przez ograny w postępowaniu podatkowym, dowodziło - zdaniem Przedstawiciela Dyrektora IS - iż faktury posiadane przez Podatnika dotyczyły czynności fikcyjnych.

 

Sąd uwzględnił skargę Podatnika w całości, uchylając decyzję Dyrektora IS. Skład sędziowski uznał, że organy podatkowe - zważywszy na „znaczącą kwotę” jakiej dotyczył spór - powinny były dołożyć jak największych starań w prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego; powinny zatem dopuścić Podatnika do wszystkich elementów postępowania. W szczególności obowiązkiem organów było dopuszczenie Podatnika do udziału w przesłuchaniu wszystkich świadków, a nie tylko tych, których zgłosił Podatnik. Niedopełnienie tego obowiązku było równoważne z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, które pociągało za sobą konieczność uchylenia decyzji.


Opracowanie:
Piotr Kaim, Magdalena Śmigrocka, Artur Ciechomski
Autorzy pracują w Zespole zarządzania wiedzą Działu doradztwa podatkowego PricewaterhouseCoopers.

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Przesłuchanie świadka wymaga udziału strony
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny