Prawo do odliczenia VAT przez oddział spółki zagranicznej z siedzibą poza UE

A A A

Oddział spółki z siedzibą w innym państwie członkowskim, który został zarejestrowany w danym państwie członkowskim na potrzeby zapłaty podatku VAT i który dokonuje głównie niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT wewnętrznych transakcji na rzecz tej spółki, a także sporadycznie czynności opodatkowanych w państwie członkowskim jego rejestracji, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego w tym ostatnim państwie, nałożonego na towary i usługi wykorzystywane na potrzeby opodatkowanych czynności wspomnianej spółki dokonywanych w innym państwie członkowskim, w którym spółka ta ma swoją siedzibę. (…) przepis art. 86 ust. 8 pkt 1 VATU i art. 169 Dyrektywy nie zawierają wyłączenia podmiotów, które mają główną siedzibę poza granicami Unii Europejskiej (nie mają siedziby głównej w jednym z państw członkowskich), lecz prowadzą rzeczywistą działalność gospodarczą na terenie jednego z państw członkowskich za pośrednictwem oddziału.

Wyrok WSA we Wrocławiu z 29.12.2016 r., I SA/Wr 1536/15

Spór będący przedmiotem komentowanego orzeczenia dotyczył możliwości odliczenia podatku VAT naliczonego przez oddział przedsiębiorstwa zagranicznego (dalej: oddział), którego centrala znajduje się poza terytorium Unii Europejskiej. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wskazano, że oddział powstał w celu prowadzenia w Europie projektów związanych z działalnością gospodarczą firmy (wytwarzanie oprogramowania na urządzenia telewizji przemysłowej) i zajmuje się w Polsce czynnościami związanymi bezpośrednio z działalnością gospodarczą centrali, wykonując czynności wyłącznie na jej rzecz (rozliczane za pomocą dokumentów wewnętrznych). Oddział zarejestrowany jest w Polsce jako czynny podatnik VAT. Zasadniczo oddział nie świadczy na terytorium Polski usług opodatkowanych VAT, jednakże centrala wykonuje na terytorium państwa trzeciego czynności podlegające opodatkowaniu w tym państwie, a działalność oddziału jest nierozerwalnie związana z działalnością centrali. Oddział ponosi w Polsce wydatki, które są związane z prowadzoną przez niego działalnością, wykazując podatek VAT naliczony. Podstawę odliczenia VAT oddziału stanowią czynności wykonywane przez oddział na rzecz centrali.

Pytanie zadane we wniosku o interpretację zmierzało do ustalenia, czy oddział spółki zagranicznej ma prawo do odliczania podatku VAT i wystąpienia o zwrot nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym na podstawie otrzymanych faktur zakupu. Wnioskodawca argumentował, że podmiot zagraniczny, który prowadzi działalność na terytorium Polski w formie oddziału, traktowany jest jako jeden podmiot, co wynika z faktu, iż oddział nie ma możliwości prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek. W konsekwencji zakupy dokonywane przez oddział należy postrzegać jako związane z działalnością centrali, w związku z czym przysługuje od nich prawo do odliczenia VAT naliczonego.

Ze stanowiskiem tym nie zgodził się Minister Finansów, uznając, że czynności wykonywane pomiędzy oddziałem a centralą podmiotu za granicą mają charakter tzw. czynności wewnątrzzakładowych, a w konsekwencji oddziałowi nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego. Organ wywiódł, że w tym zakresie oddział nie ma prawa do odliczenia VAT naliczonego, czynności podlegające opodatkowaniu poza terytorium kraju wykonywane są bowiem nie przez oddział, lecz przez centralę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił przedmiotową interpretację, uznając, że rozróżnienie czynności oddziału od czynności centrali w kontekście odliczenia podatku VAT naliczonego nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach. Sąd powołał się na postanowienie TSUE z 21.6.2016 r. w sprawie C-393/15, w którym uznano, że zakres prawa do odliczenia VAT nie może podlegać ograniczeniu jedynie do sytuacji, kiedy podatek naliczony jest związany z transakcjami opodatkowanymi w państwie członkowskim, w którym podatnik występuje o odliczenie tego podatku VAT. W ocenie sądu bez znaczenia pozostaje fakt, iż w analizowanej sprawie centrala ma siedzibę poza Unią Europejską – zarówno bowiem polskie przepisy VATU, jak i przepisy Dyrektywy 2006/112/WE (Dyrektywa VAT) nie zawierają wyłączenia podmiotów, które mają główną siedzibę poza granicami Unii Europejskiej.

Komentarz

Wyrok WSA we Wrocławiu wpisuje się w korzystną dla podatników linię orzeczniczą, która wyraźnie kształtuje się w związku z wydanym przez TSUE postanowieniem z 21.6.2016 r. w sprawie C-393/151. Co jednak szczególnie istotne, komentowany wyrok bezpośrednio odnosi się do problematyki możliwości odliczenia VAT w sytuacji, w której centrala oddziału ma swoją siedzibę w państwie poza terytorium Unii Europejskiej. W takiej sytuacji należy zauważyć, że zarówno przepis art. 86 ust. 8 pkt 1 VATU, jak i art. 169 Dyrektywy VAT nie zawiera ograniczenia w odniesieniu do możliwości odliczenia VAT przez podmiot, który nie posiada głównej siedziby w jednym z państw członkowskich, lecz poza Unią Europejską, na co słusznie zwrócił uwagę WSA. Przepis art. 169 Dyrektywy VAT ma bowiem zastosowanie także do podatników posiadających siedzibę w państwach trzecich, którzy dokonali na terenie danego państwa zakupów opodatkowanych podatkiem od wartości dodanej.

Nie sposób w szczególności zgodzić się ze stwierdzeniem wyrażonym przez Ministra Finansów w uchylonej wyrokiem interpretacji, że brak prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikać może z faktu, iż czynności podlegające opodatkowaniu poza terytorium kraju wykonywane są nie przez oddział, a przez centralę. Sąd słusznie uznał, że prowadzona przez oddział działalność stanowi część działalności podatnika, bowiem oddział nie posiada możliwości prowadzenia działalności gospodarczej we własnym imieniu i na własny rachunek. Warto przypomnieć, że kwestia tożsamości podmiotowej centrali i oddziału jako jednego podatnika VAT (poza wyjątkami dot. grupy VAT) została wyjaśniona m.in. w orzeczeniu TSUE z 23.3.2006 r. w sprawie FCA Bank plc. Tym samym w odniesieniu do możliwości odliczenia podatku VAT naliczonego nie jest więc zasadne dokonanie rozróżnienia czynności oddziału od czynności centrali.

Dodatkowo za poprawnością dokonanej przez WSA we Wrocławiu wykładni przemawia także fakt, że w analizowanym zdarzeniu jedynie taka interpretacja wskazanych powyżej regulacji stanowi wyraz poszanowania dla zasady neutralności podatku VAT – podatnik nie powinien być bowiem obciążony podatkiem naliczonym niezależnie od faktu, że zakupy dokonywane są w innym kraju, niż w tym, w którym prowadzi on działalność gospodarczą.

 

Opracowanie i komentarz: Agnieszka Fedorowicz, starszy

 

konsultant; Jacek Hawrysz, konsultant

 

 

 

Komentarze przygotowali eksperci z PwC

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Prawo do odliczenia VAT przez oddział spółki zagranicznej z siedzibą poza UE
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny