Prawo do odliczenia przy wykonywaniu w innym Państwie Członkowskim usług zwolnionych z VAT

A A A

Wyrok ETS z 7.12.2006 r. w sprawie Eurodental (C-240/05)

 

Przedmiotem kontrowersji rozstrzygniętych przez ETS była w istocie możliwość odliczenia przez podatnika VAT podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług zwią­zanych z usługami wykonywanymi w innym Państwie Członkowskim w sytuacji, gdy usługi te objęte były w Państwie Członkowskim siedziby tego podatnika zwolnieniem z podatku VAT.

 

W danym przypadku, skarżącym była spółka luksemburska wykonująca usługi wytwarzania i naprawy protez dentystycznych na rzecz klientów posiadających siedzibę w Niemczech. Usługi te, gdyby były wykonywane na terytorium Luksemburga, byłyby objęte zwolnieniem z podatku VAT, zgodnie również z dyspozycją art. 13a ust. 1 lit. e) VI Dyrektywy VAT, a zatem nie byłoby możliwe odliczenie związanego z nimi podatku naliczonego.

 

Z tych względów, luksemburskie organy podatkowe odmówiły skarżącej spółce prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego. Organy podatkowe uznały bowiem, w oparciu o przepisy VI Dyrektywy VAT, że w przypadku, gdy podatnik wykonujący daną usługę zwolnioną z VAT na terytorium swojego Państwa Członkowskiego podlegałby zwolnieniu z VAT i nie posiadał w efekcie prawa do odliczenia podatku naliczonego, to podatnik ten wykonujący identyczną usługę w innym Państwie Członkowskim również nie posiada prawa do odliczenia tegoż podatku naliczonego. Sąd w Luksemburgu rozpatrujący powstały spór zwrócił się do ETS z pytaniem prejudycjalnym.

 

Trybunał uznał, że w przypadku, gdy podatnik wykonuje usługi zwolnione z VAT na podstawie art. 13 VI Dyrektywy oraz przepisów krajowych Państwa Członkowskiego, w którym posiada siedzibę, to nie posiada on prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT niezależnie od tego, czy usługi te wykonywane są na terytorium Państwa Członkowskiego, w którym podatnik posiada siedzibę, czy też na terytorium innego Państwa Członkowskiego.

 

Skarżąca argumentowała, iż – jak wynika wprost z art. 17 ust. 3 lit. b) VI Dyrektywy – Państwa Członkowskie zo­bowiązane są przyznać każdemu podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego, o ile towary lub usługi ­wykorzystywane są do celów transakcji zwolnionych m.in. na podstawie art. 15 lub 28c tejże dyrektywy. Spółka zwracała przy tym uwagę, iż w oparciu o te przepisy (zarówno w stanie prawnym obowiązującym przed, jak i po, dniu 1.1.1993 r.) wykonywane przez nią w Niemczech usługi są zwolnione w Luksemburgu z VAT jako transakcje we­wnątrz­wspólnotowe.

 

ETS stwierdził jednakże, iż powyższe zasady, wprowadzające zwolnienia usług z VAT wyłącznie ze względu na ich wewnątrzwspólnotowy charakter, mają ogólny zakres i stosują się „w sposób nieokreślony do czynności handlowych pomiędzy Państwami Członkowskimi”.

 

Z tego względu, przepisy te, choć istotnie konstytuują określony system zwolnień z podatku VAT, mają jednak charakter lex generalis w stosunku do przepisów art. 13 VI Dyrektywy, które – wprowadzając zwolnienia z VAT dla ściśle określonych rodzajów czynności – ze swej natury mają charakter szczególny i uzyskują pierwszeństwo przed zwolnieniami ogólnymi określonymi w art. 15 i art. 28c VI Dyrektywy.

 

W tym kontekście, Trybunał zwrócił uwagę na przepis art. 17 ust. 3 lit. a) VI Dyrektywy, z którego wynika, iż Państwa Członkowskie przyznają każdemu podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego, o ile towary lub usługi wykorzystywane są do celów transakcji związanych z działalnością gospodarczą, prowadzoną w innym kraju, od których przysługiwałoby prawo do odliczenia podatku, gdyby transakcje te przeprowadzono na terytorium kraju.

 

Zdaniem ETS, powyższe uregulowanie oznacza, iż w przypadku wykonywania usług zwolnionych przedmiotowo ze względu na ich charakter na podstawie art. 13 VI Dyrektywy prawo do odliczenia VAT nie powstaje – niezależnie od tego, czy usługi te są wykonywane na terytorium danego Państwa Członkowskiego, czy też na terytorium innego kraju.

 

Konkluzję taką uzasadnia zresztą nie tylko wykładnia systematyczna VI Dyrektywy, ale również zasada neutralności podatku VAT. Zasada ta byłaby bowiem naruszona, gdyby wykonując te same usługi podatnik VAT mógł korzystać z prawa do odliczenia podatku VAT w zależności od tego, czy usługi wykonuje w swoim Państwie Członkowskim, czy też poza nim.

 

Na stanowisko Trybunału nie wpłynął również fakt, iż niektóre Państwa Członkowskie mogą nadal utrzymywać przejściowo, na podstawie art. 28 ust. 3 lit. a) VI Dyrektywy, opodatkowanie czynności uznanych za zwolnione na podstawie art. 13 VI Dyrektywy. Sytuacja taka może powodować opodatkowanie czynności spółki luksemburskiej podatkiem VAT w Niemczech z jednoczesnym pozbawieniem jej prawa do odliczenia w Luksemburgu.

 

Jednakże, ETS uznał taką sytuację za skutek utrzymywania przez niektóre Państwa Członkowskie, takie jak Niemcy, przejściowych rozwiązań, które – choć prawnie dozwolone – są niezgodne z ogólną wspólnotową konstrukcją podatku VAT.

 

Stosowanie takich przejściowych rozwiązań nie może, w ocenie Trybunału, powodować zakłócenia warunków konkurencji w tych Państwach Członkowskich, które – jak Luksemburg – implementowały w pełni zwolnienia z VAT określone w art. 13 VI Dyrektywy, a które byłyby narażone na takie zakłócenia w przypadku przyznania prawa do odliczenia krajowym podatnikom wykonującym usługi zwolnione z VAT w innych Państwach Członkowskich.

 

Opracowanie: Michał Bernat – prawnik i doradca podatkowy
Eliza Nowak – prawnik.
Autorzy pracują w Zespole Podatkowym kancelarii Wardyński i Wspólnicy

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Prawo do odliczenia przy wykonywaniu w innym Państwie Członkowskim usług zwolnionych z VAT
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny