Podatek VAT – zwrot VAT dla zagranicznych podmiotów

A A A


Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE, Trybunał) z 2.5.2019 r. w postępowaniu Sea Chefs Cruise Services GmbH (dalej: Podatnik) przeciwko ­Ministre de l’Action et des Comptes publics (Francja).


W omawianym wyroku Trybunał rozpatrywał warunki uzyskania zwrotu VAT zapłaconego przez przedsiębiorcę poza krajem swojej siedziby na podstawie Dyrektywy Rady 2008/9/WE z 12.2.2008 r. określającej szczegółowe zasady zwrotu podatku od wartości dodanej, przewidzianego w Dyrektywie 2006/112/WE, podatnikom niemającym siedziby w państwie członkowskim zwrotu, lecz mającym siedzibę w innym państwie członkowskim (dalej: Dyrektywa 2008/9), w kontekście zasady neutralności przewidzianej w regulacjach Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: Dyrektywa VAT).

 

Stan faktyczny będący podstawą wyroku dotyczył Podatnika – spółki z siedzibą w Niemczech. Podatnik złożył, za pośrednictwem portalu elektronicznego, wniosek o zwrot nadwyżki VAT związanej z zakupami we Francji. Francuska administracja podatkowa skierowała do Podatnika pocztą elektroniczną żądanie udzielenia dodatkowych informacji. Jednakże wobec braku odpowiedzi w wyznaczonym terminie jednego miesiąca francuskie organy podatkowe wydały decyzję o odrzuceniu wniosku o zwrot podatku.

Podatnik złożył skargę na decyzję do francuskiego sądu, przedstawiając dokumenty i informacje, o które administracja podatkowa zwróciła się w żądaniu udzielenia dodatkowych informacji, twierdząc przy tym, że uniemożliwienie jej uregulowania swojej sytuacji w ramach odwołania jest sprzeczne z zasadą neutralności VAT oraz zasadą proporcjonalności. Francuska administracja podatkowa uznała, że niedochowanie wyznaczonego terminu jednego miesiąca na udzielenie odpowiedzi doprowadziło do prekluzji wniosku o zwrot, co uniemożliwia usunięcie braków poprzez przedłożenie bezpośrednio przed sądem krajowym dodatkowych informacji właściwych dla ustalenia prawa do zwrotu VAT.

Sąd powziął wątpliwość, czy brak możliwości usunięcia braków wniosku o zwrot VAT jest zgodne z prawem unijnym i w związku z tym postanowił zawiesić postępowanie oraz zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:

Czy przepisy Dyrektywy 2008/9 powinny być interpretowane w ten sposób, że podatnik z jednego państwa członkowskiego żądający zwrotu VAT od państwa członkowskiego, w którym nie ma siedziby, nie może usunąć braków swojego wniosku o zwrot w postępowaniu przed sądem rozpoznającym sprawy podatkowe, jeżeli uchybił terminowi na odpowiedź na żądanie udzielenia informacji, czy też należy je interpretować w ten sposób, że taki podatnik w ramach przysługującego mu prawa do odwołania oraz w świetle zasady neutralności i zasady proporcjonalności może usunąć braki swojego wniosku w postępowaniu przed sądem właściwym w sprawach podatkowych?

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej podkreślił, że istotą zadanego pytania jest ustalenie, czy przepisy Dyrektywy 2008/9 należy interpretować w ten sposób, że termin jednego miesiąca przewidziany w tym przepisie na dostarczenie państwu członkowskiemu zwrotu dodatkowych informacji zażądanych przez to państwo jest terminem zawitym. Uznanie wskazanego terminu za termin zawity oznaczałoby, że w przypadku jego przekroczenia lub braku odpowiedzi podatnik traci możliwość usunięcia braków swego wniosku o zwrot poprzez przedłożenie bezpośrednio przed sądem krajowym dodatkowych informacji właściwych dla wykazania jego prawa do zwrotu VAT.

Trybunał przypomniał, że zgodnie z Dyrektywą VAT i Dyrektywą 2008/9 każdy podatnik, który nie ma siedziby w państwie członkowskim, w którym dokonuje zakupów towarów i usług lub przywozu towarów podlegających VAT, ma prawo otrzymać zwrot tego podatku, jeśli te towary i usługi są wykorzystywane do transakcji związanych z działalnością gospo­darczą.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem prawo do zwrotu – podobnie jak prawo do odliczenia – stanowi podstawową zasadę wspólnego systemu podatku VAT ustanowionego przez prawo Unii, która ma na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru VAT należnego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wspólny system VAT zapewnia zatem neutralność działalności gospodarczej w zakresie obciążeń podatkowych, bez względu na cel czy rezultaty tej działalności, pod warunkiem że działalność ta, co do zasady, sama podlega opodatkowaniu VAT. Prawo do odliczenia, a w konsekwencji także prawo do zwrotu, stanowi integralną część mechanizmu VAT i co do zasady nie może być ograniczane. Prawo to przysługuje w sposób bezpośredni w stosunku do całego podatku obciążającego transakcje powodujące naliczenie podatku.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej podkreślił, że w odniesieniu do szczegółowych zasad wykonywania prawa do zwrotu podatku VAT należy zaznaczyć, że Dyrektywa 2008/9 ustanawia wiele obowiązków, które musi spełnić podatnik ­objęty zakresem stosowania tej dyrektywy, aby kwalifikować się do zwrotu. Pierwszym z nich jest złożenie w państwie członkowskim swojej siedziby wniosku o zwrot, jak również dostarczenie wszystkich informacji wymaganych na mocy przepisów tej dyrektywy. Jednakże, jeżeli państwo członkowskie zwrotu uważa, że nie jest w posiadaniu informacji pozwalających mu na podjęcie decyzji dotyczącej takiego wniosku, ma ono możliwość zażądania, w szczególności od podatnika lub właściwych organów państwa członkowskiego siedziby, dodatkowych informacji, które muszą zostać przekazane w terminie jednego miesiąca od daty otrzymania. Przepisy nie pozwalają jednak na jednoznaczne rozstrzygnięcie, czy określony termin jest terminem zawitym. Niemniej niewiążący charakter tego terminu może zostać wywiedziony z kontekstu, w jaki ten przepis wpisuje się w regulacje Dyrektywy 2008/9.

Trybunał zauważył, że termin na złożenie samego wniosku został określony jednoznacznie poprzez zawarte w przepisach wyrażenie „najpóźniej”, a zatem jest terminem zawitym, którego przekroczenie powoduje wygaśnięcie prawa do zwrotu VAT. Natomiast termin na dostarczenie informacji nie został zdefiniowany w ten sposób, co sugeruje, że prawodawca Unii nie zamierzał wprowadzać w tym zakresie terminu zawitego. Co więcej, wniosek o zwrot VAT musi zostać złożony przez podatnika, natomiast dodatkowych informacji można zażądać od osoby innej niż podatnik lub od organów państwa członkowskiego siedziby podatnika. W tym wypadku brak odpowiedzi lub odpowiedź po terminie ze strony tej innej osoby lub tych organów prowadziłyby, pomimo braku możliwości wpływania przez podatnika w jakikolwiek sposób na wysłanie odpowiedzi, do utraty prawa tego podatnika do zwrotu VAT.

Również z innych regulacji Dyrektywy 2008/9 można wywnioskować, że termin na uzupełnienie informacji nie ma cech terminu zawitego. Przykładowo, w przypadku gdy państwo członkowskie zwrotu nie otrzyma żądanych dodatkowych informacji, termin, w którym państwo członkowskie ma obowiązek powiadomić o decyzji o przyjęciu lub odrzuceniu wniosku o zwrot, zaczyna bieg od upływu terminu na przekazanie informacji. Ponadto, jeżeli zwrot został zrealizowany z opóźnieniem wynikającym z faktu, że podatnik nie przekazał w wyznaczonym terminie zażądanych dodatkowych informacji, to państwo członkowskie nie jest zobowiązane do zapłaty odsetek za zwłokę takiemu podatnikowi. Gdyby termin jednego miesiąca stanowił termin zawity, opóźnienie w odpowiedzi na żądanie udzielenia dodatkowych informacji prowadziłoby do odrzucenia wniosku o zwrot, a nie do dokonania zwrotu z opóźnieniem, ale bez odsetek za zwłokę.

Zatem na podstawie poczynionych ustaleń Trybunał orzekł, że termin jednego miesiąca na dostarczenie państwu członkowskiemu zwrotu dodatkowych informacji zażądanych przez to państwo członkowskie nie może być uznany za termin zawity. W konsekwencji niedochowanie terminu nie oznacza, że podatnik traci możliwość usunięcia braków swego wniosku o zwrot poprzez przedłożenie bezpośrednio przed sądem krajowym dodatkowych informacji właściwych dla wykazania jego prawa do zwrotu VAT.


Opracowanie: Joanna Fiema-Kurek, radca prawny
Kancelaria Hogan Lovells   


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Podatek VAT – zwrot VAT dla zagranicznych podmiotów
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny