Podatek VAT – sprzedaż działki z budynkiem przeznaczonym do rozbiórki zwolniona z VAT

A A A

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE, Trybunał) z 4.9.2019 r. w postępowaniu Skatteministeriet przeciwko KPC Herning (dalej: Podatnik) (Dania).


W omawianym wyroku TSUE analizował kwestię możliwości zwolnienia z VAT na gruncie dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28.11. 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: Dyrektywa VAT) trans­akcji dostawy terenu, na którym w momencie dostawy znajdował się budynek przeznaczony do rozbiórki.


Spór w sprawie powstał między duńskimi organami podatkowymi a Podatnikiem będącym spółką budowlaną. Podatnik nabył od portu teren, na którym znajdowały się zabudowania składu portowego. Jednym z warunków nabycia nieruchomości było zawarcie umowy z organizacją mieszkaniową budownictwa socjalnego (Boligforeningen Kristiansdal), na podstawie której na zakupionym terenie miały zostać wybudowane mieszkania socjalne przeznaczone dla młodych osób. Podatnik sprzedał nabyty teren na rzecz organizacji mieszkaniowej. Sprzedaż była zawarta, pod warunkiem że Podatnik zaprojektuje i wybuduje mieszkania socjalne, po uprzednim wyburzeniu przez organizację części znajdujących się na nieruchomości zabudowań. W momencie podpisania umowy skład był w pełni sprawny i zdatny do użytkowania.

Podatnik zwrócił się do organów podatkowych z pytaniem, czy sprzedaż i odsprzedaż nieruchomości były zwolnione z VAT, i otrzymał odpowiedź przeczącą. Sprawa trafiła do sądu. Podatnik podnosił, że w celu dokonania oceny trans­akcji konieczne jest uwzględnienie obiektywnego charakteru tej transakcji, a nie subiektywnego zamiaru stron. Kluczowy jest zatem fakt, że w momencie dokonania transakcji na gruncie znajdował się funkcjonujący budynek.

W związku z wątpliwościami sąd postanowił zawiesić postępowanie i skierował do Trybunału pytanie prejudycjalne następującej treści:

Czy zgodne z przepisami Dyrektywy VAT jest uznanie przez państwo członkowskie dostawy terenu, na którym w momencie dostawy znajduje się budynek, za sprzedaż terenu budowlanego podlegającą VAT, jeżeli intencją stron jest całkowita bądź częściowa rozbiórka tego budynku w celu zwolnienia miejsca dla nowego budynku?

Na wstępie TSUE uznał, że istotą postępowania jest ustalenie, czy dostawa terenu, na którym w momencie dostawy znajduje się budynek, może zostać uznana za dostawę terenu budowlanego, gdy zamiarem stron było rozebranie tego budynku w celu zwolnienia miejsca dla nowych zabudowań.

Trybunał przypomniał swoje dotychczasowe orzecznictwo, zgodnie z którym wśród obiektywnych okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy dokonywaniu kwalifikacji danej transakcji z punktu widzenia VAT, istotny jest cel gospodarczy, do którego dąży sprzedawca, oraz kupujący nieruchomość, stan zaawansowania robót dokonanych przez sprzedawcę w dniu dostawy, wykorzystywanie nieruchomości w dniu dostawy oraz zobowiązanie sprzedawcy do realizacji prac rozbiórkowych w celu umożliwienia przyszłej budowy.

W tym kontekście skład orzekający stwierdził, że jeśli chodzi o pierwszą transakcję sprzedaży, budynek był w chwili dostawy w pełni sprawny, a żadna ze stron umowy sprzedaży nie była zobowiązana do dokonania rozbiórki składu. Tym samym, zdaniem Trybunału, transakcja ta była odrębna i niezależna od późniejszych transakcji.

W ramach drugiej transakcji sprzedaży budynek mógł być skutecznie używany, a sprzedawca (Podatnik) nie był zaangażowany w jego częściową rozbiórkę. Kupujący zlecił rozbiórkę podmiotowi zewnętrznemu, ponosząc jej koszt. Zatem rozbiórka budynku stanowiła transakcję niezależną od jego sprzedaży i nie tworzyła ze sprzedażą jednej usługi w kontekście gospodarczym.

W związku z tym transakcje sprzedaży nie mogą być uznane za należące do jednej i tej samej całości i należy je oceniać oddzielnie w świetle przepisów VAT.

W konsekwencji należy zbadać, czy transakcje te spełniają przesłanki do uznania ich za dostawę terenu budowlanego. Skład orzekający przypomniał, że państwa członkowskie mają kompetencję do definiowania terenów, które należy uznać za budowlane, ale są zobowiązane do dochowania celu realizowanego przez przepisy Dyrektywy VAT, polegającego na zwolnieniu z VAT jedynie dostaw terenów niezabudowanych, nieprzeznaczonych pod zabudowę. Swobodne uznanie państw członkowskich przy definiowaniu pojęcia terenu budowlanego jest również ograniczone poprzez zakres pojęcia budynku zdefiniowanego w Dyrektywie VAT w sposób niezwykle szeroki, jako obejmujący dowolną konstrukcję trwale związaną z gruntem.

Zwolnieniu z VAT, co do zasady, podlega dostawa budynków oraz związanego z nimi gruntu, jeżeli dostawa taka nie powoduje istotnego zwiększenia wartości dodanej, a zatem budynków starych.

Zdaniem TSUE ani pierwsza sprzedaż nieruchomości, ani druga nie zwiększyły wartości gospodarczej składu, w związku z czym żadna z tych transakcji nie doprowadziła do powstania istotnej wartości dodanej, aby podlegać opodatkowaniu VAT.

Ponadto, w opinii TSUE, gdyby sprzedaż będąca przedmiotem postępowania głównego (sprzedaż funkcjonującego budynku) mogła zostać uznana za dostawę terenu budowlanego, a nie za dostawę starego budynku i związanego z nim gruntu, jedynie na podstawie samego zamiaru stron umowy sprzedaży, naruszałoby to przepisy Dyrektywy VAT i mogłoby prowadzić do pozbawienia treści zwolnienia przewidzianego dla dostawy budynków. Taka interpretacja byłaby sprzeczna z celami Dyrektywy VAT.

Podsumowując, transakcja polegająca na dostawie terenu, na którym już został wzniesiony w pełni sprawny budynek, a także odsprzedaż tej nieruchomości, są gospodarczo niezależne i nie tworzą, wraz z innymi świadczeniami, jednej transakcji. Zatem nie można ich zakwalifikować jako sprzedaż działki budowlanej. W związku z tym żadna z tych transakcji nie może stanowić dostawy terenu budowlanego, nawet gdy zamiarem stron było to, by budynek został w całości lub w części rozebrany w celu zwolnienia miejsca dla nowego budynku. W konsekwencji przepisy Dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że transakcje sprzedaży nieruchomości będące przedmiotem postępowania podlegały zwolnieniu z VAT.


Opracowanie: Joanna Fiema-Kurek, radca prawny
Kancelaria Hogan Lovells


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Podatek VAT – sprzedaż działki z budynkiem przeznaczonym do rozbiórki zwolniona z VAT
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny