Podatek VAT – prawo do odliczenia podatku VAT

A A A

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE, Trybunał) z 22.10.2015 r. w sprawie Sveda UAB (dalej: Spółka) przeciwko Valstybine mokesčiu inspekcija prie Lietuvos ­Respublikos finansu ministerijos (dalej: Litwa).

Trybunał w omawianym orzeczeniu dokonał analizy możliwości skorzystania z prawa do odliczenia podatku VAT z tytułu nabycia towarów i usług przeznaczonych bezpośrednio do nieodpłatnego użytku publicznego w związku z brzmieniem przepisów dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: Dyrektywa VAT).

Przedmiotem orzeczenia była sprawa Spółki, która prowadziła działalność zarobkową polegającą na świadczeniu usług zakwaterowania, dostawy posiłków i napojów, organizacji targów, konferencji i odpoczynku, a także usługi inżynierii i związanego z nimi doradztwa. W ramach prowadzenia działalności Spółka zawarła z krajową agencją płatniczą przy ministerstwie rolnictwa umowę o udzielenie subwencji. Zgodnie z postanowieniami umowy Spółka zobowiązała się do realizacji projektu polegającego na utworzeniu ścieżki edukacyjno-rekreacyjnej, a także do zaoferowania nieodpłatnego dostępu publicznego do tej ścieżki. Spółka miała ponieść 10% kosztów inwestycji, natomiast pozostała część miała zostać sfinansowana przez agencję. W ramach realizacji inwestycji Spółka odliczyła podatek VAT z tytułu nabycia towarów i usług związanych z realizacją projektu. Organy podatkowe, rozpatrując wniosek Spółki o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, uznały, że nabyte towary i usługi, będące podstawą odliczenia, nie służyły wykonywaniu czynności opodatkowanych. Tym samym litewskie władze podatkowe odmówiły Spółce prawa do zwrotu podatku.

Sprawa trafiła do sądu, który stwierdził, że jeżeli Spółka poniosła stosowne koszty inwestycyjne z zamiarem prowadzenia w przyszłości działalności gospodarczej, to powstaje wątpliwość, czy istnieje bezpośredni i ścisły związek pomiędzy wydatkami związanymi z pracami nad realizacją projektu a działalnością gospodarczą z uwagi na fakt, że ścieżka rekreacyjna jest przeznaczona bezpośrednio do nieodpłatnego użytku publicznego. Na tle powstałych niejasności sąd wystąpił do Trybunału z pytaniem prejudycjalnym:

Czy przepisy Dyrektywy VAT mogą być interpretowane w ten sposób, że przyznają one podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wytworzenia lub nabycia środków trwałych przeznaczonych do celów prowadzenia działalności gospodarczej, które są bezpośrednio przeznaczone do nieodpłatnego użytku publicznego, ale mogą zostać uznane za instrument służący do przyciągania odwiedzających do miejsca, w którym podatnik, w ramach swojej działalności gospodarczej, zamierza dostarczać towary i świadczyć usługi?

Odpowiadając na tak postawione pytanie, TSUE w pierwszej kolejności stwierdził, że istotą sporu jest rozstrzygnięcie kwestii prawa do odliczenia podatku z tytułu nabycia lub wytworzenia dóbr inwestycyjnych w celu prowadzenia działalności gospodarczej związanej z turystyką na obszarach wiejskich i turystyką rekreacyjną, które to dobra przeznaczone są zarówno do nieodpłatnego użytku publicznego, jak i mogą stanowić instrument służący do przeprowadzania transakcji opodatkowanych. Trybunał przypomniał, że prawo do odliczenia stanowi integralną część systemu podatku VAT i co do zasady nie podlega ograniczeniu. System odliczeń ma na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru podatku zapłaconego w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. W ten sposób zostaje zapewniona neutralność działalności gospodarczej w zakresie obciążeń podatkowych, bez względu na jej cel i rezultaty, pod warunkiem że działalność ta sama podlega opodatkowaniu.

Zdaniem Trybunału, aby rozstrzygnąć, czy Spółka działała w charakterze podatnika podczas budowy ścieżki rekreacyjnej, należy wykazać, że te towary i usługi mogą być nabywane na potrzeby działalności gospodarczej, nawet jeśli nie są one bezpośrednio wykorzystywane do celów tej działalności. Natomiast fakt, że umowa o udzielenie subwencji nie pozwalała na odpłatne udostępnianie ścieżki rekreacyjnej, nie stanowi samo w sobie przeszkody dla prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej. Ponadto, zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym, nabycie lub wytworzenie dóbr inwestycyjnych było bezpośrednio przeznaczone do bezpłatnego użytku publicznego, ale wpisywało się jednocześnie w cel późniejszego dokonywania transakcji podlegających opodatkowaniu.

Dalej TSUE wskazał, że zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem, aby można przyznać podatnikowi prawo do odliczenia VAT i określić zakres takiego prawa, konieczne jest istnienie bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku a transakcją objętą podatkiem należnym. Prawo do odliczenia podatku z tytułu nabycia towarów i usług zakłada, że wydatki poniesione na ich zakup stanowiły element cenotwórczy późniejszych transakcji obciążonych podatkiem należnym. Stosując kryterium bezpośredniego związku, należy brać pod uwagę wszelkie okoliczności, w jakich przebiegały rozpatrywane transakcje, i uwzględnić te z nich, które w sposób obiektywny były związane z opodatkowaną działalnością podatnika. Trybunał zauważył, że ustalenia poczynione w rozpatrywanej przez niego sprawie wskazują, iż wydatki poniesione przez Spółkę z tytułu budowy ścieżki rekreacyjnej powinny wchodzić częściowo w cenę świadczonych przez nią usług. Co oznacza, że wydatki te mogą zostać powiązane z prowadzoną działalnością gospodarczą Spółki.

W konsekwencji skład orzekający stwierdził, że bezpośrednie, nieodpłatne wykorzystanie dóbr inwestycyjnych nie podważa bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy transakcjami powodującymi naliczenie podatku a transakcjami objętymi podatkiem należnym lub z całością działalności gospodarczej podatnika. Tym samym takie nieodpłatne wykorzystanie nie ma wpływu na istnienie prawa do odliczenia podatku VAT.

Reasumując, zdaniem TSUE, przepisy Dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia lub wytworzenia dóbr inwestycyjnych w celu prowadzenia działalności gospodarczej związanej z turystyką na obszarach wiejskich, które to dobra są bezpośrednio przeznaczone do nieodpłatnego publicznego użytku, a jednocześnie mogą umożliwić przeprowadzanie transakcji opodatkowanych, jeśli istnieje bezpośredni i ścisły związek pomiędzy tymi wydatkami a transakcjami objętymi podatkiem należnym.

 

 

Opracowanie: Joanna Fiema-Kurek, radca prawny
Kancelaria Hogan Lovells

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Podatek VAT – prawo do odliczenia podatku VAT
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny