Podatek VAT – opodatkowanie VAT usług kulturalnych

A A A

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE, Trybunał) z 15.2.2017 r. w sprawie Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs (Zjednoczone Królestwo) przeciwko British Film Institute (dalej: BFI lub Podatnik).

 

W omawianym wyroku Trybunał rozpatrywał kwestię możliwości bezpośredniego powołania się przez podatnika, w celu skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania VAT, na przepisy VI Dyrektywy Rady 77/388/EWG z 17.5.1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (dalej: Dyrektywa VAT).

Przedmiotem orzeczenia był stan faktyczny, w którym BFI – instytucja kulturalna o charakterze non profit, mająca za zadanie promowanie kinematografii w Zjednoczonym Królestwie, zapłaciła podatek VAT z tytułu świadczenia usług polegających na przyznawaniu prawa wstępu na pokazy filmowe. Podatek został zapłacony zgodnie z podstawową stawką. BFI uznała jednak, że przyznawanie prawa wstępu na pokazy filmowe stanowi usługi kulturalne, które zgodnie z Dyrektywą VAT powinny być zwolnione z opodatkowania. W związku z tym Podatnik złożył do organów podatkowych wniosek o zwrot zapłaconego podatku VAT.

Wniosek został oddalony, a sprawa trafiła do sądu, który powziął wątpliwość, czy BFI w przedmiotowej sprawie mogła powołać się bezpośrednio na przepisy Dyrektywy VAT, w związku z brakiem w prawie krajowym przepisów implementujących, a tym samym skorzystać ze zwolnienia dla świadczonych przez siebie usług przyznawania prawa wstępu na pokazy filmowe. Na tej podstawie sąd zawiesił postępowanie i zwrócił się do TSUE z następującym pytaniem prejudycjalnym:

Czy wyrażenie „niektóre usługi kulturalne” użyte w art. 13 część A ust. 1 lit. n) Dyrektywy VAT jest wystarczająco zrozumiałe i precyzyjne, tak, iż przepis ten ma skutek bezpośredni, powodujący objęcie zwolnieniem z opodatkowania świadczenia usług kulturalnych przez instytucje prawa publicznego lub inne uznane instytucje kulturalne, takich jak usługi świadczone przez BFI, przy braku jakichkolwiek przepisów implementujących?

Odpowiadając na postawione pytanie, Trybunał przypomniał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, w każdym przypadku, gdy przepisy dyrektywy są ze względu na swoją treść bezwarunkowe i wystarczająco precyzyjne, jednostki mają prawo powoływać się na nie przed sądami krajowymi przeciwko państwu, zarówno w sytuacji gdy państwo to zaniechało dokonania w terminie transpozycji dyrektywy do prawa krajowego, jak i gdy dokonało implementacji w sposób nieprawidłowy.

Zwolnienie przewidziane w Dyrektywie VAT (art. 13 część A ust. 1 lit. n), na które powoływał się Podatnik, dotyczy niektórych usług kulturalnych. Przepis ten nie precyzuje jednak, jakie usługi kulturalne państwa członkowskie są zobowiązane zwolnić z podatku. Nie zawiera on wyczerpującej listy zwolnionych usług kulturalnych ani zobowiązania państw członkowskich do zwolnienia wszystkich usług kulturalnych, ale odnosi się jedynie do „niektórych” z tych usług. Oznacza to, że przedmiotowa regulacja pozostawia w gestii państw członkowskich określenie usług kulturalnych korzystających ze zwolnienia. BFI uznała, iż wyrażenie niektóre usługi kulturalne należy interpretować w ten sposób, że dotyczy ono wszystkich usług kulturalnych świadczonych przez instytucje prawa publicznego lub inne instytucje kulturalne uznane przez zainteresowane państwa członkowskie oraz że jest tym samym wystarczająco zrozumiałe i precyzyjne. Jednak, zdaniem Trybunału, wykładnia taka nie jest dopuszczalna, gdyż nie wchodzi w zakres zwykłego znaczenia wyrazu „niektóre” i pozbawia skuteczności użycie tego wyrazu w ramach omawianego przepisu.

Trybunał podkreślił, że zaproponowana interpretacja mogłaby doprowadzić do rozszerzenia zakresu zwolnienia wynikającego z tego przepisu na wszystkie usługi kulturalne. Ponadto przypomniał, że zgodnie z orzecznictwem pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w Dyrektywie VAT powinny być interpretowane w sposób ścisły, a wymóg zapewnienia jednolitego zastosowania zwolnień nie ma charakteru bezwzględnego. Jeśli zwolnienia przewidziane w Dyrektywie VAT stanowią autonomiczne pojęcia prawa Unii, które mają na celu uniknięcie rozbieżności w stosowaniu systemu VAT w poszczególnych państwach członkowskich, prawodawca unijny może powierzyć państwom zdefiniowanie określonych terminów zwolnienia. Odwołując się do wyrażenia niektóre usługi kulturalne, należy zatem stwierdzić, że art. 13 część A ust. 1 lit. n) Dyrektywy VAT nie wymaga objęcia zwolnieniem wszystkich usług kulturalnych, co w konsekwencji oznacza, że państwa członkowskie mogą zwolnić „niektóre” z nich, jednocześnie opodatkowując VAT pozostałe usługi kulturalne.

Natomiast w zakresie, w jakim przepis ten przyznaje państwom członkowskim możliwość samodzielnego określenia usług kulturalnych podlegających zwolnieniu, nie spełnia on wymogów pozwalających na bezpośrednie powołanie się na niego przed sądami krajowymi.

W związku z powyższym, zdaniem TSUE, przepis Dyrektywy VAT będący przedmiotem rozważań, przewidujący zwolnienie niektórych usług kulturalnych, należy interpretować w ten sposób, iż nie ma on skutku bezpośredniego w takim sensie, że w braku transpozycji przepis ten nie może zostać bezpośrednio powołany przez instytucję prawa publicznego lub inną uznaną przez zainteresowane państwo członkowskie instytucję kulturalną, która świadczy usługi kulturalne.

Podsumowując, Trybunał stwierdził, że państwo członkowskie samo może określić, jakie usługi kulturalne są zwolnione z opodatkowania VAT, a wyrażenie niektóre usługi kulturalne użyte w Dyrektywie VAT nie daje możliwości bezpośredniego powołania się na regulacje unijne.

 

Opracowanie: Joanna Fiema-Kurek - radca prawny, Kancelaria Hogan Lovells

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Podatek VAT – opodatkowanie VAT usług kulturalnych
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny