Podatek VAT – miejsce opodatkowania zagranicznych szkoleń

A A A


Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE lub Trybunał) z 13.3.2019 r. C-647/17 w postępowaniu ­Skatteverket przeciwko Srf konsulterna AB (dalej: Spółka) (Szwecja)

 

W omawianym wyroku TSUE analizował zagadnienie dotyczące ustalenia miejsca opodatkowania usługi polegającej na zorganizowaniu zagranicznego szkolenia z zakresu księgowości, świadczonej na rzecz podatników mających siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej w Szwecji. W celu rozstrzygnięcia tej kwestii Trybunał dokonał wykładni art. 53 dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28.11.2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: Dyrektywa VAT).

Przedmiotem postępowania była sytuacja, w której Spółka będąca szwedzkim podatnikiem wystąpiła o indywidualną interpretację podatkową z zapytaniem, czy organizowane poza granicami Szwecji szkolenia należy opodatkować w kraju, czy też w miejscu, gdzie te szkolenia się odbywają. Wszystkie udziały w Spółce są własnością zawodowego zrzeszenia konsultantów w zakresie księgowości, zarządzania i płac. Jednym z przedmiotów działalności Spółki jest zapewnianie szkoleń w zakresie księgowości i zarządzania w formie seminariów dla członków tej organizacji i dla osób trzecich. Większość szkoleń odbywa się w Szwecji, ale niektóre z nich w innych państwach członkowskich. Szkolenia są prowadzone wyłącznie na rzecz podatników mających siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej w Szwecji. Szkolenia te odbywają się w ośrodku konferencyjnym i trwają pięć dni. Udział w szkoleniach wymaga wcześniejszej rejestracji i dokonania opłaty.

Komisja prawa podatkowego wydała interpretację, w której uznała, że usługi będące przedmiotem wniosku o interpretację powinny podlegać opodatkowaniu w Szwecji. Władze podatkowe stwierdziły, że pojęcie wstęp na imprezę ma na celu zawężenie zakresu zastosowania zasady dotyczącej wyłączeń i odpowiedniego poszerzenia zakresu zastosowania reguły ogólnej i należy je interpretować wąsko. Zdaniem Komisji, oznacza ono prawo wejścia na określony teren. Natomiast istotą usług Spółki nie jest prawo do wejścia do danego miejsca, lecz prawo do uczestniczenia w określonym szkoleniu.

Sprawa trafiła do sądu, który postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym:

Czy pojęcie „wstępu na imprezy” zgodnie z przepisami Dyrektywy VAT (art. 53) należy interpretować w ten sposób, że obejmuje ono usługę w formie pięciodniowego kursu z zakresu księgowości, która jest świadczona wyłącznie na rzecz podatników i wymaga wcześniejszej rejestracji oraz wcześniejszego opłacenia?

Trybunał, odpowiadając na zadane pytanie, przypomniał, że przepisy Dyrektywy VAT zawierają ogólną zasadę regulującą określenie miejsca opodatkowania świadczenia usług, ale również przewidują szereg zasad szczególnych w tym zakresie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, ustalając miejsce opodatkowania, w każdej sytuacji należy w pierwszej kolejności zbadać, czy dana sytuacja odpowiada jednemu z wypadków szczególnych. Dopiero jeśli tak nie jest, wówczas należy zastosować zasady ogólne. Przy czym wszystkie wyjątki od reguły ogólnej należy interpretować w sposób wąski.

Dyrektywa VAT w art. 53 przewiduje, że miejscem świadczenia usług wstępu na imprezy, w szczególności edukacyjne, świadczonych na rzecz podatnika, jest miejsce, w którym imprezy te faktycznie się odbywają. Usługi, których przedmiotem jest prawo wstępu na wydarzenia edukacyjne i naukowe, takie jak konferencje i seminaria, obejmują świadczenie usług, których podstawową cechą jest przyznawanie prawa wstępu w zamian za bilet lub opłatę.

Ze stanu faktycznego przedmiotowej sprawy wynika, że szkolenia świadczone przez Spółkę na rzecz podatników to seminaria trwające 5 dni, odbywające się w państwie członkowskim innym niż Szwecja. Tym samym szkolenia, które wymagają fizycznej obecności uczestników, należy przypisać do kategorii wydarzeń edukacyjnych.

Podstawową cechą szkoleń organizowanych przez Spółkę jest zatem wstęp na organizowane seminaria. Trybunał zaznaczył, że gdy 2 lub więcej elementów albo 2 lub więcej czynności dokonane przez podatnika są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą obiektywnie tylko jedno niepodzielne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny, następuje jedna transakcja. Zatem wstęp na seminaria umożliwiony podatnikom za opłatą musi oznaczać możliwość uczestniczenia w nich. Taki udział jest ściśle związany ze wstępem na owe seminaria. W tych okolicznościach nie można podzielić poglądu szwedzkich organów podatkowych, wyrażonego w wydanej interpretacji, zgodnie z którym intepretując zakres przedmiotowy art. 53 Dyrektywy VAT, należy dokonać rozróżnienia między prawem wejścia do danego miejsca a prawem do uczestniczenia w określonym szkoleniu.

Trybunał przypomniał, że celem przepisów Dyrektywy VAT, które określają miejsce opodatkowania świadczenia usług, jest uniknięcie z jednej strony zbiegu właściwości mogącego prowadzić do podwójnego opodatkowania, a z drugiej strony braku opodatkowania przychodów. Zatem względy leżące u podstaw przepisów Dyrektywy VAT dotyczących miejsca świadczenia usług wymagają, by nałożenie podatku następowało w miarę możliwości w miejscu konsumpcji towarów lub usług. Wynika z tego, że ustalenia miejsca świadczenia szkoleń takich jak będące przedmiotem postępowania należy dokonać na podstawie art. 53 Dyrektywy VAT, a w konsekwencji powinny one podlegać opodatkowaniu VAT w miejscu, gdzie te świadczenia faktycznie się odbywają, czyli w państwach członkowskich, gdzie te szkolenia faktycznie miały miejsce.

W związku z powyższym na zadane pytanie należy odpowiedzieć, iż art. 53 Dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że przewidziane w tym przepisie sformułowanie usługi wstępu na imprezy obejmuje usługę taką jak usługi świadczone przez Spółkę, polegające na szkoleniu w formie 5-dniowego kursu z zakresu księgowości, która jest świadczona wyłącznie na rzecz podatników.


Opracowanie: Joanna Fiema-Kurek, radca prawny
Kancelaria Hogan Lovells

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Podatek VAT – miejsce opodatkowania zagranicznych szkoleń
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny