Państwo nie może powoływać się bezpośrednio na błędnie implementowaną dyrektywę

A A A
 

Prawo do powoływania się bezpośrednio na postanowienia dyrektywy, w przypadku błędnej implementacji prawa wspólnotowego do porządku krajowego, nie przysługuje organom państwowym, a jedynie obywatelom.

 

Wyrok WSA w Warszawie z 8.11.2010 r., III SA/Wa 731/10

 

 

Z dniem 1.1.2007 r. zmieniły się zasady kwalifikacji podatkowej wydatków na reprezentację. Od tej daty wspomnianych wydatków nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodów.

 

Spółka po dokonaniu zestawienia przepisów dotyczących podatku dochodowego od osób prawnych z art. 88 ust. 1 pkt 2 VATU doszła do wniosku, że podatek naliczony nie podlega odliczeniu, stanowiąc jednak koszt uzyskania przychodu. Ponadto analiza orzecznictwa polskich sądów administracyjnych i wyroków ETS skłoniła spółkę do stwierdzenia, że przywołany przepis nie stanowi prawidłowej transpozycji postanowień Dyrektywy VI, w związku z czym zapisy dyrektywy powinny być stosowane bezpośrednio. W tej sytuacji spółka zamierza skorygować deklaracje VAT, podwyższając podatek naliczony o kwoty podatku naliczonego od wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów, w tym od wydatków na reprezentację, a także stosować w przyszłości takie rozliczenie do czasu prawidłowej implementacji prawa wspólnotowego.

 

W celu weryfikacji swojego stanowiska spółka skierowała do organu podatkowego wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.

 

W wydanej interpretacji Dyrektor IS w Warszawie uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zgodnie z art. 17 ust. 6 Dyrektywy VI do czasu, gdy Rada podejmie decyzję odnośnie do wydatków, jakie nie będą uprawniały do odliczenia podatku, państwa członkowskie mogą utrzymać wszelkie wyłączenia istniejące w chwili wejścia w życie tej dyrektywy. W związku z powyższym obecny kształt przepisów o VAT nie może ­zostać uznany za niezgodny z prawem wspólnotowym.

 

Spółka nie zgadzając się z tym stanowiskiem, po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, skierowała skargę do WSA.

 

Sąd uchylił interpretację z przyczyn proceduralnych. W ustnym uzasadnieniu wyroku stwierdzono jednak, że fakt, iż art. 17 ust. 6 Dyrektywy VI (odpowiednik art. 176 Dyrektywy 2006/112/WE) wskazuje, że organy Wspólnoty określą listę tych wyłączeń, a do tego czasu państwa członkowskie mogą zachować swoje wyłączenia, nie może być interpretowany w ten sposób, że jeżeli nasza ustawa nie ma takiej generalnej zasady, to wprost znajduje zastosowanie przepis dyrektywy. Bezpośrednia skuteczność dyrektywy może zachodzić tylko niejako na dobro podatników. Jeśli państwo członkowskie błędnie implementowałoby postanowienia dyrektywy, to wtedy jednostka może powołać się bezpośrednio na przepisy dyrektywy – pełni to funkcję ochronną dla obywateli. Prawo do bezpośredniego powoływania się na przepisy dyrektyw nie przysługuje natomiast organom państwowym.

 

Opracowanie: Grzegorz Rogala, konsultant

 

Komentarz

 

W komentowanym wyroku sąd dokonał oceny możliwości odliczenia VAT od wydatków na cele reprezentacyjne na gruncie przepisów polskiej VATU obowiązujących do końca listopada 2008 r.

 

W celu rozstrzygnięcia tej sprawy sąd wskazał na konieczność zbadania, czy w przypadku przepisów VATU dotyczących ograniczenia prawa do odliczenia VAT od wydatków na cele reprezentacyjne nie doszło do naruszenia tak zwanej klauzuli stałości, wprowadzonej przepisami wspólnotowymi.

 

Zgodnie z klauzulą stałości przepisy VATU, jako akt implementujący wspólnotową dyrektywę w zakresie podatku od wartości dodanej, nie mogą zawierać nowych i szerszych wyłączeń i ograniczeń w prawie do odliczenia VAT, w porównaniu do dotychczasowych, tj. znajdujących się w ustawie z 1993 r. i innych ustawach podatkowych, na które ta ustawa się powołuje.

 

Z analizy przepisów polskiej VATU w tym zakresie wynika, że w istocie po 1.5.2004 r. ustawowa sytuacja podatników uległa pogorszeniu. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy z 1993 r. obowiązującymi do 1 maja 2004 r. podatnik miał prawo do odliczenia podatku od wydatków na cele reprezentacyjne z wyjątkiem zakupów usług hotelowych oraz gastronomicznych. W VATU wprowadzono natomiast nowe ograniczenia w tym zakresie (początkowo ograniczenie dotyczyło generalnie kosztów reprezentacji przekraczającej 0,25% przychodów, a od 2007 r. ograniczenie to dotyczyło całości poniesionych kosztów). W ten sposób została naruszona klauzula stałości.

 

W efekcie sąd uznał, że w przypadku gdy doszło do niewłaściwej implementacji przepisów wspólnotowych do polskiej VATU, organy podatkowe nie mogą powołać się bezpośrednio na przepisy dyrektywy, które w omawianym zakresie nie dają podatnikom prawa do odliczenia VAT.

 

Należy podkreślić, że o nieprawidłowym wprowadzeniu do polskiej VATU klauzuli stałości wypowiedział się niedawno ETS w wyroku wydanym dla Oasis East sp. z o.o. (sprawa C 395/09).

 

Ponadto komentowany wyrok jest zgodny z generalną linią orzecznictwa sądów administracyjnych wydaną w tym zakresie.

 

Monika Khera, senior konsultantka

 
 

Wybór orzeczeń i komentarze przygotowali eksperci z Działu prawno-podatkowego i Zespołu zarządzania wiedzą PricewaterhouseCoopers

 

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Państwo nie może powoływać się bezpośrednio na błędnie implementowaną dyrektywę
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny