Opodatkowanie VAT wpłat dokonywanych przez kontrahenta na poczet przyszłych, nieskonkretyzowanych dostaw

A A A

Obowiązek podatkowy na podstawie art. 19 ust. 11 VATU powstaje, gdy zapłata dokonana zostaje w sytuacji, gdy wszelkie okoliczności mające znaczenie dla zaistnienia zdarzenia podatkowego, przyszłej dostawy są jednoznaczne i niezmiennie określone pod względem podmiotowym i przedmiotowym, a nie ma ona jedynie charakteru zabezpieczającego wykonanie, nie do końca jeszcze sprecyzowanej czynności opodatkowanej.

Wyrok WSA w Rzeszowie z 20.11.2012 r., I SA/Rz 969/12

 

Spółka w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie handlu obuwiem, odzieżą itp. artykułami otrzymuje od stałego kontrahenta wpłaty na poczet przyszłych, nieokreślonych dostaw. W chwili dokonywania wpłat nie jest znana wielkość przyszłej dostawy. Może zdarzyć się tak, że otrzymana zaliczka zostanie rozliczona w obrębie miesiąca, niemniej nie jest to regułą i rozliczenie może nastąpić w okresie późniejszym. Aktualnie kontrahent nabywa jeden rodzaj towaru tj. obuwie, z tym że są to różne rodzaje obuwia, ale nie jest wykluczone, że w przyszłości będzie nabywał również odzież. Rozliczenie wpłat odbywa się ze wskazanymi przez spółkę fakturami, nie występują przypadki zwrotu wpłaconych kwot.

 

We wniosku o interpretację indywidualną spółka zadała pytanie, czy prawidłowe jest jej stanowisko, według którego otrzymywane przez spółkę wpłaty na poczet przyszłych, nieskonkretyzowanych dostaw nie powodują powstania obowiązku podatkowego zgodnie z art. 19 ust. 11 ustawy o podatku od towarów i usług z 11.3.2004 r. (dalej: VATU), a tym samym otrzymanie takich wpłat nie powinno być dokumentowane za pomocą faktur zaliczkowych.

 

Minister Finansów uznał stanowisko spółki za właściwe w odniesieniu do wpłat na poczet nieskonkretyzowanych dostaw obuwia i odzieży, kwestionując jednocześnie prawidłowość podejścia spółki w zakresie wpłat na poczet dostaw dotyczących wyłącznie obuwia.

 

W uzasadnieniu swojego stanowiska Minister Finansów wskazał, iż w przypadku kiedy kontrahent nabywa jeden rodzaj towaru, tj. obuwie, to otrzymywane przez spółkę kwoty od tego kontrahenta powinny być traktowane jako zaliczki mieszczące się w dyspozycji art. 19 ust. 11 VATU, gdyż w chwili dokonywania wpłaty możliwe jest określenie miejsca opodatkowania, przedmiotu, stawki podatku. Nie ma przy tym znaczenia, że kontrahent nabywa różne rodzaje obuwia, gdyż stawka VAT na wszystkie buty jest taka sama.

 

Interpretacja Ministra Finansów została zaskarżona do WSA. Sąd nie podzielił poglądu organu i wskazał, że interpretacja organu zmierzająca do przyjęcia, że z konkretną dostawą mamy do czynienia już w przypadku możliwości ustalenia przedmiotu, podmiotów, miejsca opodatkowania i stawki podatku, nie przystaje do jakichkolwiek zasad prowadzenia działalności gospodarczej. Podmiot, który dokonuje wpłaty na rzecz konkretnej dostawy, dba o uszczegółowienie przedmiotu, której ma ona dotyczyć, tak by w przyszłości możliwe było dochodzenie konkretnych roszczeń.

 

W dalszej części uzasadnienia sąd wskazał, iż dla uznania wpłaconej kwoty, jako zaliczki na poczet wykonanych dostaw w rozumieniu art. 19 ust. 11 VATU, istotne jest, aby przyszłe świadczenie było określone w sposób jednoznaczny co do rodzaju towaru bądź usługi, tzn. w sposób umożliwiający ich identyfikację, a dodatkowo, że strony tego świadczenia, w momencie wpłaty zaliczki, nie mają woli dokonywania jego zmian w przyszłości. Okoliczności te nie były spełnione w rozpatrywanej sprawie, w związku z czym WSA uchylił zaskarżoną interpretację.

 

Komentarz

 

Stanowisko wyrażone przez sąd w komentowanym wyroku jest istotne z praktycznego punktu widzenia, ponieważ pomiędzy podatnikami VAT mogą wystąpić transakcje obojętne z punktu widzenia VAT, a dozwolone w związku z np. zasadą swobody umów i kształtowaniem wzajemnych zobowiązań na gruncie prawa cywilnego. Dopóki te zobowiązania nie przybiorą postaci skonkretyzowanego zamówienia, dopóty wpłaty z ich tytułu nie powinny być traktowane jako zaliczka czy przedpłata w rozumieniu VATU.

 

W komentowanym wyroku sąd opiera swoje stanowisko przede wszystkim na zdaniu wyrażonym w wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21.2.2006 r. w sprawie C-419/02 oraz orzeczeniach polskich sądów administracyjnych wydanych w podobnych sprawach (m.in. wyrok z 11.5.2012 r., III SA/Wa 2418/11).

 

Sąd, opierając swoje stanowisko na przytoczonym wyżej wyroku ETS, wskazał, że w zakresie art. 10 ust. 2 akapit drugi VI Dyrektywy (przepis ten zaimplementowano do prawa polskiego w postaci art. 19 ust. 11 VATU) nie mieści się przedpłata dokonana w kwocie ryczałtowej na towary wskazane w sposób ogólny w wykazie, który może zostać w każdej chwili zmieniony za porozumieniem nabywcy i sprzedawcy, z którego nabywca może ewentualnie wybrać towary, na podstawie umowy, którą może on w każdej chwili rozwiązać, odzyskując w całości niewykorzystaną przedpłatę.

 

Warto zauważyć, że w niniejszej sprawie sąd odniósł się również do praktycznych aspektów związanych z trudnością prawidłowego udokumentowania otrzymania zaliczki na poczet nieskonkretyzowanej dostawy. W sytuacji gdy otrzymanej wpłacie nie towarzyszą żadne konkretne ustalenia, pozwalające na stwierdzenie m.in rodzaju towarów, ilości, ceny, wielkości zamówienia czy też jego wartości, prawidłowe wystawienie faktury dokumentującej otrzymanie zaliczki nie jest możliwe. Stanowisko przedstawione przez WSA pozostaje zatem nie tylko zgodne z orzecznictwem ETS, ale zapewnia również wewnętrzną spójność w ramach przepisów VATU i towarzyszących tej ustawie rozporządzeń (m.in w zakresie sposobu wystawiania faktur).

 

 

Opracowanie i komentarz: Krzysztof Ugolik, starszy konsultant

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Opodatkowanie VAT wpłat dokonywanych przez kontrahenta na poczet przyszłych, nieskonkretyzowanych dostaw
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny