Obowiązek podatkowy w VAT z tytułu dostawy towaru wydawanego przez automat na podstawie żetonów powstaje w momencie wydania żetonu

A A A

Nabycie prawa własności następuje w chwili wybrania towaru (napoju) z automatu, lecz ustawa podatkowa wiąże powstanie obowiązku podatkowego nie z momentem nabycia prawa własności, lecz z nabyciem prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, co następuje z momentem nabycia, w klasycznym przypadku, żetonu od kasjera (sprzedawcy), po uiszczeniu należności.

Wyrok WSA w Lublinie z 16.12.2015 r., I SA/Lu 627/15

Komentowany wyrok zapadł w sprawie podatnika VAT, który zamierzał dokonywać sprzedaży napojów za pośrednictwem automatów aktywowanych samodzielnie przez klientów za pomocą specjalnego żetonu stanowiącego swego rodzaju znak legitymacyjny. Żeton, uprawniający do zakupu odpowiedniego rodzaju napoju w automacie, można nabyć u sprzedawcy, który zarejestruje taką transakcję na kasie fiskalnej oraz wyda klientowi paragon. Zakup odpowiedniego żetonu daje klientowi prawo do uruchomienia automatu oraz uzyskania odpowiedniego napoju.

Podatnik, występując z wnioskiem o interpretację indywidualną, zapytał, czy prawidłowe jest jego stanowisko, zgodnie z którym w momencie wydania żetonu uprawniającego do poboru napoju w automacie po stronie sprzedawcy powstanie obowiązek podatkowy. W ocenie podatnika prawo do rozporządzenia napojem jak właściciel klient uzyskuje już z chwilą zakupu żetonu, mimo że faktycznie właścicielem napoju staje się dopiero z chwilą odebrania go z automatu.

Organ podatkowy uznał, iż wskazane wyżej stanowisko podatnika jest nieprawidłowe. Zgodnie z argumentacją organu do dostawy towaru w takim przypadku dochodzi w momencie odbioru napoju z automatu. W tym momencie zatem, zgodnie z generalną zasadą, powstaje obowiązek podatkowy. Organ przyjął także, iż sprzedaż napoju za pośrednictwem automatu jest czynnością zwolnioną z obowiązku ewidencjonowania przy zastosowaniu kasy rejestrującej. Równocześnie organ podatkowy uznał, że wystarczające będzie, jeżeli żetony będą wyjmowane z automatu ostatniego dnia miesiąca i właśnie do tego dnia powinna zostać przyporządkowana cała sprzedaż z automatu.

Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa podatnik zaskarżył interpretację do WSA w Lublinie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną interpretację, jednocześnie przyznając rację podatnikowi. Sąd stwierdził, że dla ustalenia momentu, w którym dokonana zostaje przez podatnika dostawa towaru (czyli napoju z automatu) kluczowe jest ustalenie momentu, w jakim na kupującego zostaje przeniesione prawo rozporządzania towarem jak właściciel. Zgodnie z argumentacją WSA samo pobranie napoju z automatu jest czynnością techniczną, która została pozostawiona całkowitej woli kupującego. Klient zatem jako „dysponent” żetonu posiada prawo do rozporządzania towarem jak właściciel, mimo że nabycie prawa własności następuje z chwilą odebrania napoju z automatu. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, iż ustawa o podatku od towarów i usług wiąże powstanie obowiązku podatkowego nie z momentem przejścia prawa własności, lecz właśnie z nabyciem prawa do rozporządzania towarem jak właściciel – co następuje z chwilą nabycia żetonu.

Sąd uznał także, że zwolnienie z obowiązku ewidencjonowania sprzedaży z automatu za pomocą kasy rejestrującej nie ma zastosowania wobec automatów, które uruchamiane są za pomocą żetonów, gdzie należność za dokonanie dostawy towaru uiszczana jest wcześniej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał także za niedopuszczalne stanowisko organu podatkowego, zgodnie z którym w przypadku automatów nieewidencjonujących dnia sprzedaży wystarczające będzie wyjmowanie żetonów z automatu w ostatnim dniu miesiąca oraz przyporządkowywanie do tego dnia całej sprzedaży. Zdaniem sądu stanowisko to nie miało oparcia w obowiązujących przepisach.

Komentarz

Wydaje się, że w tej konkretnej sprawie zgodzić można się ze stanowiskiem wyrażonym przez WSA. Wart uwagi jest specyficzny sposób sprzedaży napojów przez podatnika. Zakup napoju bowiem nie odbywa się bezpośrednio poprzez zapłatę w automacie monetami za wybrany produkt, a za pomocą żetonu zakupionego w sprzedawcy.

Sporny w omawianej sprawie okazał się moment powstania obowiązku podatkowego, który ostatecznie został przez WSA związany z momentem zakupu żetonu, który jednocześnie daje klientom prawo rozporządzania towarem – w tym przypadku napojem – jak właściciel. W mojej ocenie WSA wybrał rozwiązanie praktyczne, które równocześnie prowadzi do szybszego rozpoznania obowiązku podatkowego. Wydaje się także, iż należy się zgodzić z argumentacją sądu, zgodnie z którą zakup żetonu daje nabywcy prawo do rozporządzania towarem jak właściciel – może on dokonać poboru napoju, oddać żeton osobie trzeciej lub też zupełnie zrezygnować z uruchomienia automatu. Pobranie napoju z automatu jest czynnością pozostawioną całkowicie woli posiadacza żetonu.

Przyjęte przez organ podatkowy rozwiązanie mogłoby powodować znaczne opóźnienia w rozpoznawaniu obowiązku podatkowego, gdyż skoro klient w momencie zakupu żetonu może nim swobodnie rozporządzać, to może także dokonać poboru napoju w innym okresie rozliczeniowym, aniżeli do­konał zakupu żetonu. Przy czym stanowisko to nie jest odo­sobnione. Podobnie wypowiedział się m.in. Dyrektor IS w Katowicach (IBPP2/443-1071/14/IK) oraz Dyrektor IS w Poznaniu (ILPP2/443-1098/14-2/AK).

Podsumowując analizowany wyrok, WSA pozwala na rozpoznanie obowiązku podatkowego w praktyczny dla podatnika sposób. W mojej ocenie inna metoda określenia momentu powstania obowiązku podatkowego w tej specyficznej sprawie mogłaby powodować trudności w prawidłowym rozliczaniu się podatnika oraz wpływać na bezzasadne opóźnienie w rozliczeniach podatku. Istotą transakcji polegającej na zakupie żetonu, który pozwala na odbiór napoju w automacie, jest bowiem nabycie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

 

Opracowanie i komentarz: Karolina Bonk, konsultant

Komentarze przygotowali eksperci z PwC

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Obowiązek podatkowy w VAT z tytułu dostawy towaru wydawanego przez automat na podstawie żetonów powstaje w momencie wydania żetonu
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny