Nierezydentom również należą się odsetki z tytułu zwrotu VAT po terminie

A A A
 

1. Polskie przepisy dotyczące zwrotu VAT podmiotom zagranicznym (nierezydentom) ustanawiają 6-mie­sięczny termin na dokonanie zwrotu; jednocześnie regulacje te milczą na temat ewentualnych odsetek od nieterminowego zwrotu VAT.

 

2. Niemniej jednak, w przypadku gdy podmiot zagraniczny otrzymał zwrot VAT z przekroczeniem 6-miesięcznego terminu, przysługują mu odsetki w wysokości identycznej jak odsetki od nadpłaty. Powyższe wynika z art. 21 ust. 7 VATU z 1993 r. oraz art. 87 ust. 7 VATU z 2004 r.

 

Wyrok NSA z 21.4.2009 r., I FSK 96/08

 

 

Wyrok ma charakter precedensowy. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych ujawniły się bowiem dwa sprzeczne stanowiska odnośnie kwestii oprocentowania nieterminowych zwrotów VAT dla nierezydentów. Według pierwszego z nich wobec braku odpowiedniej regulacji w polskich przepisach podatkowych nierezydentom nie przysługuje prawo do odsetek (zob. wyrok WSA w Warszawie z 7.11.2007 r., III SA/Wa 1291/07). Zgodnie z drugim stanowiskiem, nierezydenci mają prawo do odsetek, tak samo jak rezydenci. To drugie stanowisko zostało zaprezentowane w wyroku WSA w Warszawie z 3.4.2009 r. (III SA/Wa 3479/08) oraz w wyroku tego samego sądu z 24.9.2007 r. (III SA/Wa 849/07). To drugie orzeczenie było przedmiotem skargi kasacyjnej, którą rozpatrzył NSA w wyroku z 21 kwietnia.

 

Sprawa dotyczyła niemieckiej spółki. Decyzją z 25.5.2004 r. Naczelnik II US Warszawa-Śródmieście dokonał na rzecz spółki zwrotu VAT za okres od czerwca do grudnia 2002 r. w kwocie 236 000 zł. Należy przypomnieć, że zgodnie z kolejnymi rozporządzeniami wykonawczymi w sprawie zwrotu podatku VAT niektórym podmiotom (z 23.6.2001 r., z 26.8.2003 r. i z 23.4.2004 r.) termin na zwrot podatku w przypadku podmiotów nieposiadających stałej siedziby na terenie Polski wynosił 6 miesięcy od daty odpowiedniego wniosku. W przypadku spółki termin ten upłynął 27.8.2003 r. Naczelnik dokonał więc zwrotu z blisko 9-miesięcznym opóźnieniem.

 

W lipcu 2006 r. spółka zwróciła się do organu podatkowego o wypłatę należnych odsetek z tytułu nieterminowego zwrotu VAT. Zwróciła ona uwagę, że przepisy dotyczące zwrotu VAT nierezydentom milczą w kwestii oprocentowania zwrotu dokonanego po terminie. Niemniej jednak, w ocenie spółki, odsetki należały się jej na takich samych zasadach jak rezydentom. Wyprowadziła ona ten wniosek głównie z treści art. 87 ust. 7 VATU z 2004 r. (jego odpowiednikiem w ustawie z 1993 r. był art. 21 ust. 7). Przepis ten nakazuje traktować VAT niezwrócony w terminie jako nadpłatę (w rozumieniu OrdPU), od której podatnikowi należą się odsetki. Przy tym prawo do odsetek nie jest uzależnione od posiadania przez podatnika statusu polskiego rezydenta lub od jego rejestracji na potrzeby polskiego podatku VAT.

 

Dodatkowo spółka powołała się także na przepisy prawa unijnego. Przytoczyła treść art. 48 TWE, który ustanawia zasadę równości podmiotów gospodarczych wewnątrz UE. Powołała się także na art. 7 ust. 4 VIII Dyrektywy Rady nr 79/1072/EWG, który przewiduje obowiązek dokonywania zwrotu VAT w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy od daty złożenia wniosku.

 

Decyzją z 2.10.2006 r. Naczelnik US odmówił naliczenia i wypłaty odsetek. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że przepisy rozporządzeń regulujących kwestię zwrotu VAT nierezydentom nie zawierają przepisu, który wprowadzałby oprocentowanie od niewypłaconych w terminie kwot zwrotu podatku. Zdaniem organu, w przypadku nierezydentów nie mogą znaleźć odpowiedniego zastosowania przepisy OrdPU dotyczące nadpłaty. Zgodnie z art. 75 § 1 i 2 OrdPU prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przysługuje wyłącznie podatnikowi. Zdaniem naczelnika nierezydent, który ubiega się o zwrot podatku, nie jest traktowany jak podatnik, lecz jako podmiot uprawniony do zwrotu (§ 2 rozporządzenia w sprawie zwrotu VAT niektórym podmiotom).

 

Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji do organu II instancji. W odwołaniu przytoczyła szereg orzeczeń ETS (np. C-16/95, C-287/91), z których wynikało, że obowiązek zwrotu VAT w terminie 6 miesięcy jest bezwzględnym obowiązkiem państw członkowskich.

 

Decyzją z 8.2.2007 r. Dyrektor IS w Warszawie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Dyrektor zgodził się z naczelnikiem, że w polskich przepisach brak jest podstawy prawnej do wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego zwrotu VAT nierezydentowi. Co więcej, zauważył że przepisów takich nie zawiera także VIII Dyrektywa, na której polskie rozporządzenia były oparte. Dyrektor uchylił się jednocześnie od oceny zarzutu naruszenia prawa europejskiego. Stwierdził on bowiem, że niedopuszczalne byłoby dokonywanie wykładni prowspólnotowej polskich przepisów w odniesieniu do stanu faktycznego, który dotyczy okresu sprzed przystąpienia Polski do UE. Powołał się przy tym na orzeczenie SN z 19.4.2004 r. (I PK 489/03) oraz na wyrok NSA z 22.12.2004 r. (FSK 867/04).

 

W tej sytuacji spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego. W skardze podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, a ponadto podniosła, że poprzez odmowę wypłaty odsetek od nieterminowego zwrotu organy naruszyły art. 2 i art. 3 ust. 1 polsko-niemieckiej umowy w sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji. Przytoczone przepisy w sposób ogólny zobowiązują Polskę do powstrzymania się od stosowania praktyk dyskryminacyjnych i zapewnienia inwestorom niemieckim takiego samego traktowania jak inwestorom krajowym.

 

Orzeczeniem z 24.9.2007 r. (III SA/Wa 849/07) WSA w Warszawie przyznał rację w sporze spółce i uchylił decyzję organów podatkowych.

 

Ponieważ jednym z głównych argumentów organów podatkowych była niedopuszczalność zastosowania w stosunku do nierezydentów przepisów OrdPU dotyczących nadpłaty, sąd w pierwszej kolejności odniósł się do tej kwestii. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że podmiot zagraniczny ubiegający się o zwrot nie jest expressis verbis wymieniony w OrdPU wśród możliwych stron postępowania. Niemniej jednak zgodnie z art. 133 § 1 tej ustawy status strony w postępowaniu podatkowym mają poza podatnikami m.in.: podmioty, które – wykazując swój interes prawny – żądają czynności organu podatkowego, podmioty, do których czynność organu się odnosi, a także podmioty, których interesu prawnego działanie organu dotyczy. Niewątpliwie podmiotem takim jest nierezydent domagający się zwrotu VAT. Sąd uznał więc, że przepisy OrdPU mogą mieć w sprawie zastosowanie.

 

W związku z powyższym WSA stwierdził, że prawo do odsetek z tytułu nieterminowego zwrotu VAT przysługuje spółce na podstawie art. 76b, OrdPU. Przepis ten nakazuje bowiem odpowiednie stosowanie do zwrotu podatku niektórych przepisów dotyczących nadpłaty. W przepisach, do których odsyła art. 76b mowa jest o nadpłacie wraz z oprocentowaniem, a zatem, zdaniem sądu, ustawodawca wskazał, że odsetki należą się także od zwrotu VAT.

 

W związku z tym za niecelowe uznał sąd poszukiwanie rozstrzygnięcia sprawy w prawie wspólnotowym, umowach międzynarodowych lub też w przepisach VATU.

 

Z wyrokiem WSA nie zgodził się Dyrektor IS i złożył od niego skargę kasacyjną. Skarga opierała się na dwóch przesłankach. Po pierwsze, zdaniem organu, spółka nie miała prawa do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, gdyż nie jest podatnikiem. Po drugie, organ podniósł, że sąd błędnie zastosował w rozstrzygnięciu przepisy OrdPU. Według dyrektora kwestia zwrotu podatku uregulowana jest w przepisach VATU i rozporządzeń wykonawczych i tylko one powinny mieć w sprawie zastosowanie.

 

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dyrektora.

 

Pierwszy z zarzutów kasacyjnych organu sąd uznał za oczywiście bezzasadny. Zdaniem NSA niewątpliwe jest, że podmiot zagraniczny ma prawo złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty.

 

Naczelny Sąd Administracyjny przyznał natomiast częściowo rację organom podatkowym w kwestii drugiego z zarzutów. Zdaniem sądu oparcie przez WSA rozstrzygnięcia wyłącznie na przepisach OrdPU nie było prawidłowe. Według NSA podmiotowi zagranicznemu należą się odsetki od nieterminowego zwrotu VAT, jednakże podstawą ich wypłaty nie jest samodzielnie OrdPU, lecz przede wszystkim art. 21 ust. 7 VATU z 1993 r. (a w stanach faktycznych dotyczących okresu po 1.5.2004 r.: art. 87 ust. 7 VATU z 2004 r.), który w kwestii zwrotu i jego oprocentowania odsyła do przepisów OrdPU dot. nadpłaty.

 

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zatem, że mimo błędnego uzasadnienia wyrok WSA odpowiadał prawu.

 

Opracowanie: Ewa Szkolnicka, Monika Czerwonko,
Robert Wielgórski.
Autorzy pracują w Zespole zarządzania wiedzą
Działu doradztwa podatkowego PricewaterhouseCoopers.

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Nierezydentom również należą się odsetki z tytułu zwrotu VAT po terminie
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny