Nie można anulować faktury wysłanej do kontrahenta

A A A
 

1. Nie można anulować faktury, która została wysłana kontrahentowi, nawet jeżeli jej wystawienie było wynikiem pomyłki. Przy usuwaniu VAT-owskich skutków takiej pomyłki właściwą drogą jest wystawienie faktury korygującej.

 

2. Miejscem świadczenia usług pomocniczych do usług sportowych jest miejsce, w którym usługi te są faktycznie wykonywane. Dlatego też usługi firmy zagranicznej, polegające na przewiezieniu sportowców z Ameryki Południowej do Frankfurtu nie mogą być uważane za usługi świadczone w Polsce; tym samym, nabycie takich usług przez PZPN nie może być traktowane na równi z ich importem.

 

3. W efekcie, do usług wskazanych powyżej nie stosuje się restrykcji, jakie dotyczyć mogą importu usług, w tym także zakazu odliczania podatku naliczonego od usług importowanych, świadczonych przez podmioty z rajów podatkowych.

 

Wyrok WSA w Warszawie z 8.4.2009 r., III SA/Wa 3463/08

 

 

Sprawa dotyczyła dwóch zupełnie różnych zagadnień prawnych, które ujawniły się w trakcie kontroli podatkowej prowadzonej w Polskim Związku Piłki Nożnej od lipca 2006 r. do kwietnia 2008 r. Wspomniana kontrola była podstawą decyzji wymiarowej wydanej wiosną 2008 r. przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie, utrzymanej następnie w mocy przez DIS w październiku 2008 r.

 

Pierwsza kwestia, która wzbudziła zastrzeżenia organów podatkowych, dotyczyła faktury omyłkowo wystawionej w styczniu 2006 r. przez PZPN na rzecz jednej ze spółek świadczących usługi marketingowe. Jak się okazało, transakcja, której faktura ta miała dotyczyć, została udokumentowana już wcześniej – w jednej z faktur za grudzień 2005 r. Kontrahent odesłał więc nadliczbową fakturę Związkowi. W międzyczasie jednak PZPN dokonał rozliczenia podatku należnego za styczeń, w którym tę fakturę uwzględnił. Następnie, chcąc naprawić swój błąd, Związek wystawił fakturę korygującą, w której obniżył do zera kwoty wykazane na fakturze nadliczbowej.

 

Organy podatkowe uznały, że PZPN działał w sposób nieprawidłowy. Ich zdaniem, skoro omyłkowa faktura nie dokumentowała żadnej dostawy, to powinna była zostać anulowana, a nie skorygowana. W tym stanie rzeczy organy uznały, że Związek zawyżył kwotę podatku należnego w rozliczeniu za miesiąc wystawienia faktury omyłkowej i zaniżył – w rozliczeniu za miesiąc wystawienia faktury korygującej. W związku z powyższym organy nałożyły na PZPN 30% sankcję.

 

Druga kwestia dotyczyła usług świadczonych na rzecz PZPN przez jedną z międzynarodowych firm zajmujących się ułatwianiem organizowania spotkań piłkarskich w związku z zaaranżowanym przez polski Związek towarzyskim meczem Polska – Kolumbia, który został rozegrany 30.5.2006 r. w Chorzowie. Usługi tej firmy polegały m.in. na organizacji transportu piłkarzy i działaczy reprezentacji Kolumbii do Frankfurtu, skąd ich dalszy transport do Polski zapewnił już sam PZPN. Podatek zapłacony w związku z tymi usługami Związek odliczył od podatku należnego.

 

Problem, który ujawnił się w trakcie kontroli, związany był z faktem, że wspomniana firma zarejestrowana jest na polinezyjskiej Wyspie Niue – terytorium stowarzyszonym z Nową Zelandią – które jest wymienione w załączniku nr 5 do VATU wśród krajów uznawanych za tzw. raje podatkowe. Zgodnie zaś z art. 88 ust. 1 pkt 1 VATU w przypadku importu usług, w związku z którym zapłata – choćby pośrednio – dokonywana jest na rzecz podmiotu z siedzibą w raju podatkowym, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego. Zdaniem organów w takiej właśnie sytuacji znalazł się PZPN.

 

PZPN zaskarżył decyzję organów do sądu administracyjnego.

 

Występując na rozprawie przed WSA, pełnomocnicy Związku zarzucili organom bezpodstawne przyjęcie, że przy usuwaniu skutków faktury wystawionej omyłkowo – należy tę fakturę anulować. Zauważyli bowiem, że w polskim prawie podatkowym nie ma przepisów, które regulowałyby ten problem. Dlatego też podatnik postępuje zgodnie z prawem, o ile osiąga właściwy skutek, tj. obniżenie podatku należnego, forma czynności zaś ma znaczenie drugorzędne.

 

Pełnomocnicy PZPN stwierdzili też, że organy naruszyły prawo także w kwestii odliczania podatku od usług świadczonych przez spółkę zarejestrowaną w raju podatkowym. W stanie faktycznym sprawy nie można bowiem mówić o imporcie usług, jako że wszystkie czynności usługodawcy wykonywane były poza Polską, jego odpowiedzialność zaś kończyła się we Frankfurcie. Nie uczestniczył on w organizowaniu samego meczu.

 

Pełnomocnik DIS odrzucił te argumenty. Odnosząc się do pierwszej kwestii, stwierdził, że skoro omyłkowa faktura nie została wprowadzona do obrotu, to niedopuszczalne było jej skorygowanie. Związek powinien był ją anulować. W kwestii drugiej pełnomocnik DIS przedstawił pogląd, że przy ocenie, gdzie usługa została wykonana, należy brać pod uwagę przede wszystkim to, gdzie występują jej skutki. W omawianym przypadku skutki wystąpiły zaś w Polsce, główny cel wszystkich podejmowanych działań bowiem, a więc towarzyski mecz Polska – Kolumbia, odbył się w Chorzowie.

 

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał argumenty PZPN za zasadne i uchylił decyzje organów podatkowych. W ustnym uzasadnieniu wyroku sąd podkreślił, że Związek miał rację w obu kwestiach.

 

Odnośnie omyłkowo wystawionej faktury – zdaniem WSA – PZPN nie miał innej możliwości naprawienia swojego błędu jak tylko przez wystawienie faktury korygującej. Uprawniał go do tego zresztą przepis § 17 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego do VATU, zgodnie z którym korekty faktury można dokonać m.in. w przypadku wystąpienia błędu w jakiejkolwiek pozycji faktury. Według sądu PZPN z całą pewnością nie miał zaś prawa do anulowania faktury, gdyż – wbrew temu co twierdziły organy – z chwilą opuszczenia siedziby PZPN faktura znalazła się w obrocie. Co prawda żaden przepis prawa nie reguluje instytucji anulowania faktury, jednak z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika jasno, że jest ona dopuszczalna jedynie wtedy, gdy faktura nie została jeszcze wysłana do kontrahenta.

 

Odnosząc się do drugiej kwestii, WSA doszedł do wniosku, że w omawianej sprawie rzeczywiście nie mamy do czynienia z importem usług, a zatem art. 88 ust. 1 pkt 1 nie ma zastosowania. Zdaniem sądu, aby mówić o imporcie usług, muszą być spełnione 3 warunki. Po pierwsze, usługa musi być świadczona przez podmiot spoza Polski. Po drugie, podatnikiem z tego tytułu musi być podmiot polski. I wreszcie, po trzecie, usługa musi być świadczona w Polsce. Przy ocenie tego ostatniego warunku należy mieć na uwadze przepisy art. 27 i art. 28 VATU. Zgodnie z art. 27 ust. 2 pkt 3 w przypadku usług w dziedzinie sportu, a także usług pomocniczych do tych usług, miejscem świadczenia jest miejsce faktycznego wykonywania czynności. W przedmiotowej sprawie usługi spółki z Wyspy Niue w całości świadczone były poza Polską.

 

W omawianym wyroku sąd nie odniósł się do kwestii zgodności art. 88 ust. 1 pkt 1 VATU z prawem wspólnotowym, gdyż pełnomocnicy PZPN nie poruszyli tej kwestii.

 

Opracowanie: Ewa Szkolnicka, Monika Czerwonko,
Robert Wielgórski.
Autorzy pracują w Zespole zarządzania wiedzą
Działu doradztwa podatkowego PricewaterhouseCoopers.

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Nie można anulować faktury wysłanej do kontrahenta
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny