Neutralność podatkowa wycofania części wkładu ze spółki osobowej na gruncie PDOFizU

A A A

Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie przyjmuje się, iż „milczenie” ustawodawcy, co do określonych zdarzeń faktycznych, niezależnie, z jakiego powodu ono wynika, jest traktowane jako obszar wolny od opodatkowania i zakazane jest stosowanie w tym wypadku analogii. W konsekwencji, przypadku gdy ustawodawca nie zdecydował się wprowadzić w przepisach PDOFizU wyraźnej normy nakazującej opodatkowanie środków pieniężnych lub składników majątkowych spółki niebędącej osobą prawną w przypadku częściowego zwrotu wkładu z takiej spółki, to nie może ulegać wątpliwości, że w momencie uzyskania wypłaty przez wspólnika jest ona neutralna podatkowo (skutki podatkowe tej wypłaty powinny być analizowane dopiero w momencie likwidacji spółki albo wystąpienia wspólnika ze spółki).

Wyrok WSA w Poznaniu z 10.5.2016 r., I SA/Po 45/16

Komentowany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym: osoba fizyczna będąca podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych (dalej: Wnioskodawca) wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu (dalej: Dyrektor IS) z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, wskazując, że jest wspólnikiem spółki komandytowej (dalej: Spółka) i w przyszłości planuje wycofać część swojego wkładu ze Spółki, co nastąpi przez zmniejszenie przysługującego Wnioskodawcy udziału w Spółce.

Na tle powyższego stanu faktycznego Wnioskodawca zwrócił się do Dyrektora IS z pytaniem, czy otrzymane przez Wnioskodawcę środki pieniężne w wyniku obniżenia wkładu w Spółce spowodują po stronie Wnioskodawcy powstanie przychodu podatkowego.

Wnioskodawca stanął na stanowisku, że otrzymane środki pieniężne od Spółki z tytułu obniżenia wkładu będą neutralne podatkowo.

Dyrektor IS uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe, prezentując pogląd, że w świetle postanowień art. 9 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 11 ust. 1 oraz art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ­PDOFizU) z tytułu zwrotu części wkładu w Spółce Wnioskodawca uzyska przychód z praw majątkowych. Dyrektor IS wyjaśnił, iż dochodem z praw majątkowych podlegającym opodatkowaniu na gruncie PDOFizU jest nadwyżka sumy przychodów nad kosztami faktycznie poniesionymi na objęcie wkładu w Spółce proporcjonalnie do wielkości obniżenia – w takiej wysokości w jakiej nie zostały wcześniej rozliczone w działalności gospodarczej.

Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa Wnioskodawca zaskarżył interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej: WSA), który wydał wyrok na korzyść Wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił zakaz stosowania analogii podczas wykładni przepisów, przez którą sytuacja podatnika mogłaby stać się przedmiotem surowszych konsekwencji, niż miałoby to miejsce przy rekonstrukcji normy za pomocą wykładni językowej, funkcjonalnej czy systemowej. W związku z powyższym, zdaniem sądu, jeśli ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie wyraźnej normy nakazującej opodatkowanie składników majątkowych lub środków pieniężnych spółki niebędącej osobą prawną, uzyskanych z tytułu częściowego zwrotu wkładu z takiej spółki – to zwrot ten jest neutralny podatkowo. Sąd w uzasadnieniu wyroku przytoczył przepis art. 14 ust. 2 pkt 16 PDOFizU, który ustanawia regułę opodatkowania środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika z tytułu wystąpienia ze spółki niebędącej osobą prawną. Sąd podkreślił, że poprzez wprowadzenie powyższej regulacji ustawodawca jednoznacznie określił intencje opodatkowania takiej czynności, tym samym, zdaniem WSA, brak adekwatnej normy prawnej dotyczącej wycofania części wkładu nie pozostawia wątpliwości co do neutralności podatkowej takiej czynności dokonanej przez Wnioskodawcę.

Komentarz

Stanowisko wyrażone przez sąd w komentowanym wyroku jest kolejnym głosem w wielowątkowej dyskusji dotyczącym opodatkowania wycofanej części wkładu ze spółki niebędącej osobą prawną. W związku z brakiem precyzyjnej normy prawnej regulującej powyższą kwestię, na przestrzeni lat wydawane wyroki w podobnych stanach faktycznych kształtowały kilka linii orzeczniczych. Różnice w wykładni przepisów PDOFizU dotyczyły nie tylko neutralności podatkowej wycofania części wkładu ze spółki niebędącej osobą prawną. W przypadkach stwierdzenia powstania przychodu z powyższego tytułu kolejnym wątkiem interpretacyjnym było przypisanie przychodu do odpowiedniej kategorii – przychodu z praw majątkowych, bądź przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Komentowany wyrok WSA wpisuje się w linię orzeczeń Wojewódzkich Sądów Administracyjnych uznających czynność częściowego wycofania wkładu ze spółki osobowej za neutralną podatkowo na gruncie PDOFizU. Skład orzekający powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22.5.2014 r. (II FSK 1471/12), którego opinię w pełni podziela, mimo że zapadł na podstawie odmiennego stanu faktycznego oraz prawnego.

Zdaniem sądu argumentem przeważającym za uznaniem wycofania części wkładu ze spółki osobowej za czynność neutralną podatkową jest brak regulacji w PDOFizU określającej z tego tytułu przychód po stronie podatnika. Istnieje norma prawna określająca powstanie przychodu w momencie całkowitego wystąpienia wspólnika ze spółki i otrzymania przez niego z tego tytułu środków pieniężnych. Tym samym, zdaniem WSA, ustawodawca, jeśli chciałby opodatkować również częściowe wycofanie wkładu ze spółki osobowej, to umieściłby w PDOFizU odpowiednią normę prawną. Wykładnia rozszerzająca normy prawa podatkowego byłaby tutaj ewidentnie na niekorzyść podatników.

Argumentacja WSA dotycząca ryzyka zaistnienia podwójnego opodatkowania wymaga szczególnego podkreślenia, gdyż zdaniem sądu opodatkowanie wycofania części wkładu ze spółki osobowej może naruszyć zasadę memoriałowego rozpoznawania przychodów i kosztów uzyskiwanych za pośrednictwem spółek niebędących osobami prawnymi przez ich wspólników. W związku z tym, zdaniem WSA, jakiekolwiek przepływy pieniężne między wspólnikiem a spółką osobową powinny być neutralne podatkowo.

Pomimo trafności powyższych argumentów, komentowany wyrok najprawdopodobniej nie zakończy sporu interpretacyjnego dotyczącego kwestii opodatkowania wycofania części wkładu ze spółki osobowej, przez co podatnicy nadal będą musieli liczyć się z ryzykiem zapłaty podatku od takiej czynności.

 

Opracowanie i komentarz: Michał Linkiewicz, konsultant

Komentarze przygotowali eksperci z PwC

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Neutralność podatkowa wycofania części wkładu ze spółki osobowej na gruncie PDOFizU
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny