Nadwyżka kosztów wyżywienia w podróży służbowej ponad limit z rozporządzenia MPiPS stanowi przychód ze stosunku pracy

A A A

Spółka, zapewniając pracownikom całodzienne bezpłatne wyżywienie, którego koszt będzie wyższy niż dieta przysługująca pracownikowi na podstawie przepisów rozporządzenie MPiPS, powinna rozpoznać po stronie pracownika dodatkowy przychód stanowiący różnicę pomiędzy kwotą zwrotu a kwotą diety wynikającą z przepisów MPiPS.

Wyrok NSA z 11.9.2015 r., II FSK 1516/13

Komentowany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym: spółka akcyjna (dalej: spółka) wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (dalej: DIS) z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej, wskazując, że zamierza wprowadzić nowy system rozliczania wydatków na wyżywienie ponoszonych przez pracowników w czasie odbywanych przez nich podróży służbowych. W ramach tego nowego systemu spółka zamierza zapewnić pracownikom całodzienne bezpłatne wyżywienie i nie wypłacać diet, na co pozwalają odpowiednie przepisy Kodeksu pracy i rozporządzeń wykonawczych. Bezpłatne wyżywienie ma być zapewnione na trzy różne sposoby:

1) wypłatę zaliczki na poczet wydatków na wyżywienie z późniejszym jej rozliczeniem;

2) poprzez wyposażenie pracownika w kartę służbową;

3) zwrot pracownikowi wydatków poniesionych przez niego na wyżywienie w czasie podróży służbowej na podstawie przedstawionych dokumentów.

Dodatkowo spółka wskazała, że zgodnie z zapisami programu kwota przeznaczona na całodzienne wyżywienie będzie wyższa niż dieta przysługująca pracownikowi na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19.12.2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowych na obszarze kraju (Dz.U. Nr 236, poz. 1990 ze zm., dalej: rozporządzenie MPiPS).

Na tle powyższego stanu faktycznego spółka zwróciła się z pytaniem do DIS, czy nadwyżka rzeczywistych kosztów wyżywienia za czas podróży służbowej pracownika pokrytych przez pracodawcę ponad wysokość diety, określonych w rozporządzeniu MPiPS stanowi dla pracownika przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. poz. 361, dalej: PDOFizU).

Spółka stanęła na stanowisku, że powyższa nadwyżka nie powinna stanowić przychodu pracownika, gdyż zapewnienie pracownikowi całodziennego wyżywienia podczas podróży służbowej powinno być uznane za „inne należności za czas podróży służbowej pracownika”, które są wolne od podatku od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) ­PDOFizU.

Dyrektor IS uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, prezentując pogląd, że zapewnienie pracownikowi całodziennego wyżywienia podczas podróży służbowej nie mieści się w regulacji przepisów dotyczących zwrotu kosztów innych udokumentowanych wydatków i nadwyżka tej kwoty ponad limit diety powinna stanowić przychód pracownika.

Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa spółka zaskarżyła interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej: WSA), który oddalił jej skargę. Spółka wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) skargę kasacyjną od wyroku WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię polegającą na stwierdzeniu, że pod pojęciem innych należności za czas podróży służbowej nie można rozumieć kosztów całodziennego wyżywienia pracownika będącego w podróży służbowej przekraczających wysokość diet określonych w rozporządzeniu MPiPS. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że skoro koszty wyżywienia w czasie podróży służbowej zamykają się w pojęciu diety i jednocześnie, co istotne, dieta ma służyć pokryciu zwiększonych kosztów wyżywienia, a nie pełnych kosztów wyżywienia w czasie podróży służbowej to nie można przyjąć, że te same rodzajowo wydatki (koszty wyżywienia) za czas odbywania podróży służbowej mogą mieścić się także w pojęciu innych należności.

Komentarz

Komentowany wyrok NSA wpisuje się w niekorzystne dla podatników stanowisko prezentowane w wydawanych przez Ministerstwo Finansów indywidualnych interpretacjach podatkowych, zgodnie z którym zwrot wydatków na wyżywienie w czasie podróży służbowej ponad limit przysługującej pracownikowi diety na podstawie przepisów MPiPS powinien stanowić dla niego dodatkowy dochód podlegający opodatkowaniu. Niniejsze stanowisko opiera się na wykładni przepisów rozporządzenia MPiPS wskazującej, że koszty wyżywienia w czasie podróży służbowej są ściśle skorelowane z dietą i tylko ona powinna służyć wyrównaniu pracownikowi zwiększonych (a nie pełnych) wydatków związanych wyżywieniem poza miejscem zamieszkania. W przypadku sfinansowania pracownikowi całych kosztów wyżywienia podczas podróży służbowej pracownik unika wydatków, które musiałby ponieść, gdyby nie udawał się w podróż służbową. W związku z czym pracownik odnosi zidentyfikowaną prywatną korzyść z tego tytułu, która zdaniem NSA, nie podlega zwolnieniu na podstawie innych obowiązujących przepisów.

Co prawda jest to pierwszy wyrok NSA w podobnej sprawie i mimo że wydany w odniesieniu do nieobowiązującego już rozporządzenia MPiPS może mieć on wpływ na dotychczasową linię orzeczniczą Wojewódzkich Sądów Administracyjnych. Dotychczasowe wyroki WSA były zazwyczaj korzystne dla podatników i wskazywały, że takie świadczenie nie powinno być uznane za dodatkowy dochód pracownika, co moim zdaniem jest bardziej trafne i wpisuje się w charakterystykę tego świadczenia, które jest zapewniane przez pracodawcę w ścisłej korelacji z podróżą służbową, odbywaną przez pracownika na polecenie pracodawcy. Jak wskazał np. WSA w Warszawie w wyroku z 23.1.2015 r., III SA/Wa 1111/14, w przypadku zapewnienia zwrotu pełnych kosztów wyżywienia na podstawie rachunku nie można mówić o diecie, w takiej bowiem sytuacji nie przysługuje ona pracownikowi. Dodatkowo zdaniem WSA sytuacja rozliczania bezpośrednich kosztów wyżywienia (a nie wypłacania diety) jest analogiczna do sytuacji, w której pracodawca ponosi bezpośredni koszt noclegu czy też przejazdu i nie wypłaca pracownikowi ryczałtów wskazanych w rozporządzeniu MPiPS. W moim przekonaniu to słuszne porównanie, gdyż dieta jest również swego rodzaju ryczałtem wypłacanym tylko i wyłącznie, kiedy wyżywienie nie jest zapewnione. Dlatego też, w moim przekonaniu i zgodnie z zaprezentowanym wyrokiem WSA, pełen zwrot kosztów wyżywienia powinien być zwolniony z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) PDOFizU, tak jak inne koszty podróży służbowej.

Podsumowując, należy wskazać, że komentowany wyrok NSA może mieć duży wpływ na zmianę orzecznictwa w zakresie opodatkowania zwrotu przez pracodawcę pełnych kosztów wyżywienia poniesionych przez pracowników podczas podróży służbowych. Jeżeli takie stanowisko się ugruntuje, to nie tylko wzrosną obciążenia dla pracodawców i pracowników, ale również wzrosną obowiązki administracyjne związane z rozliczeniem diet (np. w przypadku zwrotu kosztów tylko za jeden posiłek w czasie dnia).

Opracowanie i komentarz: Paweł Majewski, starszy konsultant

Komentarze przygotowali eksperci z PwC

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Nadwyżka kosztów wyżywienia w podróży służbowej ponad limit z rozporządzenia MPiPS stanowi przychód ze stosunku pracy
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny