Nadpłata z tytułu zwróconych składek z ZUS na ubezpieczenia należna jest podatnikowi,a nie płatnikowi

A A A

Zwrócenie płatnikowi nienależnie przez niego pobranych od podatnika składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oznacza, że płatnik uzyskuje sumy stanowiące własność podatnika i nie może nimi rozporządzać jak własnymi, gdyż do niego nie należą. Sumy te stanowią pieniądze pozostawione do dyspozycji podatnika w rozumieniu art. 11 ust. 1 PDOFizU, a zatem są przychodem podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wyrok NSA z 20.10.2017 r., II FSK 2610/15

Spółka zatrudniająca na podstawie polskiej umowy o pracę pracowników oddelegowanych z Korei Południowej odprowadzała z tytułu tych umów składki na ubezpieczenie społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne. W następstwie weryfikacji zasad ustalania obowiązku wpłacania składek do ZUS spółka doszła do wniosku, że pracownicy z Korei Południowej powinni zostać uznani za wyłączonych z obowiązkowego ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego w Polsce zgodnie z postanowieniami umowy o zabezpieczeniu społecznym między Rzeczpospolitą Polską i Republika Korei z 25.2.2009 r.

W wyniku działań spółki ZUS zwrócił nadpłacone składki. W konsekwencji zasad oddelegowania obowiązujących w spółce, która jest podmiotem należącym do światowego koncernu, wynagrodzenie oddelegowanych pracowników było wypłacane według zasady gwarantowanego wynagrodzenia netto. Taki sposób wyliczenia wynagrodzenia ma na celu zapewnić pracownikowi taki sam poziom dochodu w trakcie trwania oddelegowania, jaki otrzymywał w swoim kraju macierzystym. W przypadku pracowników z Korei pracujących w Polsce skutkowało to sytuacją, w której rzeczywiste obciążenia podatkowe oraz składkowe leżały po stronie spółki. Ponadto wszelkie zwroty uznane zostały za należne pracodawcy i nie są przekazywane pracownikowi, którego roszczenia z tytułu stosunku pracy uznane zostają za spełnione.

W związku z powyższym stanem faktycznym spółka wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji do Dyrektora IS w Warszawie, stojąc na stanowisku, iż wartość zwróconych nienależnie pobranych składek na ubezpieczenie społeczne w części finansowanej z wynagrodzenia pracowników oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, także finansowane przez pracownika, nie są dodatkowym dochodem ze stosunku pracy i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Swoje stanowisko argumentowała faktem istnienia porozumienia z pracownikami o gwarantowanym wynagrodzeniu netto skutkującego zachowaniem kwoty nadpłaconych składek po stronie spółki.

Dyrektor IS w Warszawie w interpretacji z 4.7.2014 r. (IPPB2/415-272/14-2/MK) uznał stanowisko spółki za błędne, wskazując, że kwota zwróconych pracownikom składek na ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez pracowników oraz wartość składki na ubezpieczenie zdrowotne płatnik winien zaliczyć do przychodów z tytułu stosunku pracy i pobrać zaliczkę na podatek dochodowy w okresie, w którym nastąpiło dokonanie zwrotu. Za nieistotne uznał porozumienie między pracownikiem a pracodawcą odnośnie gwarantowanego wynagrodzenia netto.

Spółka zaskarżyła wydaną interpretację do WSA w Warszawie, który nie zgodził się ze stanowiskiem organu i uchylił zaskarżoną interpretację. W wyroku z 10.6.2015 r. (III SA/Wa 3337/14) uzasadnił swoje stanowisko tym, że kwoty nadpłaconych składek nie zostaną nigdy przekazane pracownikom, uznając za istotne występowanie porozumienia o gwarantowanym wynagrodzeniu netto.

Organ interpretacyjny wniósł skargę kasacyjną na powyższy wyrok do NSA, który uchylił wyrok i oddalił skargę spółki. Uzasadniając swoje stanowisko, NSA wskazał na istotę sprawy, którą należy upatrywać w rozróżnieniu pozycji podatnika i płatnika. Środki zwrócone na rachunek spółki, która pełniła funkcję płatnika, należy uznać za środki pracowników, jako że zostały pierwotnie potrącone z dochodu, podatków pracowników. Fakt, czy podatnicy dokonają kiedykolwiek rozliczenia z pracownikiem, należy traktować jako osobne zagadnienie. Zgodnie z powyższym właściwe jest wg NSA rozstrzygnięcie organu w związku z nałożeniem obowiązków wynikających z art. 45 ust. 3a PDOFizU.

Komentarz

Odmienności stanowiska zajętego w powyższej sprawie przez wnioskodawcę i WSA z jednej strony, a Dyrektora IS i NSA z drugiej należy upatrywać w rozróżnieniu aspektu sprawy, na który został postawiony akcent. Istotą sprawy jest brak zwrotu kwot nadpłaconych składek na konto pracowników wynikający z porozumienia zawartego pomiędzy spółką a pracownikami. W rezultacie wnioskodawca wskazał (a WSA powtórzył), że w omawianej sytuacji nie dojdzie do otrzymania przez pracowników spółki zwrotu kwoty nadpłaconych składek. W konsekwencji nie rozpoznał tych kwot jako spełniających przesłanki wynikające z art. 45 ust. 3a PDOFizU. Jest to rozwiązanie zgodne z logiką i ekonomicznymi konsekwencjami umowy zawartej pomiędzy wnioskodawcą a jego pracownikami.

Niemniej jednak w interpretacjach i orzecznictwie dotyczących zagadnienia zwrotu kwoty nadpłaconych składek odnaleźć można stwierdzenia, iż składka zwracana jest ubezpieczonemu za pośrednictwem płatnika oraz, co kluczowe, że pomimo zwrotu jej na konto płatnika składek zwrócone kwoty są środkami pracownika. Na przykład w interpretacji wydanej przez Naczelnika Pierwszego US w Radomiu z 16.3.2004 r., nr US-24/2170/415/4/2004, czytamy, iż kwota nadpłaconych składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, sfinansowana przez pracownika, zwrócona przez ZUS za pośrednictwem pracodawcy (płatnika składek), stanowi de facto przychód ze stosunku pracy.

Przypatrując się roli płatnika wykazanej w art. 46 ust. 1 ŚwSpołU, wyraźne wydaje się zobligowanie płatnika do dokonywania wynikających z przepisów ustawy obliczeń, potrąceń z dochodów ubezpieczonych, rozliczeń oraz opłaceń należnych składek. Taki zakres obowiązków słusznie wydaje się odpowiadać podstawie interpretacji roli działania płatnika w imieniu podatnika. Zwrócona suma powinna zostać zatem uznana za pozostawioną do dyspozycji podatnika, który w ramach dysponowania środkami może zażądać wypłaty środków, jak również może zrezygnować z ich otrzymania, jak było to w przypadku oddelegowanych pracowników spółki.

Opracowanie i komentarz: Kamila Michałek; konsultant



Komentarze przygotowali eksperci z PwC

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Nadpłata z tytułu zwróconych składek z ZUS na ubezpieczenia należna jest podatnikowi,a nie płatnikowi
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny