Możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu odszkodowania wypłaconego na rzecz klientów w związku ze szkodami powstałymi podczas wykonywania usług transportowych

A A A

Gdy spółka płaci zlecającemu przewóz odszkodowanie z tytułu wyrządzonych podczas transportu szkód w towarach, dochodzi do naprawy szkody związanej z wadliwym wykonaniem usługi. Oznacza to, że odszkodowanie nie może być zaliczone do kosztów uzyskaniu przychodów, gdyż tego rodzaju wydatki zostały wyłączone z kosztów uzyskania przychodów na podstawie ww. przepisu art. 16 ust. 1 pkt 22 PDOPrU. Celem tego przepisu jest uniemożliwienie pomniejszenia podstawy opodatkowania o koszty poniesione w związku z nienależytym, wadliwym czy niepełnym wykonaniem zobowiązania.

Wyrok WSA w Poznaniu z 8.6.2016 r., I SA/Po 1562/15

Spółka prowadzi działalność w zakresie świadczenia usług transportowych. Zdarza się, że podczas świadczenia usług powstają szkody lub opóźnienia, w związku z którymi spółka wypłaca klientom odszkodowania. Przyczyny wypłaty odszkodowań są różne, czasem trudne do ustalenia jednoznacznie. Zdarza się również, że spółka wypłaca odszkodowania w sytuacji, w której zgodnie z przepisami prawa nie byłaby do tego zobowiązana. W takim wypadku decyzja ta jest typową decyzją biznesową. W ramach swojej działalności spółka podejmuje dodatkowe działania w celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia szkód po jej stronie.

We wniosku o interpretację indywidualną spółka zadała pytanie, czy m.in. odszkodowania wypłacane przez spółkę na rzecz klientów w związku ze szkodami towarów oraz odszkodowania wypłacane na podstawie decyzji biznesowych można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu. Zdaniem Spółki wszystkie wymienione przez nią odszkodowania mogą być zaliczone do kosztów podatkowych. Wadliwe wykonanie usługi może wystąpić wyłącznie w przypadku zawinionego działania podmiotu, co nie może mieć miejsca w przypadku profesjonalnego przewoźnika, na którym spoczywa obowiązek likwidacji szkody (i wypłaty odszkodowania) niezależnie od tego, czy swoim działaniem lub zaniechaniem zawinił. W ocenie spółki również odszkodowania wynikające z decyzji biznesowych powinny zostać przez nią zaliczone do kosztów podatkowych.

Organ uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe w zakresie odszkodowań wynikających z uszkodzeń towarów oraz odszkodowań wypłacanych na podstawie decyzji biznesowych. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odszkodowania wypłacane z tytułu uszkodzenia towarów mieszczą się w art. 16 ust. 1 pkt 22 PDOPrU – tj. podlegają wyłączaniu z kosztów podatkowych jako odszkodowania z tytułu wadliwego wykonania usługi. Z kolei odszkodowania wynikające z decyzji biznesowych mają na celu wyłącznie budowanie pozytywnego wizerunku, mieszczą się zatem w kategorii kosztów reprezentacji i również nie powinny być uznawane za koszty uzyskania przychodu.

Interpretacja została zaskarżona do WSA w Poznaniu. Sąd uznał skargę za bezzasadną i wskazał, że w opisanym stanie faktycznym odszkodowania związane z uszkodzeniem towarów są wypłacane w wyniku obiektywnie wadliwie wykonanej usługi. Natomiast odszkodowania wynikające z decyzji biznesowych nie spełniają podstawowych przesłanek do uznania ich za koszty uzyskania przychodu – nie mają wystarczającego związku z przychodem. Tym samym sąd nie podzielił zdania organu, iż odszkodowania wypłacone na podstawie decyzji biznesowych stanowią koszty reprezentacji. Nie ma to jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż stanowisko spółki i tak zostało uznane za błędne.

Komentarz

Przy ocenie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków z tytułu odszkodowań w związku ze szkodami powstałymi w trakcie wykonywania usług transportowych kluczowa jest kwestia ustalenia, czy przedmiotowe usługi zostały wykonane z należytą starannością, a co za tym idzie, czy nie mieszczą się one w zamkniętym katalogu pozycji wyłączonych z kosztów podatkowych na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 22 PDOPrU. Dane odszkodowanie powinno być również rozpatrywane indywidualnie w kontekście art. 15 ust. 1 PDOPrU, czyli związku z osiągnięciem przychodów lub zachowaniem albo zabezpieczeniem ich źródła.

Jak wynika z komentowanego wyroku, sam fakt, iż w wyniku wszczęcia procesu reklamacyjnego odszkodowanie zostało klientowi przyznane, może być wystarczający do uznania, że przedmiotowa usługa została wykonana wadliwie. W konsekwencji, w ocenie sądu, wydatki z tytułu wypłaty odszkodowania w związku ze szkodami powstałymi w trakcie wykonywania usług transportowych nie mogą zostać zaliczone do kosztów podatkowych, niezależnie od faktycznego zawinienia podmiotu świadczącego usługi.

Stanowisko sądu, że wszystkie odszkodowania wypłacane w wyniku decyzji biznesowych są niewystarczająco związane z osiągnięciem przychodów lub zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich osiągania, należy uznać za restrykcyjne. Można bowiem wyobrazić sobie sytuacje, w których dobrowolne poniesienie wydatków na wypłatę odszkodowań ma racjonalne uzasadnienie ekonomiczne. Przykładowo czasem wypłata odszkodowania jest dla spółki bardziej korzystna niż jej odmowa, która mogłaby skutkować utratą danego klienta. Brak możliwości zaliczenia tego typu wydatków do kosztów podatkowych jest zatem krzywdzący dla podatnika, który podejmuje racjonalne decyzje biznesowe.

Praktyka organów podatkowych oraz linia orzecznicza w zakresie odszkodowań oraz kar umownych są niejednolite, dlatego każda sprawa powinna być analizowana indywidualnie. Komentowany wyrok jest jednak potwierdzeniem, że podatnicy powinni liczyć się z ryzykiem zakwestionowania możliwości zaliczania do kosztów podatkowych wypłat odszkodowań z tytułu szkód powstałych w transporcie.

 

Opracowanie i komentarz: Joanna Melcher, konsultant

Komentarze przygotowali eksperci z PwC

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu odszkodowania wypłaconego na rzecz klientów w związku ze szkodami powstałymi podczas wykonywania usług transportowych
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny