Możliwość kwalifikowania do ulgi podatkowej na działalność badawczo-rozwojową świadczeń w formie ekspertyz, opinii, usług doradczych i równorzędnych zakupionych od podmiotów innych niż jednostki naukowe

A A A

Wykładnia językowa art. 18d ust. 2 pkt 3 PDOPrU uprawnia do konstatacji, że wymóg świadczenia lub wykonywania usług przez jednostkę naukową, dotyczy tylko nabycia wyników badań naukowych, natomiast nie dotyczy ekspertyz, opinii, usług doradczych i usług równorzędnych.

Wyrok WSA w Gliwicach z 3.10.2017 r., I SA/Gl 512/17

Komentowany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.

Spółka zajmuje się optymalizacją procesów produkcyjnych poprzez tworzenie nowych rozwiązań i szeroko rozumianą działalność badawczo-rozwojową.

Spółka wystąpiła o wydanie interpretacji w sprawie podatku CIT z następującym pytaniem: Czy spółka do kosztów kwalifikowanych wymienionych w art. 18d ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: PDOPrU), może zaliczyć wydatki na zakup ekspertyz, opinii, usług doradczych i usług równorzędnych, świadczonych lub wykonywanych przez podmioty inne niż jednostki naukowe w rozumieniu ustawy o zasadach finansowania nauki? Spółka broniła odpowiedzi twierdzącej na to pytanie, powołując się na wykładnię językową wskazanego przepisu. Zdaniem spółki występujący w przepisie łącznik a także wskazuje, że dla uznania kosztów uzyskania przychodów innych niż nabycie wyników badań naukowych za kwalifikowane do ulgi, nie jest konieczne uzyskanie świadczenia na podstawie umowy z jednostką naukową. Zgodnie z tym rozumowaniem ekspertyzy, opinie, usługi doradcze i usługi równorzędne, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, jeżeli będą wykorzystane na potrzeby działalności badawczo-rozwojowej, nawet jeżeli nie zostaną nabyte od jednostek naukowych.

Organ uznał takie podejście za nieprawidłowe, podważając interpretację językową spółki.

Jego zdaniem, wskazany łącznik a także, należy rozumieć jako synonim i lub również. Dlatego też przepis należy odczytać jako wprowadzający dwa warunki – nabycie wartości niematerialnych na potrzeby działalności badawczo-rozwojowej oraz od jednostki naukowej. Warunki te mają zastosowanie także dla ekspertyz, opinii, usług doradczych i usług równorzędnych.

Spółka zaskarżyła tę interpretację do WSA w Gliwicach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną interpretację, przychylając się do interpretacji przepisu przedstawionej przez spółkę.

Jak uzasadniono w wyroku, wniosek co do prawidłowości przyjętego przez spółkę podejścia wypływa z prawidłowego odczytania rozważanej normy z uwzględnieniem zasad deklinacji, która jest zgodna wyłącznie w zakresie dotyczącym wyników badań (wyników badań świadczonych lub wykonywanych na podstawie…), niezgodna zaś w odniesieniu do pozostałych elementów powołanych w tej normie (ekspertyzy, opinie, usługi doradcze i usługi równorzędne (...) świadczonych lub wykonywanych na podstawie umowy przez jednostkę naukową). Brak tej zgodności – w opinii sądu – przemawia za wykładnią wykluczającą warunek pochodzenia od jednostki naukowej ekspertyz, opinii, usług doradczych i usług równorzędnych. Sąd podkreślił również, że wykładnia słowa także nie wprowadza istotnych zmian w rozważaniu, poszerzając jedynie zakres przedmiotowy przepisu, a nie przesądzając o tym, że także pozostałe, poza wynikami badań, produkty powinny pochodzić o jednostek naukowych.

Sąd przyznał, iż pomimo że ostatecznie możliwe jest właściwe zrozumienie przepisu na podstawie wykładni językowej, sama konstrukcja przepisu może rzeczywiście budzić wątpliwości interpretacyjne.

Komentarz

Nie ulega wątpliwości, że zapisy art. 18d ust. 2 pkt 3 PDOPrU wprowadzone ustawą z 25.9.2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wspieraniem innowacyjności, sformułowane zostały w sposób niejasny i budzący wątpliwości interpretacyjne. Potwierdza to nie tylko stanowisko sądu w ww. sprawie, który wprost wskazuje na zawiłość przepisu, ale również znaczna liczba wniosków o interpretację organów podatkowych w odniesieniu do podobnych stanów faktycznych.

Organy podatkowe, po początkowo pozytywnym dla podatnika podejściu do sprawy, tj. kwalifikującym do ulgi koszty zakupu ekspertyz od podmiotów innych niż jednostki naukowe, zaczęły przyjmować stanowisko bardziej restrykcyjne, tj. wskazujące, że za koszty kwalifikowane należy uznać ekspertyzy, opinie, usługi doradcze i usługi równorzędne oraz nabycie wyników badań naukowych, które są świadczone lub wykonywane jednocześnie: na podstawie umowy przez jednostkę naukową oraz na potrzeby prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej. To restrykcyjne stanowisko jest uzasadniane etymologią terminu także, która zdaniem organów podatkowych, podobnie jak w interpretacji zaskarżonej w toku analizowanej sprawy, jest synonimem spójnika i, a co za tym idzie – wskazuje na fakt, iż za koszty kwalifikowane opisane w art. 18d ust. 2 pkt 3 PDOPrU mogą zostać uznane wyłącznie koszty ponoszone na rzecz jednostek naukowych. Linia taka została ugruntowana i stanowi podstawę interpretacji wydawanych przez organy podatkowe w ostatnim czasie.

W związku ze zmiennym stanowiskiem organów podatkowych i budzącym wątpliwości podatników uzasadnieniem interpretacji niekorzystnych pewne było, że kwestia ta znajdzie rozstrzygnięcie w sądach administracyjnych.

Analizowany wyrok jest już trzecim w sprawach o zbliżonym stanie faktycznym. Dwa poprzednie orzeczenia wydane przez WSA w Krakowie i WSA we Wrocławiu pozostawały ze sobą w sprzeczności, co zostało wykorzystane przez strony analizowanej sprawy, które powołały te wyroki w celu uzasadnienia swoich stanowisk w zaskarżonej interpretacji. W opisanym stanie faktycznym, jak czytamy w analizowanym wyroku WSA w Gliwicach, organ podatkowy na potwierdzenie swoich tez powołał się na wyrok WSA w Krakowie z 22.5.2017 r. I SA/Kr 347/17, który był wyrokiem o wydźwięku negatywnym dla podatnika, a skarżący – na wyrok WSA we Wrocławiu z 26.7.2017 r., I SA/Wr 364/17 będący wyrokiem pozy­tywnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w komentowanym wyroku, przychylił się do oceny prawnej wyrażonej przez WSA we Wrocławiu, stwierdzając, że dokonując interpretacji rzeczonego artykułu przy użyciu wykładni językowej, z punktu widzenia gramatyki języka polskiego, tylko wyniki badań naukowych powinny być świadczone lub wykonywane na podstawie umowy przez jednostkę naukową.

W naszej ocenie wyrok ten nie powinien być traktowany jako rozstrzygający wątpliwości podatników. Wciąż duże rozbieżności w interpretacji powoływanego przepisu wśród organów podatkowych oraz sądów administracyjnych sprawiają, że sytuacja wynikająca z toczącego się dyskursu jest dynamiczna i może się zmieniać z każdym kolejnym orzeczeniem. Przyjęcie przeważającego obecnie wśród sądów stanowiska pozytywnego dla podatnika może więc nieść za sobą duże ryzyko, które najlepiej minimalizować, występując w przypadku zainteresowanej osoby prawnej o indywidualną interpretację podatkową.

Należy jednocześnie zaznaczyć, że obecny impas prawdopodobnie zostanie rozwiązany nowelizacją ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze wspieraniem innowacyjności. Jej obecny projekt już wyraźnie wskazuje na konieczność zakupu wszelkich świadczeń objętych art. 18d ust. 2 pkt 3 PDOPrU od jednostek naukowych. Choć zmiana przepisów nie pozwoli rozwiązać wątpliwości dotyczących działalności badawczo-rozwojowej prowadzonej przez podatnika przed wejściem w życie nowych przepisów, to pozwoli uniknąć sytuacji spornych w tej materii w przyszłości, jeśli oczywiście projektowane zmiany ostatecznie zostaną wprowadzone. Jednocześnie oznacza to, że pozyskane dotychczas indywidualne interpretacje podatkowe wraz z wyrokami zabezpieczać będą podatników tylko w latach 2016–2017 (jeśli proponowane zmiany wejdą w życie od 1.1.2018 r.), kiedy to zapis był nieprecyzyjny i pozostawiał miejsce do dyskusji.

Opracowanie i komentarz: Bartłomiej Witczak, konsultant



Komentarze przygotowali eksperci z PwC

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Możliwość kwalifikowania do ulgi podatkowej na działalność badawczo-rozwojową świadczeń w formie ekspertyz, opinii, usług doradczych i równorzędnych zakupionych od podmiotów innych niż jednostki naukowe
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny