Koszty pośrednie, które są rozliczane w czasie zgodnie z prawem bilansowym, mogą stanowić koszt podatkowy jednorazowo na dzień ujęcia tych wydatków w księgach rachunkowych

A A A

Sąd nie podziela poglądów Ministra Finansów o metodzie kwalifikacji przywołanych kosztów uzyskania przychodu sprowadzającej się do ujęcia ich zgodnie z przepisami o rachunkowości. Z przepisu art. 15 ust. 4e ustawy nie wynika bowiem sposób rozliczenia kosztów, zgodnie z którym sposób (moment) kwalifikacji kosztów uzyskania przychodu jest określony w przepisach ustawy o rachunkowości.

Wyrok WSA w Gliwicach z 19.12.2012 r., I SA/Gl 575/12

 

We wniosku o interpretację indywidualną spółka wskazała, iż zamierza ponosić tzw. koszty pośrednie związane z prenumeratą czasopism, zakupywanych z góry na rok kalendarzowy lub okresy krótsze oraz koszty ubezpieczeń zazwyczaj na okres 12 miesięcy, niekoniecznie pokrywających się z rokiem podatkowym. Koszty te do celów bilansowych będą rozliczane w czasie, poprzez RMK czynne, w ten sposób, że ich wartość zostanie podzielona przez liczbę miesięcy, których będą dotyczyły, a uzyskana w wyniku tego podzielenia kwota będzie w każdym miesiącu przeksięgowywana z kont RMK na konta rachunku zysków i strat. Zdaniem spółki koszty dotyczące okresu nieprzekraczającego roku podatkowego, zgodnie z art. 15 ust. 4d i 4e PDOPrU, powinny być rozpoznane do celów podatkowych w całości w dniu, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych, nawet jeżeli były zaksięgowane na kontach RMK (bilansowych), natomiast jeżeli koszty dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, do celów podatkowych powinny być zaliczone do poszczególnych lat podatkowych w kwotach proporcjonalnych do okresu, którego dotyczą, z tym że kwota dotycząca kolejnego roku może być uznana za koszt podatkowy jednorazowo już w dniu otwarcia ksiąg rachunkowych – czyli w pierwszym dniu tego roku.

 

Organ podatkowy uznał powyższe stanowisko za nieprawidłowe. Zdaniem Ministra Finansów z brzmienia przepisu art. 15 ust. 4e PDOPrU wynika jednoznacznie, że ustawodawca uzależnia moment, w którym koszt pośredni staje się kosztem uzyskania przychodów, od momentu ujęcia go w księgach zgodnie z zasadami ustawy o rachunkowości. Przy czym nie chodzi w tym przypadku o jakiekolwiek ujęcie wydatku w księgach (np. na koncie RMK), tylko jego „ujęcie jako kosztu”, tzn. uznanie przez podatnika za taki koszt przy zachowaniu zasad rachunkowości. W opinii organu podatkowego dzień, na który ujęto koszt w księgach, to dzień, w którym w księgach pojawił się koszt na koncie kosztowym. Dalej minister argumentował, iż moment uznania wydatku za koszt podatkowy jest w obecnym stanie prawnym uzależniony od uznania go za taki koszt w ujęciu bilansowym oraz że ujęcie (zaksięgowanie) kosztu w księgach rachunkowych określa datę powstania kosztu podatkowego. Przepisy o rachunkowości decydują, na który dzień ujmuje się w księgach rachunkowych koszt, a tym samym przesądzają o dacie poniesienia kosztu podatkowego, z zastrzeżeniem rezerw i biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów. Jeśli zatem zgodnie z przyjętą polityką rachunkowości spółka do celów bilansowych wydatki stanowiące tzw. pośrednie koszty uzyskania przychodu rozlicza jednorazowo, to powinna je w tym samym czasie zaliczać do kosztów uzyskania przychodów do celów podatkowych. Jeśli zaś wydatki te do celów bilansowych rozliczała w czasie, to powinna je w tym samym czasie zaliczać do kosztów uzyskania przychodów do celów podatkowych.

 

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację Ministra Finansów i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd nie podzielił poglądów ministra o metodzie kwalifikacji przywołanych kosztów uzyskania przychodu sprowadzającej się do ujęcia ich zgodnie z przepisami o rachunkowości, w szczególności argumentował, iż zastosowany w sprawie art. 15 ust. 4d i 4e PDOPrU nie zawiera odesłania do ustawy o rachunkowości. Sąd stwierdził, iż za dzień poniesienia kosztu należy uznać dzień wpisania do ksiąg rachunkowych wydatku na podstawie faktury i to właśnie dzień wpisania faktury (wydatku) jest dniem poniesienia kosztu. Brak jest uzasadnienia dla wyrażonego w interpretacji poglądu, że skoro zgodnie z przyjętą „polityką rachunkowości” spółka do celów bilansowych wydatki stanowiące pośrednie koszty uzyskania przychodu będzie rozliczała w czasie, to powinna je w tym samym czasie zaliczać do kosztów uzyskania przychodów do celów podatkowych, co do zasady bowiem stanowi o tym art. 15 ust. 4e PDOPrU.

 

Komentarz

 

W komentowanej w powyższym wyroku kwestii momentu podatkowej potrącalności tzw. kosztów pośrednich, co do zasady, można zauważyć odmienne stanowiska organów podatkowych oraz sądów administracyjnych. Zgodnie z przeważającą liczbą interpretacji wydawanych przez organy podatkowe koszty pośrednie powinny być rozpoznawane w dacie, w której ujęto dany koszt na koncie kosztowym w księgach rachunkowych i to przepisy o rachunkowości determinują moment ich zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów. Z kolei większość orzeczeń sądowych mówi, iż koszty pośrednie powinny być rozpoznawane w dacie, pod którą ujęto koszt na podstawie faktury (lub innego dokumentu) do ksiąg rachunkowych, oraz że literalna wykładnia przepisów art. 15 ust. 4d i 4e PDOPrU nie pozwala na zastosowanie przepisów ­RachU w zakresie ustalenia momentu potrącalności kosztów pośrednich. Należy jednak w tym miejscu zwrócić uwagę, że istnieją odmienne od powyższego orzeczenia, jak choćby wyrok NSA z 27.9.2012 r. (II FSK 253/11). W związku z istniejącymi rozbieżnościami w orzecznictwie, dotyczącymi nawet poziomu NSA, wydaje się, że pomoc w merytorycznym rozstrzygnięciu sporu przyniosłoby podjęcie uchwały NSA w składzie 7 sędziów. W praktyce można doradzić podatnikom, iż w przypadku ponoszenia istotnych kosztów podlegających rozliczeniu w czasie, w celu zabezpieczenia się przed negatywnymi skutkami podatkowymi powinni oni występować do Ministra Finansów z wnioskiem o interpretację indywidualną w tym zakresie. Można również zauważyć, że ewentualne zastosowanie się przez podatnika do stanowiska Ministra Finansów zaprezentowanego w interpretacji, której dotyczy wyrok, w przedstawionym w niej stanie faktycznym (choć niezgodne ze orzeczeniem sądu) spowoduje przesunięcie momentu uznania kosztów podatkowych do kolejnych miesięcy danego roku i w konsekwencji zwiększenie kwot zaliczek na podatek dochodowy za początkowe miesiące danego roku podatkowego. W związku z tym zastosowanie takiego podejścia nie spowoduje zaniżenia podstawy opodatkowania przy obliczaniu zaliczek i nie jest związane z ryzykiem ewentualnych sankcji podatkowych, choć oczywiście negatywnie wpływa na rachunek przepływów pieniężnych w początkowych miesiącach roku.

 

 

Opracowanie i komentarz: Rafał Lubojański, menedżer

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Koszty pośrednie, które są rozliczane w czasie zgodnie z prawem bilansowym, mogą stanowić koszt podatkowy jednorazowo na dzień ujęcia tych wydatków w księgach rachunkowych
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny