Jak obliczać „wartość zadłużenia”, o której mowa w przepisach dotyczących niedostatecznej kapitalizacji?

A A A
 

Przy obliczeniu „wartości zadłużenia”, o której mowa w przepisach dotyczących niedostatecznej kapitalizacji, należy uwzględniać nie tylko zobowiązania z tytułu kredytów lub pożyczek, lecz również zobowiązania wynikające z transakcji dotyczących dostawy towarów czy usług.

 

Wyrok WSA w Gdańsku z 25.10 2010 r., I SA/Gd 661/10

 

 

Spółka we wniosku o wydanie interpretacji wskazała, że przedmiotem jej działalności jest projektowanie, budowa i eksploatacja odcinka autostrady, realizowane w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego. Zgodnie z zawartymi umowami spółka ma obowiązek współfinansowania tego projektu własnymi środkami w postaci pożyczek pochodzących od akcjonariuszy posiadających w spółce co najmniej 25% akcji w jej kapitale zakładowym. Na moment pierwszej spłaty odsetek wartość zadłużenia spółki wobec akcjonariuszy z tytułu udzielonych pożyczek przekroczyła trzykrotność wartości tego kapitału.

 

W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym spółka zadała pytanie, czy do wartości zadłużenia, określonej w art. 16 ust. 1 pkt 60 ustawy o CIT, którą to wartość, zgodnie z tym przepisem, porównuje się do trzykrotności wartości kapitału zakładowego spółki, należy zaliczać również zobowiązania pożyczkobiorcy wynikające z innych tytułów niż pożyczki (kredyty), a w szczególności zobowiązania z tytułu świadczenia usług i dostawy towarów.

 

Spółka stanęła na stanowisku, że do wartości zadłużenia należy zaliczać jedynie te zobowiązania pożyczkobiorcy, które wynikają z zawartych umów pożyczek (kredytów). Natomiast nie należy uwzględniać przy obliczeniu tej wartości innych zobowiązań, w tym z tytułu dostawy towarów czy usług.

 

Dyrektor IS nie zgodził się z tym stanowiskiem. Zdaniem organu podatkowego w art. 16 ust. 1 pkt 60 PDOPrU jest mowa o zadłużeniu, a nie o zadłużeniu z jakiegoś jednego tytułu. W związku z tym przepisy o niedostatecznej kapitalizacji znajdują zastosowanie w przypadku wypłaty odsetek od pożyczek (kredytów), kiedy zadłużenie spółki z jakiegokolwiek tytułu wobec wspomnianych podmiotów powiązanych przekroczy odpowiedni poziom określony na dzień zapłaty odsetek od pożyczki (kredytu). Zatem do kwoty zadłużenia należy zaliczyć zarówno zadłużenie z tytułu pożyczek, jak i wszelkie inne zadłużenia.

 

Spółka nie zgodziła się z tym stanowiskiem i po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa wniosła skargę do WSA.

 

Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowił jednak o jej oddaleniu. Zdaniem sądu, skoro przepisy PDOPrU nie definiują użytego w treści art. 16 ust. 1 pkt 60 pojęcia zadłużenia, przy dokonywaniu interpretacji tej normy odwołać należy się do wykładni językowej, zgodnie z którą za zadłużenie uznać należy sumę długów. W konsekwencji rację przyznano organowi podatkowemu, że dla ustalenia wartości zadłużenia wobec znaczących udziałowców należy uwzględniać nie tylko zobowiązania z tytułu pożyczek i kredytów, ale również z tytułu dostaw towarów i usług.

 

Opracowanie: Anna Chimerek, konsultantka

 

Komentarz

 

Istotą sporu rozpoznawanego przez sąd jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób należy określić wartość zadłużenia spółki wobec akcjonariuszy na potrzeby obliczenia współczynnika niedostatecznej kapitalizacji. Celem tej operacji jest bowiem ustalenie, w jakiej wysokości spółka jest uprawniona do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek od pożyczek udzielonych przez podmioty powiązane. W przypadku niedostatecznej kapitalizacji koszt odsetkowy nie podlega potrąceniu od przychodu w zakresie, w jakim wartość zadłużenia spółki wobec kwalifikowanych akcjonariuszy przekracza trzykrotność jej kapitału zakładowego.

 

W takiej sytuacji pojawia się istotny problem, ponieważ ustawodawca nie określił, jak należy rozumieć pojęcie wartości zadłużenia. Z jednej strony można przyjąć , jak uczynił to organ podatkowy, poprzez uwzględnienie „globalnej” wartości zadłużenia ze wszystkich tytułów prawnych wobec kwalifikowanych akcjonariuszy.

 

Alternatywnie, tak jak oczekiwała tego spółka, należałoby wziąć pod uwagę jedynie zobowiązania z tytułu pożyczek lub kredytów.

 

Biorąc pod uwagę wykładnię funkcjonalną przepisów o niedostatecznej kapitalizacji oraz cel ich wprowadzenia do PDOPrU, nie sposób podzielić stanowiska zaprezentowanego przez sąd. Wprawdzie zgodzić się można, że wskutek braku zdefiniowania w ustawie pojęcia wartości zadłużenia można odwołać się do językowego rozumienia tego pojęcia. Niemniej jednak musi to nastąpić w kontekście regulacji dotyczącej niedostatecznej kapitalizacji, które odnoszą się do ograniczenia dofinansowania spółek przez jej udziałowców z tytułu udzielanych pożyczek, a nie ze wszystkich możliwych zobowiązań handlowych.

 

Orzecznictwo dotyczące omawianej kwestii nie jest jednolite. Zgodnie bowiem z wyrokiem WSA w Bydgoszczy z 9.11.2010 r. (I SA/Bd 815/10) za uzasadniony należy uznać pogląd, że w takich okolicznościach uwzględnia się wyłącznie zadłużenie z tytułu pożyczek lub kredytów od znaczących udziałowców.

 

Radosław Baraniewicz, konsultant

 

 

Wybór orzeczeń i komentarze przygotowali eksperci z Działu prawno-podatkowego i Zespołu zarządzania wiedzą PricewaterhouseCoopers

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Jak obliczać „wartość zadłużenia”, o której mowa w przepisach dotyczących niedostatecznej kapitalizacji?
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny