Incydentalne transakcje finansowe dokonywane w ramach grupy kapitałowej należy traktować jako czynności sporadyczne, niepodlegające uwzględnieniu przy wyliczaniu proporcji VAT

A A A

Ocena charakteru danej czynności z perspektywy tego, czy stanowi ona pomocniczą transakcję finansową, o której mowa w art. 90 ust. 6 VATU, musi uwzględniać szereg różnych okoliczności. Konieczne jest też ustalenie, czy tego rodzaju czynność podatnika stanowi bezpośrednie, trwałe i konieczne przedłużenie czy uzupełnienie jego działalności opodatkowanej.

Wyrok NSA z 13.3.2020 r., I FSK 833/19


Komentowany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym: wniosek o wydanie interpretacji złożyła Spółka będąca czynnym podatnikiem VAT, której głównym przedmiotem działalności jest działalność portali internetowych i udostępnianie powierzchni w serwisach internetowych w celu realizacji usług reklamowych, a także oferowanie użytkownikom Internetu płatnego dostępu do treści online. Umowa Spółki przewidywała, że przedmiot działalności Spółki stanowiła także działalność holdingów finansowych, jednak Spółka nie prowadziła działalności gospodarczej w tym zakresie.

Spółka wskazała, że udzieliła kilku gwarancji na rzecz podmiotów powiązanych, wskazując przy tym, konkretnie jakich gwarancji, na rzecz jakich podmiotów i w jakim okresie udzieliła. Przedmiotowe gwarancje były udzielane tylko w określonych momentach czasu i wyłącznie na rzecz podmiotów powiązanych, w związku z zaciągnięciem przez nich określonych zobowiązań. Jednocześnie od 2013 r. Spółka nie udzieliła żadnych gwarancji na rzecz podmiotów powiązanych. Tym samym udzielanie gwarancji przez Spółkę nie miało stałego charakteru.

W związku z powyższym Spółka zwróciła się o potwierdzenie, że nie była ona zobowiązana do uwzględnienia otrzymanego wynagrodzenia z tytułu udzielonych gwarancji przy obliczaniu proporcji VAT, o której mowa w art. 90 ust. 2 i 3 VATU.

Organ podatkowy uznał jej stanowisko za nieprawidłowe, wskazując, że udzielanie gwarancji finansowych podmiotom powiązanym nie jest działalnością marginalną dla całokształtu działań Spółki, a wykonywane przez nią transakcje finansowe nie mają charakteru „sporadycznego”.

Wyrokiem z 7.1.2016 r., I SA/Kr 1734/15, WSA w Krakowie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. Jednak na skutek skargi kasacyjnej Ministra Finansów NSA wyrokiem z 8.6.2018 r., I FSK 1117/16, uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie. Wyrok został uchylony ze względów proceduralnych – odpis wyroku doręczony stronie nie zawierał pełnego uzasadnienia.

Sąd I instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. Wskazał, że całokształt przedstawionych we wniosku okoliczności, tj. liczba udzielonych gwarancji, zaangażowanie zasobów Spółki, a także stopień powiązania tych czynności z podstawową działalnością Spółki przemawia za uznaniem, że czynności te miały charakter sporadyczny w porównaniu z zasadniczą jej działalnością.

Szef Krajowej Informacji Skarbowej zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi i jej oddalenie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Krakowie do ponownego rozpoznania.

Tym sposobem sprawa ponownie trafiła przed NSA, który nie przychylił się do argumentacji organu i oddalił skargę kasacyjną.

Zdaniem NSA nie doszło do błędnej wykładni przepisów VATU. W swojej argumentacji NSA odwołał się zarówno do orzecznictwa TSUE, jak i krajowych sądów administracyjnych, z których jasno wynika, że oceniając charakter czynności, należy uwzględniać całokształt okoliczności, a sama częstotliwość udzielania gwarancji nie ma tutaj decydującego znaczenia. Należy uwzględniać stopień zaangażowania środków, liczbę udzielonych gwarancji, zaangażowanie zasobów Spółki, stopień powiązania tych czynności z podstawową działalnością Spółki.

W ocenie NSA w analizowanej sprawie liczba udzielonych gwarancji, stopień zaangażowania zasobów Spółki, stopień powiązania tych czynności z podstawową działalnością Spółki przemawia za uznaniem tych czynności za sporadyczne w rozumieniu wskazanego wyżej przepisu. Jak wskazał NSA, w przypadku udzielania gwarancji stopień zaangażowania zasobów własnych był znikomy, nie można też przyjąć, by liczba udzielonych gwarancji była znaczna, a gwarancje te nie były udzielane podmiotom zewnętrznym, trudno też dopatrzyć się powiązania tych transakcji z podstawową działalnością Spółki. Także wysokość obrotu z tych transakcji w porównaniu do całego obrotu Spółki nie była znacząca.

Sąd podkreślił, że częstotliwość udzielania gwarancji nie jest tą decydującą okolicznością. W związku z tym gwarancje należało uznać za sporadyczne stosownie do treści art. 90 ust. 6 VATU, nie wchodzące do obrotu, o którym mowa w art. 90 ust. 3.

Komentarz

Należy zgodzić się ze stanowiskiem NSA, które pozostaje w zgodzie z jednolitą linią orzeczniczą prezentowaną przez polskie sądy administracyjne. Organy podatkowe z kolei w wielu przypadkach nadal prezentują podejście nakazujące podatnikom uwzględnianie tego typu transakcji w wyliczaniu współczynnika VAT. W wydawanych także w 2020 r. interpretacjach indywidualnych organy podatkowe, podobnie jak w analizowanej sprawie nie biorą pod uwagę wszystkich przesłanek, zdefiniowanych w orzecznictwie TSUE, niezbędnych do ustalenia, czy daną czynność należy uznać za sporadyczną/pomocniczą dla potrzeb kalkulacji tzw. współczynnika VAT.

Wspomniane podejście organów podatkowych w praktyce doprowadza do wieloletnich sporów z podatnikami, które zazwyczaj kończą się uchyleniem interpretacji indywidualnej i koniecznością ponownego jej wydania – tym razem już w zgodzie z wypracowanym orzecznictwem. W konsekwencji podatnicy pozostają w niepewności co do swojej sytuacji przez kilka lat, podczas gdy całe postępowanie mogłoby zakończyć się w ciągu kilku miesięcy.

Niezależnie od powyższego trudno przewidzieć, czy komentowane orzeczenie, wpisujące się w utrwaloną linię orzeczniczą dotyczącą definicji czynności sporadycznych/pomocniczych na gruncie VAT wpłynie na prezentowaną obecnie praktykę organów podatkowych.


Opracowanie i komentarz: Olga Nasiłowska, starszy konsultant



Wybór orzeczeń i komentarze przygotowali eksperci z Działu prawno-podatkowego i Zespołu zarządzania wiedzą PricewaterhouseCoopers


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Incydentalne transakcje finansowe dokonywane w ramach grupy kapitałowej należy traktować jako czynności sporadyczne, niepodlegające uwzględnieniu przy wyliczaniu proporcji VAT
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny