Częściowe wykorzystywanie nieruchomości mieszkalnej na cele gospodarcze

A A A
Wyrok ETS

Wyrok ETS z 21.4.2005 r. w sprawie Finanzamt Bergisch Gladbach v HE (C-25/03)

 

W niniejszej sprawie małżonkowie nabyli wspólnie w Niemczech własność działki gruntu. W trzech czwartych własność gruntu przypadała małżonce, w jednej czwartej zaś skarżącemu, jej małżonkowi. Na gruncie rozpoczęto budowę domu mieszkalnego, przy czym faktury za wykonywane w tym zakresie prace były wystawiane na nazwisko obojga małżonków, bez rozróżnienia, w jakiej części przypadają na skarżącego.

 

Skarżący zajmował jeden z pokojów w powstałym w ten sposób budynku mieszkalnym na potrzeby wykonywanej działalności gospodarczej. W związku z tym, skarżący dokonywał w kolejnych latach częściowego odliczenia podatku VAT naliczonego w cenie usług budowlanych. Za podlegającą odliczeniu skarżący uznał część podatku naliczonego równą udziałowi powierzchni zajmowanego pomieszczenia do całości powierzchni domu.

 

Niemieckie organy podatkowe zakwestionowały w ogóle możliwość rozliczenia przez skarżącego naliczonego podatku VAT twierdząc, iż wszelkie roboty budowlane były wykonywane na rzecz obojga małżonków łącznie, nie zaś na rzecz każdego z nich osobno.

 

Sąd krajowy uznał natomiast, iż skarżący miał prawo do odliczenia podatku VAT, lecz jedynie w części stanowiącej jedną czwartą dokonanego przez niego odliczenia, jako że jedynie w takiej części był on właścicielem gruntu i wznoszonego na nim budynku.

 

Sąd krajowy, do którego odwołanie złożył zarówno skarżący, jak i organy podatkowe, zwrócił się do ETS z pytaniem prejudycjalnym.

 

Trybunał stwierdził, iż zgodnie z jego utrwalonym orzecznictwem, w przypadku, gdy dany środek trwały jest użytkowany zarówno w celach prywatnych, jak i w związku z prowadzoną działalnością, podatnik może bądź w całości przypisać ten środek do prowadzonej działalności, bądź w całości uznać za element prywatnego majątku, bądź - co miało miejsce w danej sprawie - włączyć ten środek w zakres prowadzonej działalności gospodarczej jedynie w takim stopniu, w jakim jest on rzeczywiście wykorzystywany dla celów związanych z tą działalnością.

 

W danej sprawie, w takim zakresie, w jakim wybudowana nieruchomość służyła działalności gospodarczej skarżącego, dokonywał on nabycia usług budowlanych jako podatnik podatku VAT, co implikuje powstanie, w określonych granicach, prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu tych usług.

 

W rezultacie, ETS uznał, że w sytuacji, gdy osoba nabywa dom lub zleca jego wybudowanie w celu zamieszkania w nim wraz z rodziną, osoba ta może być uznana za działającą jako podatnik VAT oraz nabędzie związane z tym faktem prawo do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy korzysta ona z jednego z dostępnych pomieszczeń w tym domu w celu wykonywania działalności gospodarczej, choćby o znaczeniu pomocniczym, oraz dokonuje przypisania tego pomieszczenia do środków trwałych związanych z tą działalnością.

 

Trybunał stwierdził także, iż małżonkowie nie działali w danej sprawie łącznie jako jednolity podmiot gospodarczy i nie mogą być w rezultacie uznani w takim zakresie za podatnika podatku VAT. W konsekwencji, uzasadnione jest twierdzenie, iż na gruncie podatku VAT nabywcami usług budowlanych byli sami małżonkowie, nie zaś tworzona przez nich wspólnota majątkowa. Organy bezzasadnie odmówiły zatem prawa do odliczenia skarżącemu z tego jedynie powodu, iż - jak twierdziły - nabywcą usług związanych z naliczonym podatkiem VAT jest wspólnota majątkowa tworzona przez małżonków i nieprowadząca samodzielnej działalności gospodarczej.

 

Osobny problem stanowił zakres prawa do odliczenia w sytuacji, gdy skarżący był jedynie współwłaścicielem przedmiotowego budynku w ramach istniejącej wspólności majątkowej.

 

W odpowiedzi na pytanie prejudycjalne ETS potwierdził, iż skarżący był uprawniony do odliczenia całości podatku VAT naliczonego w takiej proporcji, w jakiej pozostaje do całości powierzchni domu powierzchnia pomieszczenia przeznaczonego na wykonywanie działalności gospodarczej. Konkluzja ta jest uzasadniona tym bardziej, iż współmałżonek skarżącego nie mógł w żadnym stopniu, jako osoba nieprowadząca jakiejkolwiek działalności gospodarczej, dokonać odliczenia podatku VAT w części korespondującej z powierzchnią wskazanego pomieszczenia. Niemniej, odliczenie dokonywane przez skarżącego nie mogło przekraczać kwoty wynikającej z jego udziału we współwłasności nieruchomości.

 

Trybunał zaznaczył także, że fakt wskazania obojga małżonków na fakturach dokumentujących nabycie usług budowlanych nie wyklucza odliczenia przez jednego tylko z małżonków podatku VAT we wskazanych przez ETS granicach.



Opracowanie: Michał Bernat
Autor jest doradcą podatkowym w biurze Kancelarii Wardyński i Wspólnicy w Brukseli oraz w Central European Law Offices, prowadzonym wspólnie z kancelarią Kocian Solc Balastik z Czech oraz kancelarią Cechova Rakovsky ze Słowacji

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Częściowe wykorzystywanie nieruchomości mieszkalnej na cele gospodarcze
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny