Decyzja odmawiająca dostępu do informacji publicznej

- wzór dokumentu

Informacja w administracji publicznej | 01/2015
Barbara Pietrzak

Poszczególne przesłanki ograniczające prawo do informacji publicznej implikują konieczność zbadania przez organ, przed wydaniem decyzji, konkretnych zagadnień i okoliczności, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Poniżej znajdą Państwo praktyczny wzór decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej ze względu na ochronę informacji niejawnych wraz z objaśnieniami, który uwzględnia specyfikę ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz poglądy sądów administracyjnych w tej materii.

Ustawa z 6.9.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.) dalej: DostInfPubU, reguluje m.in. zagadnienie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Odmowa udostępnienia informacji publicznej zawsze wymaga wydania decyzji administracyjnej. Przez pojęcie „odmowa udostępnienia informacji publicznej” należy rozumieć sytuację, w której organ posiada informację o charakterze publicznym, ale jej nie udostępnia, ponieważ prawo do informacji jest ograniczone np. zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, przepisami o informacji niejawnej oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (wyrok WSA w Warszawie z 17.3.2009 r., II SAB/Wa 176/08, Legalis). Artykuł 5 ust. 1 DostInfPubU jako przesłanki ograniczenia prawa do informacji publicznej wskazuje tajemnice uregulowane w odrębnych aktach prawnych. Przepis ten odsyła do tajemnic wskazanych w aktach rangi ustawowej, a tym samym tajemnice ustanowione w aktach niższego rzędu, np. w rozporządzeniach, nie będą mogły być podstawą odmowy udostępnienia informacji publicznej. Kwestię ochrony informacji niejawnych reguluje ustawa z 5.8.2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. Nr 182 poz. 1228 ze zm.), dalej: Ochr­InfU. Określa ona zarówno sposób klasyfikowania informacji niejawnych, organizowania ich ochrony, jak i krąg podmiotów uprawnionych do dostępu do tych informacji.

Do innych tajemnic ustawowo chronionych, najczęściej spotykanych w praktyce podmiotów zobowiązanych, należą: tajemnica państwowa, służbowa, skarbowa, statystyczna.

Orzecznictwo podkreśla konieczność stosowania ścisłej wykładni pojęcia „tajemnica ustawowo chroniona”. Zakaz udostępniania informacji jako objętych tajemnicą powinien być wyrażony wprost w ustawie i nie jest dopuszczalne konstruowanie jakichkolwiek domniemań na rzecz jego istnienia (wyrok NSA z 10.1.2014 r., I OSK 2075/13, Legalis). W judykaturze wskazuje się, że tajemnicy ustawowo chronionej nie statuują przepisy m.in. ustawy z 29.9.1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.) czy też ustawy z 29.8.1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1182 ze zm.); dalej OchrDanychU, przy czym w przypadku danych osobowych można rozważyć odmowę ich udostępnienia ze względu na ochronę prywatności osoby fizycznej, określoną w art. 5 ust. 2 DostInfPubU (wyrok NSA z 25.4.2014 r., I OSK 2499/13, Legalis). Jeżeli podmiot zobowiązany dochodzi do przekonania, że żądane informacje stanowią informację niejawną lub są objęte inną opisaną wyżej tajemnicą ustawowo chronioną powinien wydać decyzję odmawiającą udostępnienia informacji. Decyzja taka zawiera dodatkowe, wobec wymienionych w art. 107 ustawy z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.); dalej: KPA, elementy oraz wymaga szczegółowego uzasadnienia.

Decyzja Nr…[1]

Ministra...

z dnia…


Na podstawie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z 6.9.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Jana Kowalskiego o udostępnienie informacji publicznej o treści wyjaśnień złożonych przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w związku z działaniami przeprowadzonymi 5.1.2015 r. przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego w miejscowości X,

odmawiam udostępnienia informacji publicznej[2]

Uzasadnienie

Jan Kowalski, zamieszkały w…, wnioskiem z 2.2.2015 r. wystąpił o udostępnienie informacji publicznej o treści wyjaśnień złożonych przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w związku z działaniami przeprowadzonymi 5.1.2015 r. przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego w miejscowości X.

Przedmiotowe wyjaśnienia zostały przedstawione w notatce Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z 7.1.2015 r., który nadał jej klauzulę „zastrzeżone”.

Organ po przeprowadzeniu analizy wniosku oraz notatki Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego stwierdza, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną[3] w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Wyjaśnienia Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego dotyczą działań podjętych przez Agencję w związku z realizacją powierzonych jej zadań publicznych, a zatem mieszczą się w definicji informacji publicznej.

Organ stwierdził, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa nie każda informacja publiczna podlega udostępnieniu. W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Zasady ochrony informacji, które wymagają zabezpieczenia przed nieuprawnionym ujawnieniem, jako stanowiące tajemnicę państwową lub służbową, uregulowane zostały w ustawie z 5.8.2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. Nr 182 poz. 1228 ze zm.). Klasyfikowanie informacji niejawnej oznacza przyznanie jej jednej z klauzul tajności, co pociąga za sobą skutki w zakresie odpowiedniego z nią postępowania w okresie ochronnym, w szczególności informacja taka może być udostępniona wyłącznie osobie uprawnionej do dostępu do informacji niejawnych. Żądana informacja o treści wyjaśnień złożonych przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego korzysta z ochrony, jako informacja niejawna, a notatka obejmująca jej treść została opatrzona klauzulą „zastrzeżone”.

Ponadto, organ nie stwierdził zawyżenia klauzuli tajności nadanej notatce Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia 7.5.2013 r., a tym samym nie było podstaw do wystąpienia z wnioskiem przewidzianym w art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych[4]. Notatka zawiera informacje, których nieuprawnione ujawnienie może mieć szkodliwy wpływ na wykonywanie przez Agencję zadań w zakresie bezpieczeństwa publicznego.

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że wystąpiły przesłanki do odmowy udostępnienia informacji publicznej.

W toku postępowania o udostępnienie informacji stanowisko zajęły p. Ewa Mak – główny specjalista, p. Iga Kot – Dyrektor Biura Informacji Niejawnych.

Pouczenie[5]

Stronie niezadowolonej z decyzji przysługuje w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, prawo złożenia do Ministra… (adres:…) wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.


.............................................
(podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji)

[ Powyższy wzór możesz też pobrać w pliku do edycji (format RTF). Kliknij tutaj > ]

Objaśnienia

[1] Elementy decyzji – decyzja musi zawierać elementy wskazane w art. 107 § 1 KPA, tj.: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji, a jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Ponadto, w przypadku decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej ze względu na ochronę informacji niejawnych, jej uzasadnienie powinno zawierać także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, co nie jest równoznaczne, z podpisem osoby upoważnionej do wydania decyzji (wyrok WSA we Wrocławiu z 20.8.2014 r., IV SA/Wr 298/14, Legalis). W przypadku decyzji odmawiających udostępnienia informacji wydanych na podstawie art. 5 ust. 2 DostInfPubU konieczne jest również wskazanie w uzasadnieniu oznaczenia podmiotów, ze względu na których dobra, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. [2] Forma decyzji – odmowa udostępnienia informacji następuje zawsze w drodze decyzji administracyjnej. [3] Analiza wniosku – rozpoznając wniosek o udostępnienie informacji publicznej, każdorazowo należy przede wszystkim przeanalizować, czy żądana informacja stanowi informację publiczną. Jeżeli wnioskowana informacja nie stanowi informacji o sprawach publicznych, załatwienie zgłoszonego we wniosku żądania następuje w drodze pisma. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje w takiej sytuacji procedury decyzyjnej, a więc zastosowania KPA. Organ zawiadamia jedynie wnioskodawcę, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu informacji publicznej (por. wyroki NSA: z 10.1.2007 r., I OSK 50/06, z 30.10.2008 r., I OSK 873/08, Legalis). Dopiero uznanie, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną pozwala na rozważenie, czy zachodzą przesłanki do odmowy jej
udostępnienia. [4] Treść uzasadnienia decyzji – w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej ze względu na ochronę informacji niejawnych należy brać pod uwagę, że sądy administracyjne dopuszczają sądową kontrolę materialnych przesłanek utajnienia informacji w ramach spraw, których przedmiotem są akty (decyzje) będące następstwem przyznania klauzuli tajności (wyrok NSA z 14.9.2010 r., I OSK 1047/10, Legalis). Ma to wpływ na treść uzasadnienia decyzji. Jeżeli podmiot zobowiązany odmawia udostępnienia informacji ze względu na ochronę informacji niejawnych, którym sam nadał klauzulę tajności, to powinien w uzasadnieniu decyzji wyjaśnić powody, dla których żądane informacje zostały zaklasyfikowane jako niejawne oraz wykazać, że wskutek ich ujawnienia jakiekolwiek dobro czy interes państwa, interes publiczny lub prawnie chroniony interes obywateli zostałby zagrożony. Natomiast, jeżeli podmiot, do którego złożono wniosek, nie nadawał klauzuli tajności, a jedynie dysponuje informacjami niejawnymi, to powinien rozważyć, czy nie doszło do zawyżenia klauzuli i ewentualnie zwrócić się do osoby, która ją nadała, albo do przełożonego tej osoby z wnioskiem o dokonanie stosownej zmiany, zgodnie z art. 9 ust. 1 OchrInfU. Okoliczność tę należy wskazać w decyzji. [5] Pouczenie – treść pouczenia wynika z art. 127 § 3 KPA i znajduje zastosowanie do decyzji wydanych w pierwszej instancji przez ministra (w rozumieniu KPA) lub samorządowe kolegium odwoławcze.

Podstawa prawna

  • art. 5, art. 16 ust. 1 ustawy z 6.9.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.)

  • art. 104, art. 107 § 1, art. 127 § 3 ustawy z 14.6.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.)

  • art. 9 ust. 1 ustawy z 5.8.2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 182, poz. 1228 ze zm.)

Zdaniem redaktora

Odmowa dostępu do informacji publicznej uregulowana została przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz – przez odesłanie – postanowieniami Kodeksu postępowania administracyjnego. W powyższym wzorze Autorka przedstawia przykładowy sposób sporządzenia decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej ze względu na ochronę informacji niejawnych. Wskazuje na najważniejsze elementy stanu faktycznego i prawnego, które przemawiają jednoznacznie za odmownym sposobem rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w przedstawionej sytuacji, jak również przytacza przydatne orzecznictwo.