current issue

Studia Prawa Prywatnego

no. 2/2026

Umowa o naukę szkolną

Mateusz Pilich

Prof. UW, Wydział Prawa i Administracji, adwokat

Abstract

The article analyses the legal nature of a school enrolment agreement signed between the parents of a minor student (or an adult student) and the operator of a private school. The author takes a critical view of the traditional Polish scholarly opinion that a private-law relationship should accompany an administrative-law relationship in this case. He points out that modern private education is based on the institution of contract under the constitutional freedom to choose a school. The article discusses the evolution of case law in this matter and the structure of the contractual relationship arising from a school enrolment agreement. It explains the subject-matter structure and content of a school enrolment agreement, classified as a paid and mutual service contract. The author posits that, as a rule, the parties to the obligation are the student (represented, if necessary, by legal guardians) and the school operator. Disputes arising from such contracts should fall within the jurisdiction of common courts, while the provisions of education law merely establish the public-law framework for the operations of schools.

Keywords

enrolment contract, non-public school, student-school relationship, empirical type of contract, innominate contract, provision of educational services, private law character, administrative authority, administrative establishment, tuition fees, freedom of contract, contractual liability, educational law, consumer protection, civil court jurisdiction

Literature

H. Babiuch, Realizacja obowiązku szkolnego i obowiązku nauki w warunkach polskich, AUWr 2005, Nr 65;
T. Bakalarz, Kwalifikacja prawna umów, których przedmiotem jest działalność dydaktyczna, PS 2016, Nr 11-12;
A. Balicki, M. Pyter, Prawo oświatowe, Warszawa 2015;
A. Berkowicz, Historia powstania krakowskich szkół niepublicznych na tle zmian w zarządzaniu w edukacji polskiej po roku 1989, Kraków 2019;
P. Chmielnicki, Zakłady administracyjne w Polsce. Ustrój wewnętrzny, Warszawa 2008;
W. Czachórski, A. Brzozowski, M. Safjan, E. Skowrońska- -Bocian, Zobowiązania. Zarys wykładu, Warszawa 2009;
M. Darmosz, Zagadnienie egzekucji administracyjnej obowiązku edukacyjnego, PPPubl. 2020, Nr 2;
M. Grochowski, Przedawnienie roszczenia o opłatę za studia przed 1 września 2005 r., Pal. 2016, Nr 11;
J. Homplewicz, Glosa do uchw. SN z 21.7.1992 r., III CZP 84/92, OSP 1993, Nr 7-8;
J. Homplewicz, Glosa do wyr. SN z 9.11.2001 r., III RN 149/00, OSP 2003, Nr 1;
J. Homplewicz, Polskie prawo szkolne, Warszawa 1984;
I. Karasek-Wojciechowicz, Roszczenie o wykonanie zobowiązania z umowy zgodnie z jego treścią, Warszawa 2014;
G. Karaszewski, w: Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany (red. P. Nazaruk), Lex 2024;
P. Klaczak, Świadczenia rezultatu i starannego działania, KPP 2019, Nr 1;
D. Kurzyna-Chmiel, Funkcjonowanie szkolnictwa niepublicznego w oparciu o aktualnie obowiązujący stan prawny, PPPubl. 2019, Nr 7-8;
D. Kurzyna-Chmiel, Oświata jako zadanie publiczne, Warszawa 2013;
D. Kurzyna-Chmiel, Szkoły jako zakłady publiczne, ST 2017, Nr 3;
R. Kusiak-Winter, Administracja świadcząca, w: Prawo administracyjne. Zagadnienia ogólne i ustrojowe (red. J. Blicharz, P. Lisowski), Warszawa 2022;
C. Le Mao, O pisaniu historii preceptorów epoki Oświecenia. Przegląd historiograficzny i aktualne kierunki badań, w: Guwerner - preceptor - nauczyciel. Szkice z historii edukacji w Polsce i Europie Zachodniej (XVII-XIX w.) (red. A. Jakuboszczak, A. Kucharski, A. Wieczorek), Toruń 2022;
Z.K. Nowakowski, Zobowiązanie rezultatu i starannego działania, RPiE 1960, Nr 2;
W. Okoń, Nowy słownik pedagogiczny, Warszawa 2004;
Oxford Essential Quotations, (red. S. Ratcliffe), Oxford 2016, https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780191826719.001.0001/q-oro-ed4-00004582, dostęp: 31.7.2025 r.;
D. Pałucka, Przynależność zawodnika do polskiego związku sportowego, Journal of Education, Health and Sport 2017, Vol. 6, Nr 7, http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.998202, dostęp: 14.4.2026 r.;
J. Pierzchała, Prawo oświaty prywatnej, Warszawa 2016;
P. Przybysz, Sytuacja prawna jednostki w zakładzie oświatowym, w: Jednostka wobec działań administracji publicznej. Międzynarodowa Konferencja Naukowa Olszanica 21-23 maja 2001 r. (red. E. Ura), Rzeszów 2001;
M. Pyter, Skreślenie ucznia z listy uczniów a obowiązek szkolny, AUWr 2018, PPiA, Vol. CXIV;
M. Pyziak-Szafnicka, Kilka uwag o granicach czasowych odpowiedzialności kontraktowej, w: Ius et ratio. Księga jubileuszowa dedykowana Profesor Elżbiecie Skowrońskiej-Bocian (red. W. Borysiak, A. Gołaszewska, M. Olechowski, J. Wierciński), Warszawa 2022;
Z. Radwański, A. Olejniczak, Prawo cywilne. Część ogólna, Warszawa 2021;
Z. Radwański, A. Olejniczak, J. Grykiel, Zobowiązania - część ogólna, Warszawa 2022;
R. Raszewska-Skałecka, Organizacja i funkcjonowanie zakładów administracyjnych - wybrane zagadnienia, w: Prawo administracyjne. Zagadnienia ogólne i ustrojowe (red. J. Blicharz, P. Lisowski), Warszawa 2022;
R. Raszewska-Skałecka, Szkoła publiczna jako zdecentralizowany podmiot administracji publicznej. Studium administracyjnoprawne, Wrocław 2019;
R. Raszewska-Skałecka, Wybrane źródła prawa zakładowego i rola władztwa zakładowego wobec użytkownika zakładu administracyjnego, AUWr, PPiA 2020, t. 1(120);
A. Tarwacka, O sprawiedliwości i prawie: 1 tytuł 1 księgi Digestów: tekst - tłumaczenie - komentarz, ZP UKSW 2003, Nr 3.2;
H.-E. Tenorth, Kurze Geschichte der allgemeinen Schulpflicht, Bundeszentrale für politische Bildung 6.6.2014 r., https://www.bpb.de/themen/bildung/dossier-bildung/185878/kurze-geschichte-der-allgemeinen-schulpflicht/, dostęp: 31.7.2025 r.;
A. Ulanowska, Umowa o świadczenie usług medycznych - zagadnienia wybrane, PS 2012, Nr 3;
A. Zieliński, Odpowiedzialność odszkodowawcza opiekuna, Pal. 1975, Nr 4.