Komunikat Komisji Alternatywnych Metod Rozwiązywania Sporów przy Krajowej Radzie Radców Prawnych w Warszawie

Arbitraż i Mediacja | 01/2021
Tomasz Parkasiewicz

Krajowa Rada Radców Prawnych uchwałą z 5.12.2020 r. powołała Komisję Alternatywnych Metod Rozwiązywania Sporów (ADR), w skład której powołano radców prawnych od dawna zaangażowanych w obszarze zadań Komisji, w szczególności mediatorów i arbitrów sądów polubownych: r.pr. Tomasza Parkasiewicza (przewodniczący), r.pr. Katarzynę Borzęcką, r.pr. Damiana Czwojdzińskiego, r.pr. Kamilę Jakubowską-Banaszak, r.pr. Annę Jędrzejczak, r.pr. Annę Kluczek-Kollar, r.pr. Stefana Muchę, r.pr. Przemysława Ślepowrońskiego oraz r.pr. Agnieszkę Templin. Prace Komisji nadzorować będzie w ramach swoich kompetencji r.pr. Ewa Gryc-Zerych – Wiceprezes Krajowej Rady Radców Prawnych.


Decyzja organu samorządu radców prawnych na szczeblu krajowym stanowi odpowiedź na rosnącą rolę alternatywnych metod rozwiązywania sporów ADR (Alternative Dispute Resolution), co jest szczególnie istotne w obliczu ciągłego wzrostu liczby sporów sądowych, kiedy wymiar sprawiedliwości nie jest w stanie zapewnić obywatelom i przedsiębiorcom efektywnej ochrony prawnej. Zostało to szczególnie uwidocznione w okresie pandemii wirusa SARS-CoV2, skutkującej poważnymi zakłóceniami w obszarze gospodarczym, generującej znaczącą liczbę sporów na rynku, przy jednoczesnym okresowym wyłączeniu, a następnie spowolnieniu pracy sądów funkcjonujących przecież w nadmiernym obciążeniu już w okresie sprzed pandemii. W tym stanie rzeczy alternatywne metody rozwiązywania sporów stanowić mogą skuteczny instrument zapewniający dostęp do wymiaru sprawiedliwości służący efektywnemu rozwiązywaniu konfliktów, którego stroną pozostaje klient i zgodnie z jego interesem rozumianym nie tyle jako interes procesowy, jak w przypadku postępowania sądowego, ale utożsamiany z faktycznymi potrzebami klienta. Sprzyja temu w szczególności ich odformalizowany charakter i możliwość aktywnego udziału stron w rozwiązywaniu konfliktów. Taki stan rzeczy znajduje swoje potwierdzenie również w stanowisku organów Unii Europejskiej, w świetle którego metody ADR łącznie z procedurami sądowymi zapewniają postulowany przez Unię efektywny dostęp obywateli do wymiaru sprawiedliwości (tak: Rezolucja Parlamentu Europejskiego z 25.10.2011 r. w sprawie alternatywnych metod rozwiązywania sporów w sprawach cywilnych, handlowych i rodzinnych). Powołanie Komisji ADR Krajowej Rady Radców Prawnych pozostaje także w zgodzie z postulatem Europejskiej Komisji na Rzecz Skutecznego Wymiaru Sprawiedliwości (European Commision for the Effiency of Justice, CEPEJ) – organu zrzeszającego ekspertów ze wszystkich państw członkowskich Rady Europy i przygotowującego narzędzia do poprawy skuteczności oraz funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w Europie, działającego we współpracy z Międzynarodowym Instytutem Mediacji (International Mediation Institute) oraz Radą Adwokatur i Stowarzyszeń Prawniczych Europy (Council of Bars and Law Societes of Europe, CCBE). W treści dokumentu przyjętego na posiedzeniu Komisji (CEPEJ), 29.6.2018 r., podkreślono rolę zawodów prawniczych w rozwoju alternatywnych metod rozwiązywania sporów, wskazując, że przedstawiciele zawodów prawniczych powinni wykazywać się zaawansowaną refleksją i dogłębną znajomością wszelkich dostępnych metod rozstrzygania sporów. Zaleca się wręcz Adwokaturom i Stowarzyszeniom Prawniczym Europy tworzenie środowiska, które jest w równym stopniu otwarte na postępowania sądowe, jak i na alternatywne metody rozwiązywania sporów. Sama natomiast Rada Adwokatur i Stowarzyszeń Prawniczych Europy (CCBE) w dokumencie z 31.3.2017 r. pod nazwą „Związek między formalną i nieformalną sprawiedliwością: sąd oraz alternatywne rozwiązywania sporów”, podkreśla udział i zaangażowanie prawników, jako istotny element właściwego wdrażania systemów ADR. Ze stanowiska Rady wynika, że prawnicy ze względu na rozumienie porządku prawnego oraz praw i interesów stron są jednymi z najlepiej przygotowanych specjalistów do uczestnictwa w programach ADR. Z uwagi na swój status zawodowy są niezależni i podlegają surowym zasadom etycznym, w tym obowiązkowi zachowania poufności i tajemnicy zawodowej, zaś mając na względzie posiadane doświadczenie zawodowe, są dobrze zaznajomieni z obsługą sporów prawnych i posiadają wiedzę ukierunkowaną na rozwiązywanie ich w najlepszym interesie swoich klientów i w zgodzie z obowiązującymi przepisami. Taki stan rzeczy sytuuje alternatywne metody rozwiązywania sporów na szczególnej pozycji w zakresie funkcjonowania samorządu radców prawnych na szczeblu krajowym i skłania ku dalszemu zaangażowaniu w rozwój tego perspektywicznego obszaru. Komisja Alternatywnych Metod Rozwiązywania Sporów będzie kontynuować dotychczasowe i inicjować nowe projekty samorządowe ukierunkowane nie tylko na zwiększenie stopnia wykorzystywania instrumentów ADR, obejmujące m.in. uczestnictwo w procesach legislacyjnych, umacnianiu pozycji Ogólnopolskiej Sieci Ośrodków Mediacji Radców Prawnych, czy rozwój kompetencji mediacyjnych i negocjacyjnych członków samorządu zawodowego, ale również mające na celu promowanie działań podmiotów wykorzystujących alternatywne metody rozwiązywania sporów w swojej praktyce, np. organizacja drugiej edycji konkursu ,,Ambasador Mediacji”, czy zmierzających do uświadomienia znaczenia alternatywnych metod rozwiązywania sporów wśród studentów i młodzieży szkolnej, w ramach przedsięwzięć o charakterze edukacyjnym. Wszystkie podejmowane przez Komisję aktywności, w swoim podstawowym założeniu, mają zmierzać do zwiększenia stopnia wykorzystania możliwości alternatywnych metod rozwiązywania sporów, tej ważnej, a wciąż jeszcze nie w pełni wykorzystywanej dziedziny.
* Przewodniczący Komisji Alternatywnych Metod Rozwiązywania Sporów Krajowej Rady Radców Prawnych w Warszawie