Sprawozdanie z V. polsko-niemieckiego seminarium „Mediacja alternatywą rozwiązywania transgranicznych sporów cywilnych w sprawach rodzinnych i gospodarczych” we Wrocławiu (12–13.10.2012 r.)

A A A
Sprawozdanie z V. polsko-niemieckiego seminarium „Mediacja alternatywą rozwiązywania transgranicznych sporów cywilnych w sprawach rodzinnych i gospodarczych” we Wrocławiu (12–13.10.2012 r.)

 

We Wrocławiu 12–13.10.2012 r., z okazji V. Międzynarodowego Dnia Mediacji, odbyło się polsko-niemieckie seminarium poświęcone mediacji jako alternatywie rozwiązywania transgranicznych sporów cywilnych w sprawach rodzinnych i gospodarczych. Współorganizatorami seminarium byli Dolnośląski Ośrodek Mediacji „DOM”, Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, Deutsch-Polnische Richtervereinigung e.V. Drezno, Koordynator ds. mediacji Sądu Okręgowego we Wrocławiu, Instytut Stosowanych Nauk Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego. Seminarium wspomagali też: Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego, Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej, Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu, Okręgowa Izba Radców Prawnych we Wrocławiu oraz Centrum Informacji i Rozwoju Społecznego we Wrocławiu.

 

Wśród prelegentów znaleźli się wybitni przedstawiciele nauki i praktycy, na co dzień zajmujący się sprawami mediacji i rozwiązywaniem sporów, w tym sporów transgranicznych, sędziowie z Polski i Niemiec, koordynatorzy do spraw mediacji, polscy i niemieccy mediatorzy. W seminarium uczestniczyli również adwokaci i radcowie prawni z Polski i Niemiec, urzędnicy, studenci i uczniowie z V Liceum Ogólnokształcącego z Wrocławia oraz z gimnazjum z Drezna.

 

Seminarium stało się jedyną w swoim rodzaju okazją do wymiany doświadczeń w zakresie rozwiązywania transgranicznych sporów cywilnych w sprawach rodzinnych, prawa pracy i gospodarczych, oceny współpracy polsko-niemieckiej w tym zakresie oraz

wskazania obszarów i działań, jakie należałoby podjąć, aby mediacja jako skuteczna metoda rozwiązywania transgranicznych sporów cywilnych, mogła nadal się rozwijać. Postulaty te zostały sformułowane jako projekt Rekomendacji Wrocławskiej dotyczącej transgranicznych mediacji sporów cywilnych w sprawach rodzinnych i gospodarczych.

 

W imieniu organizatorów dr Elżbieta Dobiejewska – Prezes Dolnośląskiego Ośrodka Mediacji „DOM” powitała uczestników seminarium i zaproszonych gości. Uroczystego otwarcia seminarium dokonał Prezes Sądu Apelacyjnego sędzia Andrzej Niedużak.

 

Pierwszy dzień seminarium poświęcony był rozwiązywaniu transgranicznych sporów w sprawach rodzinnych i rozpoczął się referatem prof. dr Marii Beisert z Uniwersytetu Poznańskiego pt. Strategie radzenia sobie z rozwodem rodziców podejmowane przez dzieci w wieku dorastania. W swoim wystąpieniu prof. Maria Beisert przedstawiła m.in. przebieg i wyniki badań nad sposobami radzenia sobie nastoletnich dzieci z rozwodem rodziców, czynniki ułatwiające dziecku radzenie sobie z rozwodem rodziców, typy reakcji dzieci na kryzys rozwodu (reakcja prawidłowa, reakcja dezadaptacyjna i reakcja traumatyczna) oraz wpływ efektywności zaradczej rodziców na efektywność zaradczą dzieci.

 

Kolejny referat pt. Postępowania sądowe i mediacyjne w transgranicznych konfliktach dotyczących dziecka, wygłosił sędzia, mediator Christoph Strecker (Stuttgart, Niemcy), który omówił rolę i zadania sądów kierujących strony do mediacji oraz specyfikę mediacji dwunarodowościowych na przykładzie komediacji francusko-nimieckiej. Wskazał, że sądy muszą zaakceptować mediację jako alternatywę i uzupełnienie procesu sądowego i zachęcać do niej, nie pozbawiając się jednocześnie swoich zadań. Sędzia Christoph Strecker podkreślił konieczność ciągłych profesjonalnych szkoleń dla sędziów i mediatorów w obrębie prawnych, kulturowych i psychologicznych zagadnień dwunarodowościowych konfliktów rodzinnych oraz konieczność zintensyfikowania i rozszerzania kontaktów między sędziami i mediatorami na inne kraje. Zwrócił również uwagę na potrzebę znalezienia podstawowych rozwiązań w zakresie kosztów mediacji i stworzenia podobnych modeli finansowania pomocy prawnej, które umożliwiłyby skorzystanie z niej stronom uboższym.

 

Sędzia Leszek Kuziak z Departamentu Współpracy Zagranicznej i Praw Człowieka Ministerstwa Sprawiedliwości RP wygłosił referat pt. Stosowanie w Polsce Konwencji haskiej dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, w którym przedstawił mechanizm działania konwencji. Z danych przekazanych przez sędziego Leszka Kuziaka wynika, że Wydział Prawa Międzynarodowego Ministerstwa Sprawiedliwości RP przekazuje w ciągu roku do sądów polskich i do organów centralnych państw – stron konwencji od 120 do 160 wniosków o powrót dzieci, opartych na przepisach konwencji.

 

Z kolei dr Elżbieta Czwartosz z Uniwersytetu Warszawskiego w swoim referacie pt. Rozwojowy charakter nabywania umiejętności rozwiązywania konfliktów – od okresów wczesnego dzieciństwa po dorastanie omówiła problem znaczenia konfliktów w relacjach z innymi i sposobów radzenia sobie z nimi w perspektywie rozwojowej. W swoim wystąpieniu dr Elżbieta Czwartosz wskazała między innymi istotne rozwojowo umiejętności niezbędne w sposobie radzenia sobie z konfliktami w okresie wczesnodziecięcym, okresie środkowego dzieciństwa i dorastania oraz zmiany w sposobie rozumowania i spostrzegania konfliktu przez dziecko, w zależności od etapu jego rozwoju.

 

Po referacie dr Elżbiety Czwartosz odbyła się dyskusja panelowa „Jak usprawnić rozwiązywanie konfliktów rodzin dwunarodowościowych?”, w której uczestniczyli paneliści

z Polski i Niemiec: sędzia rodzinny, mediator, adwokat, kurator, pracownik Jugendamtu. Moderatorem dyskusji był dr Zbigniew Czwartosz z Uniwersytetu Warszawskiego.

 

Pierwszy dzień seminarium kończyły warsztaty poświęcone mediacjom transgranicznym rodzin dwunarodowościowych oraz transgranicznym mediacjom konfliktów z zakresu prawa gospodarczego i prawa pracy. Moderatorami dyskusji warsztatowych byli sędzia Christoph Pietryka (sędzia przewodniczący – mediator, Sąd Rejonowy, Chemnitz, Niemcy), sędzia SO Tadeusz Szewioła (Koordynator ds. mediacji Sądu Okręgowego we Wrocławiu), sędzia Thomas Guddat z Drezna (prezes Niemiecko-Polskiego Stowarzyszenia Sędziów, DPRV e.V.) oraz sędzia SO Anna Korwin-Piotrowska (wiceprezes Sądu Okręgowego w Opolu). Plenarne posiedzenie 13.10.2012 r. prowadził sędzia SO Tadeusz Szewioła.

 

Seminarium rozpoczęło się referatem sędzi Agnieszki Rękas z Departamentu Współpracy Zagranicznej i Praw Człowieka Ministerstwa Sprawiedliwości RP, członka Społecznej Rady ds. ADR przy Ministrze Sprawiedliwości RP pt. Uregulowania prawne mediacji transgranicznej w polskim prawie i praktyka mediacji transgranicznej w Polsce. W swoim wystąpieniu sędzia A. Rękas odniosła przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z 21.5.2008 r. (2008/52/WE) w sprawie niektórych aspektów mediacji w sprawach cywilnych i handlowych1 do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego oraz przedstawiła polskie doświadczenia w zakresie mediacji transgranicznej, wskazując trzy płaszczyzny działań, tj. działania organizacji pozarządowych, działalność sądów oraz współpracę ministerstw. W ostatnim obszarze sędzia Agnieszka Rękas odniosła się do polsko-niemieckiego porozumienia dotyczącego współpracy w zakresie mediacji transgranicznej, podpisanego w Warszawie 21.6.2011 r.

 

W kolejnym wystąpieniu sędzia Christoph Pietryka (sędzia przewodniczący – mediator, Sąd Rejonowy w Chemnitz, Niemcy), w referacie pt. Mediacja na prawym brzegu Odry, zaprezentował działalność Sądu Rejonowego w Chemnitz w zakresie mediacji sądowej oraz zadania sędziów-mediatorów. Sędzia Christoph Pietryka przedstawił dane statystyczne dotyczące mediacji za okres 1.2.2007–1.12.2007 r., wskazał również na podstawowe różnice między mediacją a rozmową ugodową przed orzekającym sędzią.

 

Następnie głos zabrała sędzia Anna Korwin-Piotrowska (wiceprezes Sądu Okręgowego w Opolu, Społeczna Rada ds. ADR przy Ministrze Sprawiedliwości RP), wygłaszając referat pt. Mediacja w transgranicznych sporach gospodarczych – czy prawnicy są przeciw?, w którym wykazała, że teza o generalnym sprzeciwie i niechęci adwokatów i radców prawnych do instytucji mediacji jest fałszywa. W swoim wystąpieniu sędzia A. Korwin-Piotrowska przedstawiła powody niechęci pełnomocników do mediacji, która w jej ocenie wynika przede wszystkim z tradycyjnego pojmowania ich roli i celu, jakim jest wygrana w procesie sądowym. Współczesny rynek wymusza jednak na pełnomocnikach konieczność zmian w podejściu do sporów oraz rozpatrywania interesów klientów, co znajduje odzwierciedlenie w zapisach zasad etyki zawodowej radców prawnych i adwokatów (§ 44 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu oraz § 27 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego). Sędzia Anna Korwin-Piotrowska zwróciła jednocześnie uwagę,

że Zbiór Zasad Etyki Zawodowej Sędziów uchwalony przez Krajową Radę Sądownictwa w 2003 r. nie zawiera odpowiednika do zapisów w Kodeksach etyki radców prawnych i adwokatów, obligującego sędziów do wskazania stronom postępowania możliwości rozwiązania sporu w drodze mediacji, co niewątpliwie nie przyczynia się do kierowania do mediacji większej liczby spraw, podobnie jak brak w kryteriach oceny okresowej pracy sędziów kryterium korzystania z instytucji mediacji.

 

Seminarium kończyło się dyskusją nad referatami, omówieniem warsztatów i przygotowaniem projektu Rekomendacji Wrocławskiej dotyczącej transgranicznych mediacji w sporach cywilnych, gospodarczych i rodzinnych. Prowadzący obrady sędzia Sądu Okręgowego Tadeusz Szewioła przedstawił uczestnikom zgłoszone postulaty do Rekomendacji Wrocławskiej:

*

organizacja dalszych szkoleń z udziałem polskich i niemieckich sędziów i mediatorów,

*

odbywanie dalszych dobrych praktyk,

*

konieczność wprowadzenia zmiany w przepisach w zakresie zwolnienia stron z części opłat mediacyjnych w sprawach rodzinnych, w tym ustalenie ryczałtu dla mediatorów w sprawach rodzinnych z udziałem dzieci, gdy strony chcą skorzystać z mediacji, ale ich sytuacja finansowa jest na tyle trudna, że nie są w stanie same pokryć jej kosztów,

*

konieczność wprowadzenia zmiany w przepisach umożliwiających ponoszenie kosztów mediacji przez ośrodki pomocy społecznej, co obecnie jest różnie interpretowane,

*

umożliwienie sędziom rodzinnym poświęcania więcej czasu na rozpoznanie sprawy, zwłaszcza w tych sprawach rodzinnych, gdzie są małoletnie dzieci; w sprawach rodzinnych nie może być celem samym w sobie załatwienie sprawy, ale dobro małoletnich dzieci i interesy całej rodziny,

*

przyjęcie założenia, że każda sprawa nadaje się do mediacji, przy zgodzie obu stron,

*

powołanie grupy mediatorów do spraw transgranicznych przy każdym sądzie okręgowym,

*

intensyfikowanie działań promocyjnych i medialnych w zakresie promocji mediacji (w tym z wykorzystaniem Internetu).

 

Uczestnicy zaakceptowali powyższe postulaty jednomyślnie. Podsumowanie i zakończenie seminarium dokonali dr Elżbiety Dobiejewska i sędzia Thomas Guddat.

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Sprawozdanie z V. polsko-niemieckiego seminarium „Mediacja alternatywą rozwiązywania transgranicznych sporów cywilnych w sprawach rodzinnych i gospodarczych” we Wrocławiu (12–13.10.2012 r.)
Tadeusz Szewioła , Grażyna Górska , Krystian Mularczyk
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny