Ogrody działkowe – nowe regulacje

01.02.2014

Ustawa z 13.12.2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych.
Ustawa reguluje zasady zakładania, funkcjonowania i likwidacji rodzinnych ogrodów działkowych, prawa i obowiązki działkowców, zasady ich zrzeszania się oraz zadania organizacji działkowców.

19 stycznia Ustawa z 13.12.2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych. Ustawa reguluje zasady zakładania, funkcjonowania i likwidacji rodzinnych ogrodów działkowych, prawa i obowiązki działkowców, zasady ich zrzeszania się oraz zadania organizacji działkowców. Zgodnie z ustawą, działkowcem jest pełnoletnia osoba fizyczna uprawniona do korzystania z działki w rodzinnym ogrodzie działkowym na podstawie prawa do działki. Działką zaś jest podstawowa jednostka przestrzenna rodzinnego ogrodu działkowego, której powierzchnia nie może przekraczać 500 m2, służącą zaspokajaniu potrzeb działkowca i jego rodziny w zakresie prowadzenia upraw ogrodniczych, wypoczynku i rekreacji. Rodzinnym ogrodem działkowym (dalej jako: ROD) jest natomiast wydzielony obszar/obszary przeznaczone na cele rodzinnych ogrodów działkowych, składające się z działek i terenu ogólnego, służące do wspólnego korzystania przez działkowców, wyposażone w infrastrukturę ogrodową. ROD są urządzeniami użyteczności publicznej, służącymi zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych. Warunki dla ich rozwoju tworzyć mają organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego. Te ostatnie mogą otrzymywać dotacje celowe z budżetu państwa. Rodzinne ogrody działkowe zakładane są na gruntach stanowiących własność Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz stowarzyszeń ogrodowych. Na wniosek stowarzyszenia rada gminy może, w drodze uchwały, utworzyć ROD na gruntach stanowiących własność gminy. W odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państw kompetencję tę – co do zasady – wykonywać będzie właściwy starosta w drodze zarządzenia, po uzyskaniu zgody wojewody. Grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego mogą być w drodze umowy sprzedawane, oddawane w nieodpłatne lub odpłatne użytkowanie na czas nieoznaczony lub użytkowanie wieczyste stowarzyszeniom ogrodowym z przeznaczeniem na zakładanie i prowadzenie ROD. Gminy zobowiązane będą do doprowadzenia do ROD dróg dojazdowych, energii elektrycznej, zaopatrzenia w wodę oraz uwzględnienia w organizacji komunikacji publicznej potrzeb ROD. W drodze umowy pomiędzy gminą a stowarzyszeniem ogrodowym, obowiązki te mogą być przejęte przez to stowarzyszenie. ROD funkcjonować będą na podstawie regulaminu, uchwalonego przez stowarzyszenie ogrodowe. Działkowcowi przysługiwać będzie prawo do wytoczenia powództwa przeciwko stowarzyszeniu ogrodowemu o stwierdzenie nieważności regulaminu lub jego zmian w razie ich sprzeczności z ustawą. Wytoczenie powództwa nie zawiesi jednak obowiązywania zaskarżonego regulaminu lub jego zmian. Prawo do wytoczenia powództwa wygasa z upływem 3 miesięcy od dnia otrzymania wiadomości o uchwaleniu regulaminu lub jego zmian, jednakże nie później niż z upływem 6 miesięcy od dnia uchwalenia regulaminu lub jego zmian. Do likwidacji ROD lub jego części na cel publiczny w rozumieniu przepisów GospNieruchU stosowane będą przepisy tej ustawy dotyczące wywłaszczania nieruchomości. Decyzja o wywłaszczeniu zawierać będzie jednak dodatkowo: 1) wskazanie nieruchomości zamiennej; 2) wskazanie zakresu obowiązków, ich wartości oraz terminu realizacji, nie późniejszego niż rok od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna; 3) ustalenie wysokości odszkodowań. W przypadku, gdy prawo do nieruchomości, na której znajduje się ROD, zostało nabyte przez stowarzyszenie ogrodowe odpłatnie, likwidacja ROD możliwa będzie wyłącznie na cel publiczny w rozumieniu przepisów GospNieruchU. Jeśli prawo do nieruchomości, na której znajduje się ROD, zostało nabyte przez stowarzyszenie ogrodowe nieodpłatnie, właściciel nieruchomości będzie mógł zgłosić do stowarzyszenia ogrodowego żądanie likwidacji ROD, o ile funkcjonowanie ROD jest sprzeczne z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obejmującym tę nieruchomość. Zgłaszając żądanie właściciel jest obowiązany przedstawić propozycję nieruchomości zamiennej oraz propozycję umowy. Zawarcie ww. umowy wymagać będzie zgody 2/3 działkowców likwidowanego ROD. W przypadku odmowy zawarcia umowy, właściciel nieruchomości będzie mógł wytoczyć powództwo o uznanie odmowy za bezzasadną, w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia odmowy. Ustawa szczegółowo określa procedurę likwidacji ROD. Jednocześnie określa ona, iż ustanowienie prawa do działki następuje na podstawie umowy dzierżawy działkowej. Umowa ta zawierana będzie między stowarzyszeniem ogrodowym a pełnoletnią osobą fizyczną. Umowa może być również zawarta z małżonkiem działkowca, jeżeli żąda ustanowienia prawa do działki wspólnie ze swoim współmałżonkiem. Przez umowę dzierżawy działkowej stowarzyszenie ogrodowe zobowiąże się oddać działkowcowi działkę na czas nieoznaczony do używania i pobierania z niej pożytków, a działkowiec zobowiązuje się używać działkę zgodnie z jej przeznaczeniem, przestrzegać regulaminu oraz uiszczać opłaty ogrodowe. O zmianie wysokości opłat ogrodowych stowarzyszenie będzie obowiązane zawiadomić działkowców, w sposób określony w statucie, co najmniej 14 dni przed upływem terminu do wnoszenia opłat ogrodowych, nie później jednak niż do końca miesiąca poprzedzającego ten termin. W terminie 2 miesięcy od dnia zawiadomienia działkowiec będzie mógł zakwestionować podwyżkę opłat ogrodowych, wytaczając powództwo o ustalenie, że podwyżka jest niezasadna albo jest zasadna lecz w innej wysokości. Ustawa szczegółowo określa także zasady dotyczące wygaśnięcia oraz przeniesienia prawa do działki. Dz.U.2014, poz. 40