Przedawnienie roszczeń z art. 231 § 2 KC po 10 latach

A A A

W wyroku z 13.12.2007 r. (I CSK 364/07) Sąd Najwyższy uznał, że roszczenie o wykup gruntu przewidziane w art. 231 § 2 Kodeksu Cywilnego przedawnia się na zasadach ogólnych, tj. w terminie 10 lat od wybudowania urządzenia na cudzym gruncie.

 

Przywołany powyżej przepis stanowi, że właściciel gruntu, na którym wzniesiono budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki, może żądać, aby ten, kto wzniósł budynek lub inne urządzenie, nabył od niego własność działki za odpowiednim wynagrodzeniem. Praktyczne konsekwencje wyroku są takie, że właściwi tylko nieliczni właściciele gruntów z niechcianymi urządzeniami, które często nie tylko zmniejszają wartość działki, ale wręcz uniemożliwiają jej zabudowę, mogą skutecznie dochodzić wykupu na podstawie art. 231 § 2 KC. Większość bowiem tego rodzaju urządzeń będących dziś przyczyną sporów między właścicielami gruntów a przedsiębiorstwami przesyłowymi została wybudowana w latach 60. i 70. ubiegłego wieku.

 

W sprawie, w której zapadł wyrok, z dobrodziejstw art. 231 § 2 KC chciał skorzystać właściciel nieruchomości mającej dziś charakter rolny, ale położonej ok. 30 km od stolicy. Własność nieruchomości powód nabył w drodze darowizny. Przez działkę tę przebiega linia wysokiego napięcia należąca do spółki akcyjnej PGE Polska Grupa Energetyczna. Linię wybudował na początku lat 80. poprzednik prawny PGE. Działka znajduje się w strefie ochronnej II stopnia ustanowionej dla tej linii w 1997 r. Obowiązuje w niej zakaz budowy mieszkaniowej i budynków do dłuższego przebywania w nim ludzi. Właściciel zażądał od PGE wykupu nieprzydatnego dla niego gruntu. W związku z odmową, właściciel wystąpił z powództwem o zobowiązanie spółki do nabycia przedmiotowej działki ze cenę 67 000 zł. W związku z podniesieniem przez spółkę zarzutu przedawnienia sąd I instancji powództwo oddalił. Przed sądem powód powoływał się na wyrok SN z 16.7.2006 r., w którym orzeczono, że nigdy nie przedawniają się roszczenia przewidziane w art. 231 § 1 KC, tj. roszczenia samoistnego posiadacza gruntu w dobrej wierze, który wzniósł na powierzchni lub pod powierzchnią gruntu budynek lub inne urządzenie o wartości przenoszącej znacznie wartość zajętej na ten cel działki o wykup zajętej działki od właściciela. Zdaniem sądu I instancji, w związku z tym, że w przedmiotowej sprawie chodziło o roszczenie z art. 231§ 2 KC, a nie o roszczenie z art. 231 § 1 KC, wyrok nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Sąd zaznaczył również, że nie można w tym wypadku oprzeć żądania wykupu na art. 124 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bo adresatem tego żądania może być tylko gmina albo Skarb Państwa.

 

Sąd II instancji apelację oddalił. Podstawą oddalenia było jednak to, że w ocenie sądu roszczenie powoda było bezpodstawne, bowiem przedsiębiorstwo budujące linię wysokiego napięcia uzyskało na podstawie obowiązującej wówczas ustawy z 1985 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości decyzję administracyjną dającą mu prawo do przeprowadzenia linii nad przedmiotową nieruchomością oraz prawo dostępu do przewodów i urządzeń w celu wykonania czynności związanych z ich konserwacją. Dlatego rozważania dotyczące kwestii przedawnienia miałyby – według tego sądu – znaczenie wyłącznie hipotetyczne.

 

Powód wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. SN skargę oddalił. W uzasadnieniu SN podał, że roszczenia właściciela o wykup przewidziane w art. 231 § 2 KC przedawniają się na zasadach ogólnych, czyli – stosownie do art. 118 KC – w terminie 10 lat od wybudowania budynku czy innych urządzeń.

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Przedawnienie roszczeń z art. 231 § 2 KC po 10 latach
Do:
Od:
Wiadomość:
Komentarze
Brak komentarzy
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny
Kalendarz wydarzeń