Wyjątki od zasady bezpośredniej wymiany pism procesowych między profesjonalnymi pełnomocnikami

A A A

Odpis pisma procesowego zawierającego rozszerzenie powództwa nie podlega doręczeniu na podstawie art. 132 § 1 KPC – uchwalił Sąd Najwyższy.

 

Pytanie prawne

Pierwszy Prezes SN wystąpił z wnioskiem o rozstrzygnięcie następującego zagadnienia prawnego: „Czy odpis pisma procesowego wniesionego w toku procesu przez profesjonalnego pełnomocnika strony powodowej, które obejmuje rozszerzenie powództwa, podlega doręczeniu pełnomocnikowi strony przeciwnej w sposób przewidziany w art. 132 § 1 KPC, czy też znajduje do niego zastosowanie § 11 tego przepisu, zobowiązujący pełnomocnika powoda do złożenia odpisu tego pisma w sądzie, w celu jego urzędowego doręczenia stronie przeciwnej?”.

Uzasadnienie pytania prawnego

Wątpliwości objęte pytaniem wynikają wprost z brzmienia art. 132 § 1 KPC, zgodnie z którym w toku sprawy adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy oraz radca Prokuratorii Generalnej RP doręczają sobie nawzajem bezpośrednio odpisy pism procesowych z załącznikami. W treści pisma procesowego wniesionego do sądu zamieszcza się oświadczenie o doręczeniu odpisu pisma drugiej stronie albo o jego nadaniu przesyłką poleconą. Pisma, niezawierające powyższego oświadczenia, podlegają zwrotowi bez wzywania do usunięcia tego braku. Najważniejszy wyjątek od tej zasady wynika z art. 132 § 11 KPC, zgodnie z którym przepis § 1 nie dotyczy wniesienia pozwu wzajemnego, apelacji, skargi kasacyjnej, zażalenia, sprzeciwu od wyroku zaocznego, sprzeciwu od nakazu zapłaty, zarzutów od nakazu zapłaty, wniosku o zabezpieczenie powództwa, skargi o wznowienie postępowania, skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i skargi na orzeczenia referendarza sądowego, które należy złożyć w sądzie z odpisami dla strony przeciwnej.

W orzecznictwie najliczniej prezentowany jest pogląd, że odpis pisma procesowego wniesionego w toku procesu przez profesjonalnego pełnomocnika strony, którym następuje rozszerzenie powództwa, nie podlega doręczeniu pełnomocnikowi strony przeciwnej w sposób przewidziany w art. 132 § 1 KPC. Wskazuje się na funkcjonalne oraz sytuacyjne podobieństwo ilościowej lub jakościowej zmiany żądania w stosunku do pozwu. W istocie, pismo procesowe zawierające nowe żądanie jest pozwem, który musi odpowiadać zarówno wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, jak i dla pozwu. Podkreśla się element kontroli sądu, która w przypadku pozwu – a tym samym odpowiednio również przedmiotowej zmiany powództwa – idzie znacznie dalej niż w wypadku pozostałych innych pism procesowych zawierających wnioski stron dotyczące innych czynności procesowych. Negatywny wynik kontroli powoduje nierozpoznanie nowego żądania i nierozpoczęcie postępowania w tym zakresie, a nie tylko zaś odmowę przeprowadzenia czynności procesowej lub uwzględnienia okoliczności wskazanych przez strony. Wskazuje się również, że inna kwalifikacja pisma procesowego obejmującego rozszerzenie powództwa byłaby nie do pogodzenia z art. 193 § 3 in fine KPC, który stanowi, iż skutki określone w art. 192 KPC rozpoczynają się z chwilą doręczenia pozwanemu pisma zawierającego zmianę i odpowiadającego wymaganiom pozwu. Przepis ten chroni pozwanego przed koniecznością podjęcia obrony, jeżeli pismo nie spełnia wymagań pozwu, a to zakłada doręczenie pisma po dokonaniu kontroli formalnej przez sąd. Doręcze­nie pisma bezpośrednio zgodnie z art. 132 § 1 KPC powodowałoby sytuację, w któ­rej pozwany nie wie, czy pismo wywarło skutek zawisłości sporu i czy istnieje potrzeba zajęcia merytorycznego stanowiska w sprawie oraz podjęcia czynności procesowych (zob. wyrok SN z 14.3.2017 r., III PK 79/16, Legalis; uchwała SN z 21.1.2016 r., III CZP 95/15, OSNC Nr 1/2017, poz. 7; wyrok SA w Łodzi z 26.11.2014 r., I ACa 733/14, Legalis).

Drugi pogląd opiera się na założeniu, że do doręczenia odpisu pisma procesowego zawierającego rozszerzenie powództwa należy stosować art. 132 § 1 KPC. Przyjmuje się, że z zakresu art. 132 § 1 KPC wyłączone zostały jedynie ściśle określone rodzaje pism procesowych, o których mowa w § 11. Pismo rozszerzające powództwo nie zostało jednak wymienione w tym ostatnim przepisie, mimo że do zawartego w nim katalogu zaliczono pozew wzajemny. Również art. 193 § 3 in fine KPC nie przewiduje konieczności doręczenia pisma przez sąd, ograniczając się tylko do określenia momentu zawisłości sporu w zakresie nowych roszczeń oraz elementów konstrukcyjnych pisma procesowego (zob. wyrok SA w Białymstoku z 21.1.2016 r., I ACa 820/15, Legalis; wyrok SN z 11.2.2015 r., I PK 123/14, OSNP Nr 12/2016, poz. 151, Legalis).

Orzeczenie SN

Sąd Najwyższy uznał, że odpis pisma procesowego zawierającego rozszerzenie powództwa należy złożyć w sądzie z odpisami dla strony przeciwnej.

Uchwała SN(7) z 11.12.2018 r., III CZP 31/18

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Wyjątki od zasady bezpośredniej wymiany pism procesowych między profesjonalnymi pełnomocnikami
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny