Utrata rękojmi

Monitor Prawniczy | 1/2010
A A A
Uchwała SN
Przewidziana w art. 969 § 1 KPC utrata rękojmi następuje z mocy prawa, a postanowienie sądu stwierdzające jej utratę ma charakter deklaratoryjny – stwierdził Sąd Najwyższy.

 

Wierzyciele małżonków K. wnieśli wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego obejmującego spółdzielcze własnościowe prawo do mieszkania. Do przetargu przystąpił m.in. G.G., który wpłacił wadium w określonej w art. 962 KPC wysokości, czyli 1/10 sumy oszacowania. Obliczona w ten sposób kwota wyniosła 12 tys. zł. Rękojmię złożoną przez licytanta, któremu udzielono przybicia, zatrzymuje się, natomiast pozostałym licytantom zwraca się ją niezwłocznie. Po uprawomocnieniu się postanowienia o przybiciu sąd wzywa licytanta, który uzyskał przybicie, aby w ciągu 2 tygodni od otrzymania wezwania złożył na rachunek depozytowy sądu cenę nabycia z potrąceniem rękojmi złożonej w gotówce. Na wniosek nabywcy sąd może oznaczyć dłuższy termin uiszczenia ceny nabycia, nieprzekraczający jednak miesiąca. Zgodnie z art. 969 KPC, jeżeli nabywca nie wykonał w terminie warunków licytacyjnych co do zapłaty ceny, traci rękojmię, a skutki przybicia wygasają. Uiszczoną część ceny zwraca się. Następstwa te sąd stwierdza postanowieniem, na które przysługuje zażalenie. Od nabywcy nieskładającego rękojmi, który nie wykonał warunków licytacyjnych, ściąga się rękojmię w trybie egzekucji należności sądowych. Z rękojmi utraconej przez nabywcę lub od niego ściągniętej pokrywa się koszty egzekucji związane ze sprzedażą, a resztę przelewa się na dochód Skarbu Państwa.

 

G.G. nie wpłacił w wyznaczonym przez sąd terminie całości ceny. Sąd I instancji wydał postanowienie, w którym stwierdzono utratę rękojmi i wygaśnięcie skutków przybicia. Wnosząc zażalenie, G.G. kwestionował to rozstrzygnięcie dowodząc, że uchybienie terminu nie było zawinione. W orzecznictwie pojawiał się pogląd, że utrata rękojmi przewidziana w art. 969 § 1 KPC względnie ściągnięcie rękojmi przewidziane w art. 969 § 2 KPC ma charakter ustawowej kary za niespełnienie warunków licytacyjnych. Dlatego nie w każdym wypadku niewykonanie warunków licytacyjnych przez nabywcę następuje utrata rękojmi lub prawo do jej ściąg­nięcia. Jeżeli niewykonanie warunków jest następstwem okoliczności, za które nabywca nie ponosi odpowiedzialności, nałożenie kary byłoby sprzeczne z założeniami przepisu art. 969 KPC (zob. postanowienie SN z 22.9.1966 r., III CR 199/66, niepubl.).

 

Sąd II instancji uchylił zaskarżone postanowienie, jednak sąd I instancji ponownie orzekł na niekorzyść G.G. uznając, że utrata rękojmi i wygaśnięcie skutków przybicia następuje z mocy prawa jeśli nabywca w wyznaczonym terminie nie wpłaci całości ceny. W uzasadnieniu wskazano ponadto, że licytujący, któremu nie można przypisać winy w uchybieniu wyznaczonemu przez sąd terminowi może złożyć wniosek o przywrócenie terminu do dokonania wpłaty.

 

Rozpoznający kolejne zażalenie sąd II instancji przedstawił SN pytanie prawne celem wyjaśnienia:

 

1. Czy w myśl przepisu art. 969 § 1 KPC przepadek rękojmi następuje z mocy prawa i orzeczenie sądu egzekucyjnego w tej mierze ma charakter deklaratoryjny czy też orzeczenie to ma charakter konstytutywny?

 

2. O ile orzeczenie wydane w trybie art. 969 § 1 KPC jest aktem konstytutywnym, to czy jego wydanie uzależnione jest od ustalenia zawinienia nabywcy w niedotrzymaniu terminu do zapłaty pozostałej części ceny nabycia?”.

 

W ocenie SN określona w art. 969 § 1 KPC utrata rękojmi następuje z mocy prawa, zatem postanowienie sądu, w którym stwierdza się jej utratę ma charakter jedynie deklaratoryjny.

 

Uchwała SN z 20.11.2009 r., III CZP 88/09

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Utrata rękojmi
Do:
Od:
Wiadomość:
Komentarze
Brak komentarzy
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny
Kalendarz wydarzeń